Dekonstrukcja państwowości Ukrainy - teorie, strategie, uwarunkowania

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: listopad 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Celem monografi i jest analiza zjawiska dekonstrukcji państwowości jako elementu strategii politycznej w stosunkach międzynarodowych. Relacje dwustronne Federacji Rosyjskiej i Ukrainy są interesującym studium przypadku, które ukazuje złożoność i wielowymiarowość procesu dekonstrukcji państwowości. Fenomen państwa i państwowości jako kategorii przydatnej do opisu i analizy rzeczywistości międzynarodowej stał się inspiracją dla autora do pochylenia się nad problematyką konstrukcji oraz dekonstrukcji państwowości, uwarunkowań oraz metodologii badawczej służącej do analizy case study wybranych przykładów implementacji tych procesów.

Podstawowym założeniem jest to, że proces ten ma służyć przekształceniu Ukrainy w państwo dysfunkcjonalne, a następnie w państwo upadłe, co jest głównym celem realizowanej przez Rosję od wielu lat strategii neoimperialnego ekspansjonizmu. Ukraina jako „niezmienny obszar wpływów i realizacji ważnych interesów” jest dla Rosji kluczowa z punktu widzenia odbudowania potęgi imperialnej nie tylko na obszarze postradzieckim.

Rosja w momencie przejścia od fazy soft power do hard power założyła, że warunkiem skutecznej realizacji określonej strategii jest wdrożenie procesu dekonstrukcji państwowości Ukrainy na kilku poziomach. O ile w latach dziewięćdziesiątych XX w. wszelkie koncepcje i działania strategiczne Federacji Rosyjskiej warunkował „realny pragmatyzm” wynikających z ograniczonych możliwości sprawczych samej Rosji, to już dojście do władzy Władimira Putina, konsolidacja władzy, stworzenie potężnej machiny administracyjnej, wywiadowczej i wreszcie medialno-propagandowej dało solidne podstawy do powrotu specyfi ki działań w kategoriach mocarstwowych.

Naruszenie integralności terytorialnej, rozpoczęcie wojny hybrydowej aż po pełnoskalową agresję militarną, nazwaną „specjalną operacją wojskową” dopełnia obrazu stopniowego unicestwiania państwa ukraińskiego. Poszerzona cezura czasowa pozwala precyzyjniej uchwycić dynamikę i zmienność analizowanego zagadnienia oraz dostrzec czynniki wpływające na ową dynamikę i zmienność.