Przejdź do treści

Przegląd Zachodniopomorski

Przegląd Zachodniopomorski
z. 2 2020

Pomerania litterata. Benjamin Potzerne (1665–1699) i historia jego projektu

DOI: 10.18276/pz.2020.2-04
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:0552-4245
eISSN:2353-3021
Autorzy: Agnieszka Borysowska
Słowa kluczowe: Benjamin Potzerne Pomorze XVII wiek bibliografia leksykon biograficzny
Data publikacji całości:2020
Liczba stron:18 (77-94)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Scopus Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Pod koniec XVII wieku profesor (później także rektor) Akademii w Greifswaldzie, Benjamin Potzerne (1665−1699), ogłosił projekt słownika biobibliograficznego, w którym miały się znaleźć życiorysy i bibliografia podmiotowa rdzennych Pomorzan, a także innych mieszkańców Pomorza, którzy wydali tu drukiem swoje pisma. Słownik, inspirowany dziełem Johanna Mollera (1661–1725) i Daniela Georga Morhofa (1639–1691), a także, pośrednio, Szymona Starowolskiego (1588–1656), nie został ostatecznie opracowany ze względu na nagłą śmierć autora. W artykule omówiono założenia projektu i ukazano jego miejsce na tle innych dokonań tego typu w epoce.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (32)
  1. Źródła niepublikowane
  2. Książnica Pomorska w Szczecinie, sygn. Rkps 250/2: Pfuel Johann Ernst, Album studiosorum Illustris Paedagogy Stetinensis... [rękopis].
  3. Landesarchiv Greifswald, Rep. 41 Plathe, Nr. I A 1:24: Pommersches Gelehrten-Lexikon. T. 1–3. Dostęp: 8.05.2020. on-line: urn:nbn:de:gbv:9-g-5146617.
  4. Die Rektoren der Universität Greifswald. Dostęp 30.04.2020. https://www.uni-greifswald.de/universitaet/geschichte/chronik-der-universitaet/rektorenchronik/rektorenchronik-1600-1699.
  5. Staatsbibliothek zu Berlin.Nachlass Johann Karl Konrad Oelrichs. Nr. 95: List B. Potzernego do A. Müllera Greffenhagiusa, 1694 r.
  6. Opracowania
  7. Beckmann, Sabine. „Litterarische Kommunikation zwischen pommerschen Fürstinnen und Gelehrten des 16. und 17. Jahrhunderts”. W: Dirk Schleinert, Monika Schneikart, Zwischen Thronsaal und Frawenzimmer. 65–87. Köln: Böhlau Verlag.
  8. Borysowska, Agnieszka, Michał Gierke. „Andreas Müller Greiffenhagius (1630–1694) – konterfekt uczonego orientalisty”. Rocznik Chojeński 10 (2018), 93–132.
  9. Die letzte Ehre solten in folgenden Trauer-Zeilen Dem Weyland... Herrn M. Beniamin Potzernen Logices und Metaphysices weitberühmten Prof. Ordinar. auff hiesiger
  10. Königl. Universität, nach dem derselbe am 2. Febr. 1699... selig verstorben und am 13. Martii hierauf mit Christlichen Begräbnis-Ceremonien beehret ward mit betrübten Gemühtern ehrerbietigst erweisen Die sämmtlichen hieselbst Studirenden. Greiffswald: Daniel Benjamin Starcken [1699].
  11. Domański, Juliusz. Tekst jako uobecnienie. Szkic z dziejów myśli o piśmie i książce. Kęty: Antyk, 2002.
  12. Europäische Bildungströme: die Viadrina im Kontext der europäischen Gelehrtenrepublik der Frühen Neuzeit (1506–1811). Schöneiche bei Berlin: Scripvaz, 2008.
  13. Müller Andreas Greiffenhagius. Hebdomas Observationum de rebus Sinicis. Coloniae Brandenburgicae: Georgius Schultzius, 1674.
  14. Komeński, Jan Amos. Pampaedia. Tłum. Krystyna Remerowa. Wstęp i komentarz Bogdan Suchodolski. Wrocław: Ossolineum, 1973.
  15. Komeński, Jan Amos. „Żywa typografia, to jest sztuka oszczędnego a przecież masowego i wybornego odbijania mądrości nie na papierze, lecz w umyśle”. W: tegoż, Pisma wybrane. Tłum. Krystyna Remerowa. Wstęp i komentarz Bogdan Suchodolski. Wrocław–Warszawa–Kraków: Ossolineum, 1964.
  16. Micraelius, Johann. Altes Pommerland: Teutsch. Wendisch Sächsisch; Nebenst Historischer Erzehlung, dero in Nähisten Dreißig Jahren, biß auff des Letzten Hertzogen Bogißlai XIV. Todt, in Pommern Vorgegangenen Geschichten. Buch 1–6. Alten Stettin: Rhete, 1639–1640.
  17. Moller, Johann. Cimbria literata sive Scriptorum ducatus utriusque Slesvicensis et Holsatici, quibus et alii vicini quidam accensentur, historia literaria tripartite. Havniae:
  18. Gottmann Fridrich Kisel, 1744.
  19. Moller, Johann. Cimbriae literatae prodromus sive De suis in historia Patriae literaria conatibus… Slesvigae: Typis Holvveinianis, 1687.
  20. Morhof, Daniel Georg. Polyhistor sive De notitia auctorum et rerum commentarii. Lubecae: sumptibus Petri Böckmanni, 1688.
  21. Pawlak, Wiesław. De eruditione comparanda in humanioribus. Studia z dziejów erudycji humanistycznej w XVII wieku. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2012.
  22. Pomian, Krzysztof. Przeszłość jako przedmiot wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010.
  23. Potzerne, Benjamin. Autoschediasma epistolicum ad Germaniae Gloriosae Patres Conscriptos et Cives Maxime Suos hodie Claros, quo scribendae B[ono] c[um] D[eo]
  24. Pomeraniae Litteratae institutum atque consilium aperit, exhibet, commendat…Schneebergae: Weidnerus, 1693.
  25. Potzerne, Benjamin. Exercitatio practica conscientiae moderatrix, in quaestione: utrum studiosus theologiae salva conscientia theologiae studium deserere & iurisprudentiae aut medicinae se consecrare possit, quam praeside D[omi]n[o] Jo[hanno] Frid[erico] Mayero... solemni disputationis ritu proponet… Wittebergae: Schultzius, 1687.
  26. Potzerne, Benjamin. Jesu Fortunante lanx satura variarum positionum theologicarum, quam consentiente Summe Reverendo Theologorum Ordine in Alma Kiloniensi praeside Jo[hanno] Frid[erico] Mayero Doctore & Professore Theologo postridie Kal[endas] August[as] Anno MDCLXXXIIX. proponet… [Kiel]: Reumann, 1688.
  27. Potzerne, Benjamin. Quaestionem Theologicam utrum pro veritate religionis apud haereticos convertendos sacramento aliquo contendere liceat? consensu summe Rever[endissimo] Facultat[is] Theologicae Praeside D[omi]n[o] Jo[hanno] Frid[erico] Mayero S[anctae] Theol[ogiae] Doct[ore]... in Academia Holsatorum, quae Kiloni[i] est, Christian-Albertina ad... diem Iulii, Anni R. S. MDCLXXXIIX. solenni disputationis ritu proponet & edisseret… [Kiel]: Reumannus, 1688.
  28. Sasse, Georg Friedrich. Disputatio de Pomerania quam… praeside Dn. Christiano Grünebergen… exponit… Francofurti ad Oderam: Christophori Zeitleri [1684].
  29. Sawoniak, Henryk. „Sprawność informacyjna bibliografii polskich w XIX wieku (do 1918 r.)”. Przegląd Biblioteczny 39 (1971): 155–174.
  30. Starowolski, Szymon. Setnik pisarzów polskich albo pochwały i żywoty stu najznakomitszych pisarzów polskich. Tłum. i komentarz Jerzy Starnawski. Wstęp Franciszek Bielak i Jerzy Starnawski. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1970.
  31. Vanselow, Amandus Karl. Gelehrtes Pommern Oder Alphabetische Verzeichniss, Einiger in Pommern Gebohrnen Gelehrten, Männlichen und weiblichen Geschlechtes, Nach ihren Merckwürdigsten Amständen Und Verfertigten Schrifften. Stargard: Johann Tiller, 1728.
  32. Zedler, Johann Heinrich. Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste. T. 28. Leipzig: Johann Heinrich Zedler, 1741, szpalta 1921–1922 (Potzerne oder Pozerne).