Swoboda obrotu dewizowego. Obowiązki. Ograniczenia. Kontrola


ISBN: 978-83-7972-997-5    ISBN (online): 978-83-7972-998-2    ISSN: 0860-2751    OAI    DOI: 10.18276/978-83-7972-998-2
CC BY-SA   Open Access 

Liste der Ausgaben / T. (MCDLXIX) 1395

Erscheinungsjahr:2025
Bereich:Bereich der Sozialwissenschaften
Disziplin:Rechtswissenschaften
Schlüsselbegriffe: prawo dewizowe Narodowy Bank Polski swoboda obrotu dewizowego kontrola dewizowa
Autoren: Ewa Kowalewska ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Information

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Abstract

Niniejsza monografi a odnosi się do zagadnień związanych ze swobodą obrotu dewizowego, mając na uwadze wieloaspektowość tego obszaru badawczego. Omawiając aktualne w tym zakresie problemy, uwzględniony został również aspekt historyczny, który umożliwił zwrócenie uwagi na kierunki zmian w ustawodawstwie dewizowym. Zaprezentowanie ewolucji prawa dewizowego pozwoliło na ukazanie jego genezy i transformacji, do jakiej doszło choćby po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Analiza regulacji prawnych, wyznaczona granicami przyjętego tytułu opracowania, ukazuje zakres dopuszczalnej swobody obrotu dewizowego z uwzględnieniem obowiązków i ograniczeń nakładanych na uczestników obrotu dewizowego. Szczególną uwagę zwrócono także na aspekt kontroli dewizowej i rolę, jaką w tym zakresie pełni Narodowy Bank Polski. Taki zakres badań pozwolił na sformułowanie wniosków ukazujących swobodę obrotu dewizowego w kontekście swobody działalności gospodarczej i z uwzględnieniem specyfi ki działalności banku centralnego. Przeprowadzone badania stały się także podstawą do zaprezentowania aktualnych kierunków rozwoju współczesnego ustawodawstwa dewizowego.

Bibliographie

1.Wykaz wybranej literatury przedmiotu
2.Adamiak B., Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 8, 2001.
3.Baka W., Geneza, funkcje i niezależność banku centralnego, [w:] Studia z bankowości centralnej i polityki pieniężnej, red. W. Przybylska-Kapuścińska, Warszawa 2009.
4.Bartosiewicz A., Kubacki R., Kodeks karny skarbowy. Przestępstwa i wykroczenia podatkowe oraz dewizowe, Warszawa 2010.
5.Bejnarowicz P., Prawo dewizowe. Komentarz, Kraków 2008.
6.Bidziński Z., Sosnowski K., Ustawodawstwo dewizowe, Warszawa 1974.
7.Boć J., Sfery ingerencji administracji, [w:] Prawo administracyjne, red. J. Boć, Wrocław 2010.
8.Buczek A., Polskie prawo dewizowe na tle zmian europejskiej rzeczywistości, Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały, Kraków 2008.
9.Chmielniak Adwokaci we współpracy z Kroll Ontrack, Raport. Pranie pieniędzy, 2014, https://bialekolnierzyki.com.pl/wp-content/uploads/2014/12/Pranie_Pieniedzy_RAPORT_ 2014. pdf (dostęp: 26.08.2024).
10.Chróścielewski W., Rozdział 2, pkt. 2–4. Kodeksowa defi nicja organu administracji publicznej i rodzaje tych organów, [w:] System prawa administracyjnego procesowego, red. G. Łaszczyca, A. Matan, t. 2, cz. 1, Warszawa 2018.
11.Chudzik M., Pozycja banku na gruncie zmienionego prawa dewizowego, Prawo Bankowe 11, 2007.
12.Chyba D., Reglamentacja jako funkcja państwa, Kraków 2018.
13.Chybiński R., Komentarz do art. 130 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i fi nansowaniu terroryzmu, [w:] Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak- Far, P. Zapadka.
14.Czachórski W., Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2009.
15.Dawidowicz W., Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989.
16.Dąbrowski D., Pieniądz międzynarodowy, Warszawa 1988.
17.Długosz S., Czy decentralizacja w handlu zagranicznym (artykuł dyskusyjny), Handel Zagraniczny 2, 1958.
18.Domańska A., Konstytucyjne podstawy ustroju gospodarczego Polski, Warszawa 2001.
19.Drwiłło A. (red.), Podstawy fi nansów i prawa fi nansowego, Warszawa 2011.
20.Dunaj B. (red.), Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 1999.
21.Dzwonkowski H., Gliniecka J. (red.), Prawo fi nansowe, Warszawa 2013.
22.Etel M., Reglamentacja działalności gospodarczej na gruncie przepisów ustawy z 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców, Monitor Prawniczy 3, 2018, https://sip.legalis.pl/document-full. seam?documentId=mjxw62zogi3damrqga3tgni&refSource= search&ols=&searchScope =all&searchType=near&legalActDocumentId=mfrxilrtg4ytemjugm4tcltqmfyc4nbsgm 2dmmztgexhmzlsfyytsnzxgq (dostęp: 20.08.2024).
23.Filipowska M., Istota prania brudnych pieniędzy w polskim prawie karnym, Nowa Kodyfi - kacja Prawa Karnego 24, 2009, s. 59–70, http://nkp.sjol.eu/preview/istota-praniabrudnychpieniedzy- w-polskim-prawie-karnym-1746 (dostęp: 26.06.2024).
24.Fojcik-Mastalska E., Miejsce i rola prawa walutowo-dewizowego w systemie prawa, [w:] Prawo fi nansowe w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej, red. A. Pomorska, P. Smoleń, J. Stelmasiak, A. Gorgol, Lublin 2011.
25.Fojcik-Mastalska E., Nowe Prawo dewizowe. Komentarz, Wrocław 2002.
26.Fojcik-Mastalska E., Prawo dewizowe. Komentarz, Wrocław 2003.
27.Fojcik-Mastalska E., Zezwolenia dewizowe w polskim prawie dewizowym, Wrocław 1975.
28.Frączkiewicz-Wronka A., Zarządzanie publiczne – elementy teorii i praktyki, Katowice 2009, https://mfi les.pl/pl/index.php/Reglamentacja (dostęp: 25.08.2024).
29.Garlicki L., Komentarz do art. 31, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 3, red. L. Garlicki, Warszawa 2003.
30.Garlicki L., Wojtyczek K., Komentarz do art. 31, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016.
31.Giedwidż J., Czy decentralizacja w handlu zagranicznym (głos w dyskusji), Handel Zagraniczny 7, 1958.
32.Gliniecka J., Harasimowicz J., Zasady polskiego prawa bankowego i dewizowego, Sopot 1999.
33.Gonet W., Zakres pojęciowy pośrednictwa w prawie dewizowym, Prawo Bankowe 6, 2006, s. 80–81.
34.Góral L., Formy ograniczania wolności gospodarczej przepisami prawa dewizowego, [w:] Prawo fi nansowe i nauka prawa fi nansowego na przestrzeni wieków, red. A. Kostecki, Kraków 2000.
35.Grzegorczyk T., Przestępstwa i wykroczenia przeciwko obrotowi dewizowemu w znowelizowanym kodeksie karnym skarbowym, Prokuratura i Prawo 4, 2003.
36.Grzegorczyk T., Ustawa Prawo dewizowe. Komentarz, Warszawa 2003.
37.Gwardzińska E., Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo dewizowe, [w:] Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak-Far, P. Zapadka, Warszawa 2023.
38.Heinzelman P., Odpowiedzialność karna za przestępstwa dewizowe, Palestra 4(9), 1960.
39.Huba M., Tarnowska D., Prawo dewizowe, Warszawa 1999.
40.Jacyszyn J., Kosikowski C., Podstawy prawa gospodarczego, Warszawa 2001.
41.Jarosz Ł., Przemiany w polskim prawie dewizowym w latach 1989–2002, [w:] Współczesne przemiany państwa i prawa w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, red. M. Grochowski, J. Kostrubuec, E. Streit, Lublin 2009.
42.Jerzak S., Nowe prawo dewizowe, Bank i Kredyt 7, 1989.
43.Jerzak S., Procesy ewolucyjne polskiego ustawodawstwa dewizowego, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 1, 2002.
44.Jezierski A., Leszczyńska C., Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2001.
45.Kardas P., Łabuda G., Razowski T., Kodeks karny skarbowy. Komentarz LEX, Warszawa 2012.
46.Klat L., Ewolucja obrotu walutowego w Polsce, Annales Uniwersytetu Wrocławskiego. Przegląd Prawa i Administracji 31, 1995.
47.Kocowski T., Reglamentacja działalności gospodarczej w polskim administracyjnym prawie gospodarczym, Wrocław 2009.
48.Komar A., Harmonizacja prawa ubezpieczeniowego i dewizowego. Polska – Unia Europejska, Monitor Podatkowy 12, 1995.
49.Komputerowy Słownik języka polskiego, PWN, www.rsjp.pwn.pl (dostęp: 22.08.2024).
50.Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych, Warszawa 1999.
51.Kordela M., Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2012.
52.Kosikowski C., Zezwolenia na działalność gospodarczą w prawie polskim, Warszawa 1997.
53.Kosonoga-Zygmunt J., Rozdział III. Wyłączenie odpowiedzialności karnej, [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. R.A. Stefański, Warszawa 2018.
54.Kowalewska E., Kontrola dewizowa wykonywana przez Narodowy Bank Polski, Warszawa 2017.
55.Kowalewska E., Pozycja prawna Prezesa Narodowego Banku Polskiego w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o Narodowym Banku Polskim, [w:] XXV lat przeobrażeń w polskim prawie fi nansowym i prawie podatkowym – ocena dokonań i wnioski na przyszłość, red. Z. Ofi arski, Szczecin 2014.
56.Kowalewska E., Ustawodawstwo dewizowe w systemie prawa – analiza z perspektywy członkostwa Polski w Unii Europejskiej, [w:] Obywatel – Państwo – Społeczność Międzynarodowa, red. E. Cała-Wacinkiewicz, K. Flaga-Gieruszyńska, D. Wacinkiewicz, Warszawa 2014.
57.Kowalewska E., Zagadnienia prawne związane z funkcjonowaniem internetowych kantorów walutowych, Kwartalnik Prawno-Finansowy 2, 2019.
58.Krychowiak M., Deregulacja obrotu dewizowego z zagranicą, Bank i Kredyt 6, 1995.
59.Kubiak R., Prawo dewizowe, Warszawa 2009.
60.Langchamps de Berier R., Zobowiazania, Lwów 1938.
61.Langrod J., Instytucje prawa administracyjnego, t. I: Zarys części ogólnej, Kraków 1948.
62.Leńczuk J., Dostosowanie prawa celnego i dewizowego do warunków gospodarki rynkowej, Kontrola Państwowa 5, 1994.
63.Leszczyński L., Zasady prawa – założenia podstawowe, Studia Iuridica Lublinensia XXV(1), 2016.
64.Lutkowski K., System dewizowy w Polsce i kierunki jego ewolucji, Ekonomista 6, 1994.
65.Majchrzak B., Rozdział XII. Rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym § 63. Decyzja administracyjna, [w:] Postępowanie administracyjne, red. W. Fedorczyk, M. Klimaszewski, B. Majchrzak, Warszawa 2018.
66.Majchrzak B., Komentarz do art. 150 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i fi nansowaniu terroryzmu, [w:] Prawo obrotu pieniężne. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak- -Far, P. Zapadka, Warszawa 2023.
67.Mazur M., Penalizacja prania pieniędzy, Warszawa 2014, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/ fi les/Penalizacja_prania_pieniedzy.pdf (dostęp: 26.06.2024).
68.Mróz P., Zasada swobody umów, Studenckie Zeszyty Naukowe 6/9, 2003.
69.Nogaj M., Wpływ przepisów unijnych na zmiany w prawie dewizowym, Glosa 8, 2004.
70.Nogaj M., Wybrane zagadnienia z prawa dewizowego – omówienie podstawowych pojęć występujących w ustawie „Prawo dewizowe”, Radca Prawny 1, 1993.
71.Ofiarski Z., Kontrola obrotu złotem inwestycyjnym oraz złotem dewizowym w Rzeczypospolitej Polskiej – uwarunkowania i zasadnicze dylematy, Białostockie Studia Prawnicze 28(2), 2023.
72.Ofiarski Z., Prawo dewizowe. Komentarz, Kraków 2003.
73.Ofiarski Z., Sytuacja prawna osoby zagranicznej w polskim prawie dewizowym, Szczecin 1997.
74.Ofiarski Z., Tegler E., Prawo dewizowe, Zielona Góra 1995.
75.Ogiegło L., O rodzajach pośrednictwa, [w:] System prawa prywatnego, t. 7, red. J. Rajski, Warszawa 2004.
76.Ohanowicz A., Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa–Poznań 1965.
77.Pawłowski Sz., Komentarz do art. 23 ustawy o Narodowym Banku Polskim, [w:] Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak-Far, P. Zapadka, Warszawa 2023.
78.Pomorski P., Komentarz do art. 2 ustawy – Prawo dewizowe, [w:] Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak-Far, P. Zapadka, Warszawa 2023.
79.Próchniak E., Zygado J., Prawo dewizowe, Bydgoszcz 1996.
80.Rączkowski S., Międzynarodowe stosunki fi nansowe, Warszawa 1984.
81.Rusinek M., Komentarz do przepisów ustawy – Prawo dewizowe, zamienionych ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo dewizowe oraz innych ustaw, LEX 2007, art. 3, https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/komentarze/prawo-dewizowe-komentarz- 587236065 (dostęp: 12.09.2024).
82.Ruśkowski E., Zasady udzielania indywidualnych zezwoleń dewizowych, Przegląd Podatkowy 5, 1994.
83.Rybicki Z. (red.), Mała encyklopedia prawa, Warszawa 1980.
84.Sawicki J., Kara śmierci za przestępstwa dewizowe w totalitarnym systemie komunistycznej Polski Ludowej, Acta Universitatis Wratislaviensis. Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem 43(2), 2021.
85.Sawicki J., Skowronek G., Prawo karne skarbowe. Zagadnienia materialnoprawne, procesowe i wykonawcze, Warszawa 2021.
86.Siwik Z., System środków penalnych w prawie karnym skarbowym, Wrocław 1986.
87.Skoczylas A., Charakter prawny wyniku kontroli skarbowej a jego kontrola przez sąd administracyjny, Doradca Podatnika 5, 2002.
88.Skoczylas J., Dopuszczalność czynności dewizowych w prawie PRL, Warszawa 1979.
89.Skoczylas J., Obowiązki udzielania informacji oraz udostępniania wymaganych dokumentów na podstawie ustawy prawo dewizowe, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Informatycznej, Warszawa 2001.
90.Skoczylas J., Polskie prawo dewizowe, Warszawa 1992.
91.Skoczylas J., Prawo dewizowe. Komentarz, Warszawa 2006.
92.Skorupko S., Auderska H., Lempicka Z., Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1969.
93.Skrodzka M.J., Źródła zasady swobody umów oraz wybrane aspekty jej granic – w świetle orzecznictwa, repozytorium.uwb.edu.pl (dostęp: 10.09.2024).
94.Skwarek Z., Hac P., Zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa i w czasie wojny – wybrane aspekty, Wiedza Obronna 277(4), 2021.
95.Smoleń P. (red.), Publiczne prawo bankowe, prawo celne, prawo dewizowe. Kompendium akademickie, Warszawa 2013.
96.Sobczak J., Swoboda działalności gospodarczej. Próba oceny polskich regulacji prawnych, Warszawa 2021.
97.Sommerstein E., Ustawa karno-skarbowa. Tekst z komentarzem przy uwzględnieniu całokształtu dyskusji w sejmie i senacie oraz ustawodawstwa karnego wszystkich trzech dzielnic, Warszawa 1927.
98.Stanisławiszyn P., Komentarz do art. 11, [w:] Ustawa o Narodowym Banku Polskim. Komentarz, red. P. Zawadzka, Warszawa 2014.
99.Statystyka bilansu płatniczego. Uwagi metodyczne, Warszawa 2023, https://nbp.pl/wp-content/ uploads/2022/09/BoP-uwagi-metodyczne.pdf (dostęp: 12.09.2024).
100.Strzelbicki M., Reglamentacja działalności gospodarczej w świetle ustawy prawo przedsiębiorców na tle unormowań wcześniejszych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny LXXX(4), 2018.
101.Strzyczkowski K., Wolność gospodarcza w świetle konstytucji gospodarczej RP, Studia Prawnoustrojowe 14, 2011.
102.Stwol M., Prawo dewizowe, [w:] Podstawy fi nansów i prawa fi nansowego, red. A. Drwiłło, Warszawa 2011.
103.Weralski M., Polskie prawo fi nansowe, Warszawa 1978.
104.Werner A., Komentarz do art. 5, 6 i 9 ustawy – Prawo dewizowe, [w:] Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, A. Nowak-Far, P. Zapadka, Warszawa 2023.
105.Wilczyńska D., Reglamentacja dewizowa w Polsce i jej konsekwencje dla gospodarki, [w:] Vade Nobiscum. Pokłosie XV Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Studentów 18–21 IV 2007. Vol. II. Materiały z II Łódzkiej Wiosny Młodych Historyków, 20–22 III 2009, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2009.
106.Wilczyńska D., Reglamentacja dewizowa w Polsce i jej konsekwencje dla gospodarki, https:// dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/37917/vade_nobiscum_2_0143-0150. pdf?sequence=1&isAllowed=y (dostęp: 22.08.2024).
107.Wilk L., Zagrodnik J., Prawo i proces karny skarbowy, Warszawa 2015.
108.Witkowski Z., Zasada społecznej gospodarki rynkowej jako podstawa ustroju gospodarczego Trzeciej Rzeczypospolitej Polskiej – wolność działalności gospodarczej, [w:] Przemiany polskiego prawa, t. 2, red. E. Kustra, Toruń 2002.
109.Włodkowski K., Prawo karne skarbowe. Schematy. Tabele. Komentarze. Orzecznictwo. Testy. Kazusy, Warszawa 2021.
110.Wójtowicz W., Prawna regulacja obrotu dewizowego w Polsce, Bydgoszcz 1996.
111.Wójtowicz W., Prawo dewizowe, [w:] System prawa fi nansowego, red. J. Głuchowski, Warszawa 2010.
112.Wójtowicz W., Reglamentacja obrotu dewizowego transformacji gospodarczej, Studia Prawnicze 1–4, 1994.
113.Wójtowicz W., Zezwolenia dewizowe jako instrument polskiej regulacji obrotu dewizowego, Roczniki Nauk Prawnych 7, 1997.
114.Wójtowicz W., Gorgol A., Prawo dewizowe, Warszawa 2003.
115.Zaradkiewicz K., Komentarz do art. 20, [w:] Konstytucja RP, t. I: Komentarz do art. 1–86, red. M. Safj an, L. Bosek, Warszawa 2016.
116.Zawartowska K., Reglamentacja dewizowa i jej wpływ na gospodarkę, Monitor Prawa Celnego i Podatkowego 10, 1996.
117.Zieliński E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 1999.
118.Znojkiewicz W., Polskie prawo dewizowe, Warszawa 1948.
119.Zych R., Sposób kreacji Prezesa Narodowego Banku Polskiego w ujęciu historycznoprawnym, Roczniki Nauk Prawnych XXIX(2), 2019.
120.Wykaz wybranych aktów prawnych
121.Dekrety i Ustawy
122.Dekret z dnia 4 lutego 1919 r. o zakazie wywozu kruszców w monetach, sztabach i wyrobach (Dz.U. 1919, nr 13, poz. 144).
123.Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 kwietnia 1936 r. w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznymi i krajowymi środkami płatniczymi (t.j. Dz.U. 1938, nr 86, poz. 584).
124.Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej o zmianie Dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznymi i krajowymi środkami płatniczymi z dnia 6 listopada 1938 r. (Dz.U. 1938, nr 85, poz. 571).
125.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.).
126.Ustawa z dnia 15 lipca 1920 r. o zakazie wywozu za granicę kruszców szlachetnych (Dz.U. 1920, nr 62, poz. 404).
127.Ustawa karna skarbowa z dnia 2 sierpnia 1926 r. (Dz.U. 1926, nr 105, poz. 609).
128.Ustawa z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny oraz zaostrzeniu kar za niektóre przestępstwa dewizowe (Dz.U. 1950, nr 50, poz. 460).
129.Ustawa z dnia 28 marca 1952 r. Prawo dewizowe (Dz.U. 1952, nr 21, poz. 133).
130.Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1061 ze zm.).
131.Ustawa z dnia 22 listopada 1983 r. Prawo dewizowe (Dz.U. 1983, nr 63, poz. 288 ze zm.).
132.Ustawa z dnia 15 lutego 1989 r. Prawo dewizowe (Dz.U. 1989, nr 6, poz. 33 ze zm.).
133.Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie ustawy Prawo dewizowe (Dz.U. 1989, nr 74, poz. 441).
134.Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. 1994, nr 11, poz. 28).
135.Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz.U. 2022, poz. 2025).
136.Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. 2024, poz. 628 ze zm.).
137.Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1131).
138.Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. 2017, poz. 2168 ze zm.).
139.Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami fi nansowymi (t.j. Dz.U. 2024, poz. 722).
140.Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1270 ze zm.).
141.Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (t.j. Dz.U. 2024, poz. 125 ze zm.).
142.Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz fi nansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1124 ze zm.).
143.Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. 2024, poz. 236 ze zm.).
144.Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U. 2018, poz. 649).
145.Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. 2019, poz. 1781).
146.Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (t.j. Dz.U. 2023, poz. 406 ze zm.).
147.Rozporządzenia
148.Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 sierpnia 1924 r. o zakazie wywozu za granicę złota i srebra (Dz.U. 1924, nr 79, poz. 770).
149.Rozporządzenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości z dnia 20 stycznia 1926 r. o zmianie terminu przewidzianego w paragrafi e 23 i 30 rozporządzenia Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości z dnia 27 maja 1925 r. (Dz.U. 1926, nr 8, poz. 55).
150.Rozporządzenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1925 r. w sprawie regulowania obrotu walutami zagranicznymi (Dz.U. 1925, nr 124, poz. 888).
151.Rozporządzenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości z dnia 15 sierpnia 1926 r. w sprawie regulowania obrotu dewizami i walutami zagranicznymi obrotu pieniężnego z zagranicą (Dz.U. 1926, nr 86, poz. 482).
152.Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15 lutego 1928 r. w sprawie wywozu za granicę złota (Dz.U. 1928, nr 18, poz. 156 ze zm.).
153.Rozporządzenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości z 28 marca 1924 r. w przedmiocie regulowania obrotu dewizami i walutami zagranicznymi oraz obrotu pieniężnego z zagranicą (Dz.U. 1924, nr 29, poz. 290).
154.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej (Dz.U. 1952, nr 21, poz. 137).
155.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie zgłaszania mienia posiadanego za granicą oraz należności od zagranicy (Dz.U. 1952, nr 21, poz. 138).
156.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie zgłaszania zobowiązań wobec zagranicy oraz znajdującego s ię w kraju mienia cudzoziemców (Dz.U. 1952, nr 21, poz. 139).
157.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie przywozu i wywozu wyrobów użytkowych ze złota i platyny, innych metali szlachetnych, kamieni szlachetnych i klejnotów (Dz.U. 1952, nr 21, poz. 140).
158.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 listopada 1956 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 15 kwietnia r. w sprawie wykonywania ustawy dewizowej (Dz.U. 1956, nr 50, poz. 223).
159.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 września 2002 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz.U. 2002, nr 154, poz. 1273 ze zm.).
160.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz.U. 2009, nr 69, poz. 597).
161.Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie sposobu, szczegółowego zakresu i terminów przekazywania do Narodowego Banku Polskiego danych niezbędnych do ustalania polityki pieniężnej, okresowych ocen sytuacji pieniężnej państwa oraz analiz ryzyka systemowego (Dz.U. 2020, poz. 229).
162.Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie przekazywania Narodowemu Bankowi Polskiemu danych niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej (Dz.U. 2022, poz. 692 ze zm.).
163.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 października 2004 r. w sprawie określenia sposobu prowadzenia rejestru działalności kantorowej, wzoru rejestru oraz trybun dokonywania wpisów do rejestru (Dz.Urz. NBP 2004, nr 17, poz. 32 ze zm.).
164.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 października 2009 r. w sprawie przekazywania Narodowemu Bankowi Polskiemu danych niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego państwa oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej (Dz.U. 2009, nr 184, poz. 1437).
165.Zarządzenia
166.Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1967 r. w sprawie zezwolenia na otwieranie i prowadzenie dla osób fi zycznych – cudzoziemców dewizowych oprocentowanych rachunków bankowych w walucie zagranicznej (M.P. 1967, nr 70, poz. 343).
167.Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 1970 r. w sprawie zezwolenia na otwieranie i prowadzenie dla osób fi zycznych krajowców dewizowych oprocentowanych rachunków bankowych w walucie zagranicznej (M.P. 1970, nr 11, poz. 95).
168.Wykaz cytowanych orzeczeń sądowych
169.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7.6.2005 r., K 23/04, OTK-A 2005, nr 6, poz. 62.
170.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.3.2006 r., P 8/05, OTK-A 2006, nr 3, poz. 28.
171.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9.1.2007 r., P 5/05, OTK-A 2007, nr 1, poz. 1.
172.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26.3.2007 r., K 29/06, OTK-A 2007, nr 3, poz. 30.
173.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11.10.2011 r., P 18/09, OTK-A 2011, nr 8, poz. 81.
174.Wyrok SN z dnia 15 września 1952 r., I K 489/52, LEX nr 164324.
175.Wyrok SN z dnia 15 grudnia 1952 r., I K 1008/52, LEX nr 117214.
176.Wyrok NSA z dnia 28 maja 1991 r., II SA 369/91, ONSA 1991, z. 3–4, poz. 63.
177.Wyrok NSA z dnia 28 marca 1997 r., III SA 370/96, Glosa 1998, nr 2, s. 29.
178.Wyrok NSA z dnia 20 marca 1998 r., II SA 1545/97, LEX nr 41801.
179.Wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., I OW 20/22, LEX nr 3400383.
180.Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 lipca 2020 r., II SA/OI 207/20, LEX nr 3040212.
181.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 1994 r., I ACr 632/93, OSA 1994, nr 9, s. 45.
182.Postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2022 r., I OW 197/21, LEX nr 3338645.
183.Uchwała SN Izby Karnej z dnia 24 stycznia 1995 r., I KZP 34/95, OSNKW 1995, nr 3–4, poz. 16.
184.Wykaz innych źródeł
185.Materiał źródłowy stron internetowych
186.https://european-union.europa.eu/easy-read_pl
187.https://mfi les.pl/pl/index.php/Bilans_p%C5%82atniczy
188.https://sjp.pwn.pl/slowniki/obowi%C4%85zki
189.https://wsjp.pl/haslo/podglad/1038/obowiazek
190.https://kantor.nbp.pl/ (dostęp: 1.09.2024)
191.Raporty i sprawozdania
192.Raport o stabilności systemu fi nansowego, Narodowy Bank Polski, grudzień 2023, s. 4, materiał źródłowy: https://nbp.pl/wp-content/uploads/2023/12/Raport-o-stabilnoscisystemu- fi nansowego.-Grudzien-2023-.pdf
193.https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/
194.https://nbp.pl/publikacje/dzialalnosc-nbp/sprawozdanie-z-dzialalnosci-nbp/