Przejdź do treści

Przegląd Zachodniopomorski

Przegląd Zachodniopomorski
z. 3 2015

HEINRICH GEORGE (1893–1946): MIĘDZY SZTUKĄ A POLITYKĄ

DOI: 10.18276/pz.2015.3-05
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:0552-4245
eISSN:2353-3021
Autorzy: Joanna A. Kościelna
doktorantka na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego
Słowa kluczowe: Kolberg Jud Süss Metropolis film III Rzeszy kino okresu weimarskiego historia kina Heinrich George
Data publikacji całości:2015
Liczba stron:27 (107-133)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ CEEOL ERIH PLUS Scopus Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Urodzony w Szczecinie Heinrich George należał do najwybitniejszych aktorów teatralnych i filmowych okresu Republiki Weimarskiej i III Rzeszy. Zagrał w filmach, które odegrały ważną rolę w historii kina (Metropolis, reż. Fritz Lang, 1927, Berlin-Alexanderplatz, reż.: Phil Jutzi, 1931). Po przejęciu rządów w Niemczech przez Hitlera, mimo sympatii lewicowych, poparł nową władzę. Po 1933 roku zagrał w wielu filmach zarówno o względnie neutralnej wymowie, jak i w filmach będących wyraźnym odbiciem ideologii hitlerowskiej, w tym w osławionym filmie Żyd Süss (Jud Süss) w reżyserii Veita Harlana. Postać Heinricha George budzi kontrowersje, także we współczesnych Niemczech. Doceniając jego osiągnięcia aktorskie nie sposób pomijać zaangażowania po stronie nazizmu.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (39)
  1. Archiwum Państwowe w Szczecinie, Urząd Stanu Cywilnego w Szczecinie, (Standesamt Stettin), akt małżeństwa nr 44/1893.
  2. Becker P von., Götz George spielt seinen Vater Heinrich Pompös verklemmt, „Der Tagesspiegel”, 24.07.2013, www.tagesspiegel.de/meinung/goetz-george-spielt-seinenvater- heinrich-pompoes-verklemmt/8537582.html.
  3. Benda J., Zdrada klerków [fragmenty], tłum. A. Ostolski, „Krytyka Polityczna” 2002, nr 1.
  4. Badenhausen R., Legal Ernst, w: Neue Deutsche Biographie, Bd. 14, Berlin 1985.
  5. Chambers J.W., Culbert D., World War II Film and History, Oxford 1996.
  6. Frommholz R., Fechter, Paul Otto Heinrich, w: Neue Deutsche Biographie, Bd. 5, Berlin 1961.
  7. Gasteiger C., Innerlich zerrissener Koloss, „Süddeutsche Zeitung“, 24.07.2013, www. sueddeutsche.de/kultur/heinrich-george-im-portraet-innerlich-zerrissener-koloss-1.1729169.
  8. Greulich A., Hitlers nützliche Idole, München 2007.
  9. Haustein P., Geschichte im Dissens: die Auseinandersetzungen um die Gedenkstätte Sachsenhausen nach dem Ende der DDR, Leipzig 2006.
  10. Hortmann W., Hamburger M., Shakespeare on the German Stage: Volume 2, The Twentieth Century, Cambridge 1998.
  11. Kitchen M., The Third Reich: charisma and community, London 1981.
  12. Kloft M., NS-Schauspielstar Heinrich George. „War ich gut?”, „Spiegel”, 18.07.2013, www.spiegel.de/einestages/ns-star-heinrich-george-goetz-georges-widerspruechlicher-vater-a-951200.html.
  13. Kłosiński K., Sarkazmy, w: R. Barthes, Mitologie, Warszawa 2008.
  14. Kłys T., „Śmierć maszynom! „Niech żyje wolność!” Antymodernistyczny i antyindustrialny bunt w filmach Fritza Langa i René Claira, w: II Konstelacja Szczecin. Dita Parlo i kino buntowników, red. J.A. Kościelna, R. Skrycki, Szczecin 2012.
  15. Kłys T., Niemiecki film fabularny u schyłku Republiki Weimarskiej i w Trzeciej Rzeszy, w: Historia kina. Tom 2: Kino klasyczne, red. T. Lubelski, I. Sowińska, R. Syski, Kraków 2011.
  16. Kłys T., Świt kina dźwiękowego i zmierzch republiki: kino niemieckie 1929–1933, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  17. Koslowski S., Genies kennen keine Schuld. Resolut: Werner Maser rehabilitiert Heinrich George, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, 6.08.1998, www.faz.net/aktuell/feuilleton/buecher/rezension-sachbuch-genies-kennen-keine-schuld-11309636.html.
  18. Kościelna J.A., Dita Parlo. Szkic biograficzny, w: II Konstelacja Szczecin. Dita Parlo i kino buntowników, red. J.A. Kościelna, R. Skrycki, Szczecin 2012.
  19. Kozińska B., Stulecie gmachu muzealnego na Wałach Chrobrego, w: 100 lat Muzeum w Szczecinie. 100 Jahre Museum in Stettin, red./hrsg. S.P. Kubiak, D. Kacprzak, Szczecin 2013.
  20. Kracauer S., Od Caligariego do Hitlera. Z psychologii kina niemieckiego, tłum. E. Skrzywanowa, W. Wertenstein, Gdańsk 2009.
  21. Krause T., Götz George will seinen Vater Heinrich reinwaschen. Mit dem ARD-Dokudrama will Götz George beweisen, dass sein Vater Heinrich „zu Unrecht” als NS-Darsteller hingestellt werde, „Die Welt”, 28.12.2010, www.welt.de/kultur/kino/article11863852/Goet
  22. Kreimeier K., The UFA Story: A History of Germany’s Greatest Film Company, 1918–1945, Berkeley–Los Angeles 1999.
  23. Kümmel P., Das Leben ist schön, „Die Zeit”, 14.07.2013, www.zeit.de/2013/29/goetzgeorge-fernsehfilm-heinrich-george.
  24. Laregh P., Heinrich George. Komödiant seiner Zeit, München 1992.
  25. Lilla M., Lekkomyślny umysł. Intelektualiści w polityce, Warszawa 2006.
  26. Marek M., Heinrich George. Mensch aus Erde gemacht, „Deutschlandfunk”, 15.07.1998, www.deutschlandfunk.de/heinrich-george-mensch-aus-erde-gemacht.700.de.html?dram:article_id=81217.
  27. Maser W., Heinrich George. Mensch aus Erde gemacht. Die politische Biographie, Berlin 1998.
  28. Meerheimb R., Gneisenau August Wilhelm Antonius Neidhart, w: Allgemeine Deutsche Biographie, Bd. 9, Leipzig 1879.
  29. Morylewski B., Hans Heinrich von Twarowski – aktor zapomniany, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  30. Palmier J-M., Weimar in Exile: The Antifascist Emigration in Europe and America, London 2006.
  31. Petrich H., Schill Ferdinand von, w: Allgemeine Deutsche Biographie, Bd. 31, Leipzig 1890.
  32. Schröder U., Veit Harlans „Kolberg”. Der letzte „Grossfilm” der UFA, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  33. Stępiński W., Spacerkiem po Berlinie. Kilka uwag o metropolii nad Szprewą z okresu „złotych lat dwudziestych”, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  34. Szukała M., Powstanie i działalność Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie w latach 1824–1918, Szczecin 2000.
  35. Talarczyk-Gubała M., Kobieta na barce. Dita Parlo w awangardowym melodramacie Jeana Vigo „Atalanta”, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  36. Vogt M., Nettelbeck Joachim, w: Neue Deutsche Biographie, Berlin 1999.
  37. Wichert W., Film jako instrument propagandy III Rzeszy, w: Konstelacja Szczecin. Aktorzy szczecińscy i kino okresu międzywojennego, red. R. Skrycki, Szczecin 2011.
  38. Włodarczyk E., Życie gospodarcze Szczecina 1891–1918, w: Dzieje Szczecina t. III, red. B. Wachowiak, Warszawa–Poznań–Szczecin 1994, s. 365–406.
  39. Zirlewagen M., Biographisches Lexikon der Vereine Deutscher Studenten: Band 1 – Mitglieder A–L, Norderstedt 2014.