Inkunabuły dawnej biblioteki gimnazjalnej w Szczecinie − próba odtworzenia zasobu

W artykule omówiono losy piętnastowiecznego księgozbioru biblioteki Gimnazjum Mariackiego (Marienstiftsgymnasium) w Szczecinie do czasu jego rozproszenia. Szkoła funkcjonowała pod tą nazwą w latach 1869–1945, choć jej początek wiążę się z książęcym Pedagogium działającym od 1544 roku i zlokalizowanym w sąsiedztwie kościoła Mariackiego. Istniejąca od średniowiecza przykościelna libraria stała się w niedługim czasie od otwarcia szkoły, także jej biblioteką. Najwięcej informacji o zasobie dostarcza katalog systematyczny z 1780 roku, opracowany przez rektora i bibliotekarza ówczesnego Gimnazjum Akademickiego – Davida Friedricha Eberta. Kolejny, przygotowany przez profesora historii Johanna Jakoba Sella w 1816 roku, obejmował zbiory po połączeniu gimnazjum z liceum (1805 r.). W latach czterdziestych XIX wieku gotowy był sześciotomowy katalog, którego część dostępna jest w Archiwum Państwowym w Szczecinie. O zachowanych egzemplarzach informują opublikowane katalogi oraz zeszyty rejestracyjne IBP w Bibliotece Narodowej. W artykule zaprezentowano wykaz inkunabułów które u progu XX wieku znajdowały się w dawnej bibliotece gimnazjalnej oraz wskazano obecne miejsce ich przechowywania. Większość, z 50 zachowanych, znajduje się w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie (24), pozostałe w bibliotekach uniwersyteckich w Poznaniu (11), Warszawie (6) i Toruniu (3), dwa w Bibliotece Narodowej, jeden w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie oraz prawdopodobnie trzy w Staatsbibliothek w Berlinie. Odtworzony zbiór scharakteryzowano pod kątem tematycznym i typograficznym.