
Przegląd Zachodniopomorski
Z badań nad polityką zagraniczną księcia wołogoskiego Warcisława IV (1309-1326)
DOI: 10.18276/pz.2017.2-11
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: |
Rafał
Simiński
Uniwersytet Szczeciński |
| Słowa kluczowe: | Warcisław IV polityka zagraniczna zakon krzyżacki w Prusach Królestwo Polskie |
| Data publikacji całości: | 2017 |
| Liczba stron: | 19 (211-229) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Krótkie panowanie księcia wołogoskiego Warcisława IV w latach 1309–1326 stanowiło ważny okres w dziejach pomorskiej polityki zagranicznej, co dotyczy zarówno jej horyzontów, jak i metod oraz środków. Większość działań księcia podjętych na arenie międzynarodowej zakończyła się sukcesem lub zwiastowała sukces w nieodległej przyszłości. Warcisław IV włączył się w walkę o przejęcie schedy po margrabim brandenburskim Waldemarze. Udało mu się znacząco poszerzyć granice na wschodnich krańcach swojego władztwa. Przyłączył do księstwa ziemię słupską i sławieńską. Ułożył poprawne stosunki z zakonem oraz wynegocjował korzystny dla siebie przebieg granicy z państwem krzyżackim. Wykazał się inicjatywą w walce o przejęcie dziedzictwa księcia rugijskiego Wisława III. Objęcie ziem po władcach rugijskich nastąpiło w okresie późniejszym, to jednak Warcisław IV rozpoczął procesy, które doprowadziły do ich korzystnego zakończenia. Jego panowanie to również pojawienie się nowych metod i środków prowadzenia polityki zagranicznej. Książę zawierał dwu- lub wielostronne traktaty sojusznicze. Swoje stanowisko prezentował podczas zjazdów odbywanych na granicy swojego władztwa oraz za pośrednictwem delegowanych posłów. Z a rządów Warcisława I V można również odnotować udział społeczeństwa pomorskiego w polityce zagranicznej. Nowym produktem jego kancelarii była kredytywa, która w kolejnych dziesięcioleciach stała się standardowym dokumentem dyplomatycznym wykorzystywanym w relacjach międzynarodowych Gryfitów.
Podgląd PDF
Bibliografia (41)
- Augustyn ze Stargardu zwany niegdyś Angelusem, Protokół. Kamieńska kronika – Rodowód książąt pomorskich, tzw. Stargardzka Genealogia, oprac. E. Rymar, tłum. E. Buszewicz, Stargard 2008.
- Kantzow Th., Pomerania. Kronika pomorska z XVI wieku, Tom I (Księga 1 i 2), tłum. K. Gołda, przypisy i komentarze T. Białecki, E. Rymar, Szczecin 2005.
- Pommersches Urkundenbuch, cz. IV–VI, Stettin 1903–1907.
- Pomerania. Eine pommersche Chronik aus dem sechzehnten Jahrnundert, red. G. Gaebel, cz. I, Stettin 1893.
- Außenpolitisches Handeln im ausgehenden Mittelalter: Akteure und Ziele, red. S. Dün¬nebeil, Ch. Ottner, Köln–Weimar–Wien 2007.
- Auswärtige Politik und internationale Beziehungen im Mittelalter (13. bis 16. Jahrhun¬dert), red. D. Berg, Bochum 2002.
- Bagmihl J.T., Pommersches Wappenbuch gezeichnet und mit Beschreibung der Wappen der historischen Nachweisen versehen, cz. I, Stettin 1843.
- Barthold F.W., Geschichte von Rügen und Pommern, cz. III, Hamburg 1842.
- Bruski K., Lębork w średniowieczu, w: Dzieje Lęborka. Praca zbiorowa, red. J. Borzysz¬kowski, Gdańsk 2009, s. 21–97.
- Bugaj A., Problem przynależności politycznej ziemi sławieńskiej w latach 1316–1320, w: Biskupi, lennicy, żeglarze, red. B. Śliwiński, Gdańsk 2003, s. 17–38.
- Czacharowski A., Społeczne i polityczne siły w walce o Nową Marchię w latach 1319– 1373 ze szczególnym uwzględnieniem roli możnowładztwa nowomarchijskiego, Toruń 1968.
- Flemmig S., (Kur)sächsische Außenpolitik in Ostmitteleuropa (1423–1520), „Blätter für deutsche Landesgeschichte” 2011, nr 147, s. 221–269.
- Gąsiorowski A., Polscy gwaranci traktatów z Krzyżakami XIV–XV wieku, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1971, nr 2–3, s. 245–265.
- Gumowski M., Pieczęcie książąt pomorskich, „Zapiski Towarzystwa Naukowego w To¬runiu” 1950, nr 14, s. 23–66.
- Guzikowski K., Milites novi w otoczeniu księcia wołogoskiego Warcisława IV (1309– 1326), „Przegląd Zachodniopomorski” 2016, z. 1, s. 73–94.
- Hamann C., Die Beziehungen Rügen zu Dänemark von 1168 bis zum Aussterben der ein¬heimischen rügischer Dynastie 1325, Greifswald 1933.
- Jóźwiak S., Centralne i terytorialne organy władzy zakonu krzyżackiego w Prusach w la¬tach 1228–1410. Rozwój – przekształcenia – kompetencje, Toruń 2001.
- Kintzinger M., Westbindungen im spätmittelalterlichen Europa. Auswärtige Politik zwi¬schen dem Reich, Frankreich, Burgund und England in der Regierungszeit Kaiser Sigismunds, Stuttgart 2000.
- Loos W., Die Beziehungen zwischen dem Deutschordensstaat und Pommern, Königsberg 1937.
- Marzec A., Elita wobec władcy i władca wobec elity w królestwie Władysława Łokiet¬ka i Kazimierza Wielkiego, w: Monarchia w średniowieczu – władza nad ludźmi, władza nad terytorium. Studia ofiarowane prof. H. Samsonowiczowi, red. J. Pysiak i in., Warszawa–Kraków 2002, s. 139–168.
- Marzec A., Urzędnicy małopolscy w otoczeniu Władysława Łokietka i Kazimierza Wiel¬kiego (1305–1370), Kraków 2006.
- Neitmann K., Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preußen 1230–1449. Studien zur Diplomatie eines spätmittelalterlichen deutschen Territorialstaates, Köln 1986.
- Neitmann K., Vom »ewigen Frieden«. Die Kunst des Friedenschlusses zwischen dem Deutschen Orden und Polen-Litauen 1398–1435, w: Tannenberg–Grunwald– Žalgiris 1410. Krieg und Frieden im späten Mittelalter, red. W. Paravicini, R. Pe¬trauskas, G. Vercamer, Wiesbaden 2010, s. 201–209.
- Neitmann K., Von der Herstellung und Sicherung des »ewigen Friedens«. Der II. Thorner Frieden von 1466 im Rahmen der Landfridensvereinbarungen und Friedensschlüs¬se des Deutschen Ordens in Preußen mit seinen Nachbarmächten im 15. Jahr¬hundert, w: Erbeinungen und Erbverbrüderungen in Spätmittelalter und Früher Neuzeit. Generationsübergreifende Verträge und Strategien im europäischen Ver¬gleich, red. M. Müller, K.-H. Spieß, U. Tresp, Berlin 2014, s. 173–210.
- Péquignot S., Europäische Diplomatie im Spätmittelalter. Ein historiographischer Über¬blick, „Zeitschrift für Historische Forschungen” 2012, nr 39, s. 65–95.
- Reitemeier A., Aussenpolitik im Spätmittelalter. Die diplomatischen Beziehungen zwi¬schen dem Reich und England 1377–1422, Paderborn–München–Wien–Zürich 1999.
- Rymar E., Brandenburgia a Pomorze Gdańskie do początków XIV wieku, w: Rzeź gdań¬ska z 1308 roku w świetle najnowszych badań. Materiały z sesji naukowej 12–13 li¬stopada 2008 roku, red. B. Śliwiński, Gdańsk 2009, s. 50–63.
- Rymar E., Historia polityczna i społeczna Nowej Marchii w średniowieczu (do roku 1535), Gorzów Wlkp. 2015.
- Rymar E., Itinerarium książąt zachodniopomorskich: Bogusława IV (1278–1309) i Warcisława IV (1309–1326), „Przegląd Zachodniopomorski” 2007, z. 2, s. 5–53.
- Schneider R., Mittelalterliche Verträge auf Brücken und Flüssen (und zur Problematik von Grenzwässern), „Archiv für Diplomatik, Schriftgeschichte, Siegel- und Wap¬penkunde” 23 (1977), s. 1–24.
- Szweda A., Organizacja i technika dyplomacji polskiej w stosunkach z zakonem krzyżackim w Prusach w latach 1386–1454, Toruń 2009.
- Szweda A., Rzeki i przeprawy rzeczne w traktatach państwowych między Polską a za¬konem krzyżackim w I połowie XV wieku. Zarys problematyki, w: Mĕsto a voda. Praha mĕsto u vody, red. O. Fejtová, V. Ledvinka, J. Pešek, Praha 2005, s. 217–229.
- Szczur S., Traktaty międzypaństwowe Polski piastowskiej, Kraków 1990.
- Śliwiński B., Pomorze Wschodnie w okresie rządów księcia polskiego Władysława Łokietka w latach 1306–1309, Gdańsk 2003.
- Voigt J., Geschichte Preußens von den ältesten Zeiten bis zum Untergange der Herr¬schaft des Deutschen Ordens, cz. IV, Königsberg 1830.
- Walczak R., Protocollum augustianina-eremity zwanego Angelusem ze Stargardu. O pol¬sko-pomorskich związkach historiograficznych w średniowieczu, Poznań 1991.
- Werlich R.-G., Die Siegel der pommerschen Greifenherzöge, w: Die Herzöge von Pom¬mern – Zeugnisse der Herrschaft des Greifenhauses. Zum 100-jährigen Jubiläum der Historischen Kommission für Pommern, red. N. Buske, J. Krüger, R.-G. Wer¬lich, Köln–Weimar–Wien 2012, s. 163–254.
- Wriedt K., Die kanonischen Prozesse um die Ansprüche Mecklenburgs und Pommerns auf das rügische Erbe 1326–1348, Köln–Graz 1963.
- Zdrenka J., Elity Pomorza Zachodniego w późnym średniowieczu, w: Kolory i struktury średniowiecza, red. W. Fałkowski, Warszawa 2004, s. 343–352.
- Zdrenka J., Polityka zagraniczna książąt szczecińskich 1295–1411, Słupsk 1987.
- Zdrenka J., Stan badań nad rycerstwem zachodniopomorskim: osiągnięcia historiografii niemieckiej i polskiej, w: Genealogia. Studia nad wspólnotami krewniaczymi, red. J. Hertel, J. Wroniszewski, Toruń 1987, s. 195–217.




