Finansowe instrumenty wsparcia zrównoważonego rozwoju miast i regionów


ISBN: 978-83-7972-989-0    ISBN (online): 978-83-7972-990-6    ISSN: 0860-2751    OAI    DOI: 10.18276/978-83-7972-990-6
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / T. (MCDLXVI) 1392

Rok wydania:2025
Dziedzina:Dziedzina nauk społecznych
Dyscyplina:ekonomia i finanse
Słowa kluczowe: zielone finanse zielona transformacja finanse zrównoważone zrównoważony rozwój crowdfunding finanse jednostek samorządu terytorialnego
Autorzy: Agnieszka Alińska ORCID
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Dominika Kordela ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Ewelina Mielech ORCID
Uniwersytet w Białymstoku

Dawid Czesyk ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Informacje

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Abstrakt

Głównym celem niniejszej publikacji było przedstawienie wybranych form i instrumentów finansowania zrównoważonego rozwoju ze szczególnym uwzględnieniem miast i regionów. Autorzy wychodzą od systematyki pojęć i terminów związanych ze zrównoważonym rozwojem i zrównoważonymi finansami, by następnie skupić się na wykorzystaniu crowdfundingu do realizowania celów zrównoważonego rozwoju. W kolejnych rozdziałach poruszono tematykę związaną z zielonymi obligacjami, zieloną transformacją miast, a na koniec problematykę dochodów o szczególnym przeznaczeniu i ich udziału w zrównoważonym budżecie JST, również w odniesieniu do samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Monografia koncentruje się na aktualnych obecnie trendach badawczych, wskazuje na różne grupy interesariuszy zaangażowane w proces finansowania zrównoważonego rozwoju, a także na źródła jego finansowania z perspektywy miast i regionów. W pracy dokonano analiz bibliograficznych oraz krytycznej analizy literatury. Przeprowadzone analizy bazują na danych z publicznych statystyk oraz raportów publikowanych przez branżowe organizacje i instytucje. Wnioski płynące z rozważań podjętych w monografii wskazują, że realizacja wielu działań zależy także od zaangażowania lokalnych społeczności. Finansowanie drobnych inicjatyw w ramach dzielnic, miast czy regionów stanowi ważny czynnik wspierający realizację SDGs. Katalog instrumentów finansowych wspierających zrównoważony rozwój jest szeroki, należą do nich obligacje, kredyty i pożyczki, a także innowacyjne formy jak crowdfunding. Duże znaczenie mają także środki własne jednostek samorządu terytorialnego wydawane w ramach budżetu jednostki, a także te przeznaczane na inicjatywy zgłaszane w formie budżetu obywatelskiego.

Bibliografia

1.Literatura
2.Adamczyk B., Sopińska A., Ku Zielonej Transformacji. Analiza sytuacji i wyzwań środowiskowych w największych polskich miastach, „Metropolie w liczbach” 2023, nr 2, Centrum Badań i Analiz.
3.Adamska-Mieruszewska J., Zientara P., Mrzygłód U., Fornalska A., Identifying Factors Affecting Intention to Support Pro-Environmental Crowdfunding Campaigns: Mediating and Moderating Effects, „Journal of Alternative Finance” 2023, Vol. 1(1), DOI: 10.1177/27533743231201864.
4.Agrawal A., Catalini C., Goldfarb A., The geography of crowdfunding, NBER Working Paper Series 2011, 16820, DOI 10.3386/w16820.
5.Ansell C., Sorensen E., Torfing J., The Key Role of Local Governance in Achieving the SDGs, Co-Creation for Sustainability, Emerald Publishing Limited, Leeds.
6.Bach-Golecka D., Golecki M., Komentarz do art. 165 Konstytucji RP, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP, t. 2, Komentarz do art. 87–243, red. M. Safjan, L. Bosek, C.H. Beck, Warszawa 2016.
7.Banaszak B., Komentarz do art. 165, w: B. Banaszak (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2012.
8.Bergier T., Kowalewska A. (red.), Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian klimatu miastach. Katalog techniczny, Fundacja Sendzimira, Berlin–Kraków 2019, s. 35.
9.Bonzanini D., Giudici G., Patrucco A., The Crowdfunding of Renewable Energy Projects, w: V. Ramiah, G.N. Gregoriou (red.), Handbook of Environmental and Sustainable Finance, Elsevier Inc. 2016, https://doi.org/10.1016/B978-0-12-803615-0.00021-2.
10.Bonzanini D., Giudici G., Patrucco A., The Crowdfunding of Renewable Energy Projects, w: V. Ramiah, G.N. Gregoriou, Handbook of Environmental and Sustainable Finance, Academic Press 2016, https://doi.org/10.1016/B978-0-12-803615-0.00021-2.
11.Bretschneider U., Leimeister J.M., Not just an ego-trip: Exploring backers’ motivation for funding in incentive-based crowdfunding, „The Journal of Strategic Information Systems” 2017, vol. 26, nr 4, https://doi.org/10.1016/j.jsis.2017.02.002.
12.Brzozowska K., Idea zrównoważonego rozwoju na rynku obligacji, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2017, nr 478.
13.Burzyńska D., Rola inwestycji ekologicznych w zrównoważonym rozwoju gmin w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012.
14.Buttice V., Colombo M.G., Fumagalli E., Orsenigo C., Green oriented crowdfunding campaigns: Their characteristics and diffusion in different institutional settings, „Technological Forecasting and Social Change” 2019, nr 141, DOI: 10.1016/j.techfore.2018.07.047.
15.Chaba D., Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego jako konstytucyjna gwarancja niezależności, w: M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Konstytucyjne umocowanie samorządu terytorialnego, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2018.
16.Chluska J., Sikora E., Sustainable Development In Local Government Units, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej Zarządzanie” 2018, nr 30.
17.Cilak M., Komentarz do art. 42, w: Z. Ofiarski (red.), Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, LEX/el. 2021.
18.Cunningham W.M., The Jobs Act Crowdfunding for Small Businesses and Startups, Apres, New York 2012.
19.Czarny P., w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, P. Tuleja (red.), Wolters Kluwer, Warszawa 2023, Lex el.
20.Czupich M., Kola-Bezka M., Ignaciak-Szulc A., Czynniki i bariery wdrażania koncepcji Smart city w Polsce, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2016, nr 276.
21.De Matteis F., Borgonovi E., Notaristefano G., Striani F., The contribution of public-private partnership (PPP) to sustainability: governance and managerial implications from a literature review, „Corporate Governance” 2025, vol. 25, nr 1, https://doi.org/10.1108/CG-03-2023-0103.
22.Deschryver P., de Mariz F., What future for the green bond market? how can policymakers, companies, and investors unlock the potential of the green bond market?, „Journal of Risk and Financial Management” 2020, vol. 13, nr 3, https://www.mdpi.com/1911-8074/13/3/61.
23.Dębowska-Romanowska T., Podmioty finansów publicznych, państwo jako podmiot suwerenności finansowej, w: T. Dębowska-Romanowska, Prawo finansowe. Części Konstytucyjna wraz z częścią ogólną, C.H. Beck, Warszawa 2010.
24.Dinh J.M., Wehner M.C., Crowdlending decisions for sustainable new ventures: The role of underlying human values in explaining the heterogeneity of crowd investor preferences, „Journal of Cleaner Production” 2022, vol. 379, cz. 1, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.134602.
25.Domańska-Szaruga B., Wybrane aspekty wykluczenia kredytowego w świetle założeń zrównoważonego rozwoju, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2024, nr 378.
26.Dorosz-Kruczyński J., Rządowe fundusze celowe a samodzielność jednostek samorządu terytorialnego w latach 2018–2021, „Finanse Komunalne” 2022, nr 11.
27.Duliniec A., Inwestowanie społecznie odpowiedzialne – przejściowa moda czy trwała tendencja?, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie” 2015, nr 1 (937), DOI: 10.15678/ZNUEK.2015.0937.0103.
28.Dziawgo L., Zielony rynek finansowy. Ekologiczna ewolucja rynku finansowego, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2010.
29.Fang X., Why we hide good deeds? The selfless and anonymous donation behavior in crowdfunding, „Technology in Society” 2022, vol. 71, https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2022.102144.
30.Filipiak B.Z., Ocena rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2018, nr 527.
31.Filipiak-Dylewska B., Procedury budowy strategii finansowania zadań własnych gminy, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2002.
32.Flammer C., Corporate green bonds, „Journal of Financial Economics” 2021, nr 142 (2).
33.Grzegorczyk M., Wolff G., Greeniums in sovereign bond markets’, Working Paper 2022, nr 17, Bruegel, https://www.bruegel.org/sites/default/files/private/2022-09/WP%2017.pdf.
34.Hajduga P., Mempel-Śnieżyk A., Proces rewitalizacji a rozwój zrównoważony miasta, w: D. Rynio, A. Zakrzewska-Półtorak (red.), Przestrzeń i regiony w nowoczesnej gospodarce. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Korenikowi, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2023.
35.Hossain M., Oparaocha G., Crowdfunding: Motives, Definition, Typology and Ethical Challenges, „Entrepreneurship Research Journal” 2017, http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2674532.
36.Hou W., You S., Zhang Y., Study on the selection of equity structure of PPP waste-to-energy projects from the perspective of sustainable development, „Journal of Environmental Planning and Management” 2021, nr 65 (11), https://doi.org/10.1080/09640568.2021.1957795.
37.Hyun S., Park D., Tian S., Differences between green bonds versus conventional bonds, w: J. Sachs, W.T. Woo, N. Yoshino, F. Taghizadeh-Hesary (red.), Handbook of green finance: Energy security and sustainable development, Springer, Singapore 2019.
38.Janczewski J., Janczewska D., Zrównoważona mobilność miejska – dobre praktyki, „Zarządzanie Innowacyjne w Gospodarce i Biznesie” 2021, nr 2 (33).
39.Janicka M., Miziołek T., Finanse zrównoważone, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2023.
40.Janik B., Inwestycje finansowe w koncepcji zrównoważonego rozwoju, Difin, Warszawa 2014.
41.Janik M., W stronę urbanistyki gospodarki obiegu zamkniętego, „Builder” 2022, nr 12 (305).
42.Jarzmik A., Pistelok P., Janik L., Zarządzanie błękitno-zieloną infrastrukturą w polskich miastach, w: A. Warchalska-Troll, P. Pistelok (red.), Zieleń w centrach polskich miast. Stan, funkcje i wyzwania, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa–Kraków 2023.
43.Jiang Y., Ho Y.-C., Yan X., Tan Y., What’s in a „Username”? Examining the Effect of Perceived Anonymity on Herding in Crowdfunding, „Information Systems Research” 2021, vol. 33, nr 1, https://doi.org/10.1287/isre.2021.1049.
44.Karwowska J., Co to jest greenwashing?, 2020, https://gazeta.sgh.waw.pl/po-prostu-ekonomia/greenwashing-swiadome-czy-nieswiadome-wprowadzanie-klienta-w-blad.
45.Katoła A., Oddziaływanie samorządu lokalnego na zrównoważony rozwój gmin, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania” 2011, nr 24.
46.Kłos A., Instrumenty finansowe w realizacji polityki zrównoważonego rozwoju, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2017, nr 319.
47.Kordela D., Is the Crowd Eco-Friendly?: Crowdfunding in Supporting the Implementation of Sustainable Development Goals, w: B.Z. Filipiak, D. Kordela, I. Nawrolska (red.), Financing Regions Toward Sustainability in the Midst of Climate Change Risks and Uncertainty, IGI Global, Hershey 2023, DOI: 10.4018/978-1-6684-7620-8 DOI: 10.4018/978-1-6684-7620-8.ch006.
48.Kowalczyk R., Aktualność zasad budżetowych w ustawie o finansach publicznych, „Finanse Komunalne” 2012, nr 10.
49.Krauze K., Wagner I.K., Woda w przestrzeni miejskiej a zintegrowane zarządzanie miastem, „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania” 2014, nr 5.
50.Laskowska A., Zielone obligacje w Polsce – teoria i praktyka, w: L. Kotecki (red.), Zielone finanse w Polsce, 2020, https://www.efcongress.com/wp-content/uploads/2020/10/publikacja_zielone_finanse-nowa-wersja.pdf.
51.Liberadzki K., Liberadzki M., Aspekty regulacyjne finansowania zrównoważonej działalności banku. Zielone instrumenty kapitałowe, „Bezpieczny Bank” 2022, nr 87 (2), https://doi.org/10.26354/bb.2.2.87.2022.
52.Lipowicz M., Rola i miejsce zielonych obligacji w finansowaniu zrównoważonego rozwoju, „Risk and Sustainable Development” 2023, nr 397, DOI:10.22367/srsd.2023.397.6.
53.Lukkarinen A., Wallenius J., Seppälä T., Investor Motivations and Decision Criteria in Equity Crowdfunding (February 14, 2019), https://ssrn.com/abstract=3263434.
54.Maehle N., Otte P.P., Drozdova N., Crowdfunding Sustainability, w: R. Shneor, L. Zhao, B.T. Flåten (red.), Advances in Crowdfunding, Palgrave Macmillan, Cham 2020, https://doi.org/10.1007/978-3-030-46309-0_17.
55.Majewski P., Crowdfunding: Characteristics and Typology, „Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics” 2020, nr 301 (1), https://doi.org/10.33119/GN/116618.
56.Masuda H., Kawakubo S., Okitasari M., Morita K., Exploring the role of local governments as intermediaries to facilitate partnerships for the Sustainable Development Goals, „Sustainable Cities and Society” 2022, vol. 82.
57.Mączyński M., Reforma ustroju terytorialnego: uwarunkowania, możliwości i konsekwencje zwiększenia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, Kraków 2014.
58.Mączyński M., Samodzielność a samorządność, w: M. Stec, M. Mączyński (red.), Nadzór nad samorządem a granice jego samodzielności, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011.
59.Michalski D., Finanse zielonej transformacji, Difin, Warszawa 2022.
60.Miszczuk A., Sekuła A., Miszczuk M., Zielona transformacja gospodarki i finansów samorządowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2023.
61.Motowidlak U., Programy i instrumenty finansowania inwestycji w zrównoważoną i innowacyjną mobilność, „Zielone finanse” 2023, Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium PAN.
62.O’Riordan T., The politics of sustainability, w: R. Kerry Turner (red.), Sustainable Environmental Management: Principles and Practice, Belhaven Press, London 1988.
63.OECD, Mobilising Bond Markets for a Low-Carbon Transition, Green Finance and Investment, OECD Publishing, Paris 2017, https://doi.org/10.1787/9789264272323-en.
64.Picón Martínez A., Cafferkey P., Gianoncelli A., Accelerating the SDGs – The role of crowdfunding in investing for impact, EVPA 2021, https://www.impacteurope.net/sites/www.evpa.ngo/files/publications/Accelerating_the_SDGs-The_Role_of_Crowdfunding_in_investing_for_impact_2021.pdf.
65.Prędkiewicz K., Kalinowska-Beszczyńska O., Financing eco-projects: analysis of factors influencing the success of crowdfunding campaigns, „International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research” 2021, vol. 27, nr 2, https://doi.org/10.1108/IJEBR-05-2020-0339.
66.Reddy P., Localising the sustainable development goals (SDGs): The role of Local Government in context, „African Journal of Public Affairs” 2016, nr 9 (2).
67.Ryba M., Czym jest koncepcja smart city, a zatem dlaczego powinniśmy je nazywać miastem sprytnym, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego We Wrocławiu” 2017, nr 467.
68.Salachna J., Konstytucyjne gwarancje samodzielności decyzyjnej i finansowej samorządu terytorialnego, w: M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Konstytucyjne umocowanie samorządu terytorialnego, Warszawa 2018.
69.Salachna J., Podstawowe zasady prowadzenia komunalnej gospodarki budżetowej, w: I. Lipowicz (red.), System Prawa Samorządu Terytorialnego. Ustrój Samorządu Terytorialnego, t. 2, Warszawa 2022.
70.Satterthwaite D., Successful, safe and sustainable cities: Towards a New Urban Agenda, „Commonwealth Journal of Local Governance” 2017, nr 19. Sawicka K., Samodzielność wydatkowa jednostek samorządu terytorialnego na tle odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, „Finanse Komunalne” 2015, nr 7–8.
71.Shneor R., Crowdfunding models, strategies, and choices between them, w: R. Shneor, L. Zhao, & B.-T. Flåten, Advances in Crowdfunding. Research and Practice, Palgrave Macmillan, Cham 2020.
72.Skuza S., Modzelewska A., Zielone finanse publiczne w Polsce. Stan obecny i autorskie propozycje zmian, „Zeszyty Prawnicze” 2020, nr 1 (65), https://doi.org/10.31268/ZPBAS.2020.02.
73.Sobol A., Crowdfunding jako oddolne narzędzie realizacji zrównoważonego rozwoju, „Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania” 2014, nr 37, t. 2.
74.Sorensen E., Interactive political leadership: The role of politicians in the age of governance, Oxford University Press, Oxford 2020.
75.Spoz A., Zioło M., Zrównoważone finanse a stabilność finansowa gospodarstw domowych, w: K. Waliszewski (red.), Finanse osobiste, Polska Akademia Nauk, Warszawa 2022.
76.Stanny M., Czarnecki A., Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich Zielonych Płuc Polski. Próba analizy empirycznej, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2011.
77.Strategia inwestycyjna instrumentu zielonej transformacji miast, Bank Gospodarstwa Krajowego, Warszawa 2022.
78.Sullivan M., Crowdfunding, http://www.wordspy.com/words/crowdfunding.asp.
79.Sustainable Finance High-level definitions, May 2020, Sustainable-Finance-High-Level-Definitions-May-2020-051020.pdf (icmagroup.org).
80.Sydorów M., Chmiel B., Żukowska S., Wyzwania zrównoważonej mobilności miejskiej na tle polityki miejskiej unii europejskiej: wybrane przykłady, „Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG” 2023, nr 26 (1).
81.The “Six Sins of GreenwashingTM”. A Study of Environmental Claims in North American Consumer Markets, Terrachoice, 2007, https://sustainability.usask.ca/documents/Six_Sins_of_Greenwashing_nov2007.pdf.
82.The value of resposible investment. The moral, financial and economiccase for action, Univestity of Cambrigde, Institute for Sustainability Leadership, 2019.
83.Trzebiński A.A., Crowdfunding donacyjny i sponsorski w Polsce 2022, Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Gdańsk 2023, www.zpf.pl.
84.Ullah S., Yulin Z., Gender, Anonymity and Team: What Determines Crowdfunding Success on Kickstarter, „Journal of Risk and Financial Management” 2020, vol. 13, nr 4, https://doi.org/10.3390/jrfm13040080.
85.Vasileiadou E. i in., Three is a crowd? Exploring the potential of crowdfunding for renewable energy in The Netherlands, „Journal of Cleaner Production” 2016, vol. 128.
86.Vismara S., Sustainability in equity crowdfunding, „Technological Forecasting and Social Change” 2016, vol. 141 (C).
87.Wang Y., Zhi Q., The role of green finance in environmental protection: Two aspects of market mechanism and policies, „Energy Procedía” 2026, nr 104.
88.Waszkiewicz A.E., Kukurba M., Salwin M., Wójcik C., Model biznesowy crowdfundingu w Polsce a zrównoważony rozwój – transfer wartości, „Optimum. Economic Studies” 2023, nr 2 (112).
89.Więckowska M., Stan i perspektywy rozwoju rynku obligacji klimatycznych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia” 2013, nr 62.
90.Wiktorowska A., Samodzielność gminy w sferze ustrojowej, w: A. Wiktorowska, Determinanty prawne samodzielności gminy. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2002.
91.Winkowska J., Analiza wdrożeń smart city w Polsce i na świecie, „Akademia Zarządzania” 2021, nr 5 (3).
92.Zawora J., Samodzielność finansowa gmin w świetle uwarunkowań prawnych i samorządowych wydatków inwestycyjnych, „Finanse Komunalne” 2014, nr 10.
93.Zielone obligacje. Kluczowy instrument finansowania zrównoważonej przyszłości?, Deloitte, Warszawa 2022, https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/risk/articles/zielone-obligacje.html.
94.Zioło M., Dzikowska D., Finanse zrównoważone wobec problemu wykluczenia finansowego, „Studia i Materiały” 2018, nr 1, cz. 2.
95.Zioło M., Finanse zrównoważone, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa–Szczecin 2020.
96.Zioło M., Rynki finansowe wobec zmian klimatu. Dylematy i wyzwania a cele zrównoważonego rozwoju, „Studia BA” 2023, nr 2.
97.Zioło M., Spoz A., Kulińska-Sadłocha E., Zrównoważone rynki finansowe. Perspektywa krajowa i międzynarodowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2021.
98.Akty prawne
99.Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32022L2464.
100.Europejska Karta Samorządu Lokalnego z dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r., nr 124, poz. 607 ze zm.).
101.Europejska Karta Samorządu Lokalnego, sporządzona w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r., nr 124, poz. 607 ze zm.).
102.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.).
103.Przekształcamy nasz świat: Agenda 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, Organizacja Narodów Zjednoczonych, 2015.
104.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. poz. 144 ze zm.).
105.Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 513 ze zm.).
106.Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 26 lipca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. poz. 1382).
107.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1129 (Rozporządzenie ECSP) i dyrektywę (UE) 2019/1937, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX%3A32020R1503.
108.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088, s. 15, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32020R0852&from=PL.
109.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2631 z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie europejskich obligacji ekologicznych i opcjonalnych ujawnień dotyczących obligacji wprowadzanych do obrotu jako zrównoważone pod względem środowiskowym oraz obligacji powiązanych ze zrównoważonym rozwojem, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32023R2631.
110.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskich zielonych obligacji z dnia 6 lipca 2021 r., art. 4, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52021PC0391.
111.Uchwała nr 102 Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2020 r. w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego (M.P. z 2022 r., poz. 22).
112.Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. poz. 1572).
113.Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1469).
114.Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz.U. z 2022 r., poz. 2687).
115.Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. poz. 1967).
116.Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1343 ze zm.).
117.Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
118.Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. z 2023 r., poz. 747 ze zm.).
119.Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r., poz. 165 ze zm.).
120.Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.).
121.Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. poz. 2236).
122.Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.).
123.Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568 ze zm.).
124.Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. poz. 1692).
125.Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. poz. 2127).
126.Inne źródła
127.Banks behind 70% jump in greenwashing incidents in 2023 -report, Reuters, https://reuters.com/sustainability/banks-behind-70-jump-greenwashing-incidents-2023-report-2023-10-03/.
128.COM 2018, Komunikat Komisji: Plan działania: finansowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego, 8.03.2018.
129.ECB to invest in Bank for International Settlements’ green bond fund, https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2021/html/ecb.pr210125~715adb4e2b.en.html.
130.European Green Bond Standard: new measures to reduce green washing, https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20230928STO06003/zielone-obligacje-wieksza-przejrzystosc-i-koniec-greenwashingu#:~:text=Zielone%20obligacje%20to%20instrumenty%20o%20sta%C5%82ym.
131.Factsheet on European Green Claims, Bruksela 2023, Komisja Europejska, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/fs_23_1694.
132.Global Sustainable Bonds 2023 Issuance To Exceed $900 Billion, S&P Global, https://www.spglobal.com/esg/insights/featured/special-editorial/global-sustainable-bonds- 2023-issuance-to-exceed-900-billion.
133.Global Sustainable Finance Council (GSFC) » ICMA (icmagroup.org).
134.Government at a Glance 2023, OECD, https://www.oecd-ilibrary.org/sites/3d5c5d31-en/1/3/6/1/index.html?itemId=/content/publication/3d5c5d31-en&_csp_=6a6aa038f2496de10696e78b24488941&itemIGO=oecd&itemContentType=book.
135.Green Bond Principles 2018, International Capital Market Association, https://www.icmagroup.org/assets/documents/Regulatory/Green-Bonds/Translations/2018/Polish-GBP2018-06.pdf.
136.Green Budgeting Database, OECD, https://qdd.oecd.org/Home/ApplyFilter).
137.Green budgeting in OECD Counties, OECD, https://www.oecd-ilibrary.org/sites/acf5d047-en/1/3/1/index.html?itemId=/content/publication/acf5d047-en&_csp_=3bdc5c1c30cb759d429453c611be28ba&itemIGO=oecd&itemContentType=book.
138.Greenwash w Polsce, czyli „zielone kłamstwo” w reklamie, Wirtualne Media, https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/greenwash-w-polsce-czyli-zielone-klamstwo-w-reklamie.
139.https://changeoracle.com/2022/04/20/defining-sustainable-economic-systems-development-vs-growth/.
140.https://climate.ec.europa.eu/climate-change/causes-climate-change_pl.
141.https://inqube.pl/platforma-emisji-crowdfundingowych.
142.https://projects.research-and-innovation.ec.europa.eu/en/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/horizon-europe/eu-missions-horizon-europe/restore-our-ocean-and-waters/blue-bond.
143.https://uml.lodz.pl/aktualnosci/artykul/lodz-jako-pierwsza-w-polsce-wyemitowala-zielone-obligacje-samorzadowe-id42082/2021/07/13/ (dostęp 12.02.2025).
144.https://www.ecb.europa.eu/paym/groups/pdf/bmcg/180206/2018-02-06_-_BMCG_-_Item_3_-_Update_on_the_green_and_social_bond_market_-_ICMA.pdf.
145.https://www.eiopa.europa.eu/publications/investments-loans-insurance-or-pensions-sustainable-focus-what-you-need-know_en.
146.https://www.ey.com/pl_pl/insights/climate-change-sustainability-services/greenwashing- co-to-jest-esg-fy24.
147.https://www.itcilo.org/events/wow-unveiling-colours-economy (dostęp 20.12.2024).
148.https://www.ppp.gov.pl.
149.https://www.santander.com/en/stories/yellow-economy (dostęp 20.12.2024).
150.IOF, Zielone Finanse w Polsce 2022, Rola giełd w rozwoju rynku zielonych obligacji, https://iof.org.pl/wp-content/uploads/2022/06/Raport_Zielone_Finanse_2022.pdf.
151.Komisja Europejska, Targeted consultation on the establishment of an EU Green Bond Standard, 2020, https://finance.ec.europa.eu/regulation-and-supervision/consultations/2020-eu-green-bond-standard_en.
152.McKinsey & Company, Banking on a sustainable path. Global Banking Annual Review 2022.
153.Perspektywy rozwoju zielonych obligacji, KPMG (2021), https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/pl/pdf/2021/12/pl-Raport-KPMG-na-zlecenie-MF-Perspektywy-rozwoju-rynku-zielonych-obligacji-w-Polsce.pdf.
154.Scaling up Green, Social, Sustainability and Sustainability-linked Bond Issuances in Developing Countries, (2021), OECD Report, DCD(2021)20 progress (oecd.org).
155.UKIE Crowd Funding Report: A Proposal to Facilitate Crowd Funding in the UK (2012), UKIE, https://ukie.org.uk/resources/ukie-crowd-funding-report-a-proposal-to-facilitate-crowd-funding-in-the-uk.
156.Understanding and Preventing Greenwash: A Business Guide, BSR, 2009, https://www.bsr.org/reports/Understanding%20_Preventing_Greenwash.pdf.
157.What are Green Bonds?, Bank Światowy, https://documents1.worldbank.org/curated/en/400251468187810398/pdf/99662-REVISED-WB-Green-Bond-Box393208B-PUBLIC.pdf.
158.Zrównoważona mobilność w miastach w UE – bez zaangażowania ze strony państw członkowskich nie będzie możliwa istotna poprawa, Europejski Trybunał Rozrachunkowy 2020, https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR20_06/SR_Sustainable_Urban_ Mobility_PL.pdf.