| Rok wydania: | 2025 |
| Dziedzina: | Dziedzina nauk społecznych |
| Dyscyplina: | nauki prawne |
| Słowa kluczowe: | specyfika polskich zabójstw przestępstwo zabójstwa w typie podstawowym przestępstwo zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem modus operandi sprawców zabójstw motywacja sprawców zabójstw |
| Autorzy: |
Diana
Bluszcz
Uniwersytet Szczeciński |
Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025
Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/
Zobrazowanie rzeczywistej struktury przestępstwa zabójstwa na terenie okręgu szczecińskiego to główny cel badań przedmiotowych, natomiast podjętym celem badawczym była eksploracja przestępstwa zabójstwa oraz scharakteryzowanie jego struktury na terenie działalności SO w Szczecinie, obejmującego swoją właściwością: SR w Choszcznie, SR w Goleniowie, SR w Gryficach, SR w Gryfinie, SR w Kamieniu Pomorskim, SR w Łobzie, SR w Myśliborzu, SR w Stargardzie, SR Szczecin–Centrum w Szczecinie, SR Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, SR w Świnoujściu. Przeprowadzona analiza wyników badań empirycznych pozwoliła odpowiedzieć na postawione pytania badawcze. Ich rezultaty powinny posłużyć wymiarowi sprawiedliwości.
Struktura pracy obejmuje: wstęp, dziewięć rozdziałów właściwych oraz podsumowanie i wnioski końcowe. Całość uzupełniają: streszczenie, wykaz skrótów, spis tabel i wykresów. Na końcu pracy zamieszczono również bibliografię zawierającą: wykaz aktów prawnych, orzecznictwa, sygnatury wykorzystanych akt oraz spis wykorzystanej literatury. Z uwagi na specyfikę pracy zrezygnowano z podzielenia jej na dwie części: teoretyczną i empiryczną. Każdy rozdział monografii zawiera część teoretyczną oraz empiryczną, stanowiącą komplementarne opracowanie danego zagadnienia.
We Wstępie poruszono zagadnienia związane z określeniem przedmiotu badań, zastosowaną metodologią przeprowadzonych badań oraz charakterystyką wybranych spraw.
W rozdziale pierwszym Typologia sprawców zabójstw dokonano opisu wieku i płci sprawców, stanu cywilnego sprawcy i jego sytuacji rodzinnej, poziomu wykształcenia oraz pozycji zawodowej sprawców zabójstw. Zwrócono również uwagę na występujące po stronie sprawcy zaburzenia osobowości i choroby psychiczne. Rozdział ten ma w dużej mierze charakter empiryczny, obrazujący typologię sprawców zabójstw w okręgu szczecińskim. Z tego względu dokonano porównania uzyskanych wyników z typologiami sprawców zabójstw z innych regionów Polski.
Analogiczny charakter ma rozdział drugi Relacja sprawcy i pokrzywdzonego. Dodatkowo omówiono w nim relację łączącą sprawców i ofiary oraz rolę ofiary w genezie przestępstwa zabójstwa.
W rozdziale trzecim Alkohol jako czynnik kryminogenny szczegółowo scharakteryzowano działanie alkoholu na organizm człowieka oraz jego udział jako czynnika kryminogennego, a następnie sprawdzono jego rolę w przestępstwach zabójstwa na terenie okręgu szczecińskiego.
W rozdziale czwartym Charakterystyka procesu motywacyjnego sprawców dokonano wprowadzenia do problematyki motywacji i sprawców zabójstw, omówiono również wybrane polskie typologie sprawców zabójstw i przedstawiono charakterystykę motywacji sprawców zabójstw w okręgu szczecińskim.
W rozdziale piątym Charakterystyka modus operandi sprawców szczegółowo omówiono korelaty modus operandi, a więc zachowanie sprawcy przed zabójstwem, w trakcie zabójstwa i po zabójstwie. Omówiono również element planowania zabójstwa, podejmowane działania asekuracyjne przez sprawców i wykorzystywane narzędzia zbrodni.
W rozdziale szóstym Zabójstwo w typie podstawowym omówiono kwalifikację prawną zabójstwa z art. 148 § 1 k.k., specyfikę zabójstw w typie podstawowym i przedstawiono jeden przypadek ze spraw, które udało się wytypować w toku prowadzonych badań.
W rozdziale siódmym Zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem omówiono kwalifikację prawną zabójstwa z art. 148 § 2 pkt 1 k.k. oraz przedstawiono szczegółowo opisany przypadek zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem, który udało się wytypować w toku prowadzonych badań.
W rozdziale ósmym Prawnokarna reakcja wobec sprawców zabójstw omówiono kwalifikacje prawne czynów. Zwrócono również uwagę na przyznanie się sprawców do winy i wyrażenie przez nich skruchy, a wreszcie omówiono zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania i kary wymierzone sprawcom zabójstw.
W rozdziale dziewiątym Zbrodnie bez wykrycia czynności wykonawczej omówiono problematykę polskich procesów poszlakowych oraz przedstawiono dwie sprawy z okręgu szczecińskiego zakwalifikowane jako zbrodnie bez ciał.
W Podsumowaniu dokonano przeglądu przeprowadzonych rozważań i analiz. Ustosunkowano się również do założonych celów, sformułowanych hipotez oraz postawionych pytań badawczych.
| 1. | 1. Akty prawne |
| 2. | Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). |
| 3. | Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 35 poz. 230 z późn. zm.). |
| 4. | Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 1997 r. Nr 28 z późn. zm.). |
| 5. | Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 z późn. zm.). |
| 6. | Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89 poz. 555, z późn. zm.). |
| 7. | Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 2600). |
| 8. | 2. Sygnatury wykorzystanych akt |
| 9. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 330/23. |
| 10. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 138/23. |
| 11. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 99/23. |
| 12. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 69/23. |
| 13. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 315/22. |
| 14. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 289/22. |
| 15. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 198/22. |
| 16. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 161/22. |
| 17. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 147/22. |
| 18. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 205/21. |
| 19. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 194/21. |
| 20. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 170/21. |
| 21. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 101/21. |
| 22. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 87/21. |
| 23. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 71/21. |
| 24. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 326/20. |
| 25. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 301/20. |
| 26. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 290/20. |
| 27. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 246/20. |
| 28. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 243/20. |
| 29. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 167/20. |
| 30. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 153/20. |
| 31. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 150/20. |
| 32. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 111/20. |
| 33. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 89/20. |
| 34. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 413/19. |
| 35. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 345/19. |
| 36. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 154/19. |
| 37. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 142/19. |
| 38. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 32/19. |
| 39. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 10/19. |
| 40. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 357/18. |
| 41. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 299/18. |
| 42. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 128/18. |
| 43. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 285/17. |
| 44. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 256/17. |
| 45. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, sygn. III K 243/17. |
| 46. | 3. Opracowania |
| 47. | Apanowicz J., Metodologia ogólna, Gdynia 2002. |
| 48. | Babbie E., Podstawy badań społecznych, Warszawa 2008. |
| 49. | Bąk I., Struktura i typologia przestrzenna przestępczości w Polsce, „Ekonometria” 2015, nr 4. Metodologia badań politologicznych, red. R. Bäcker et al., Warszawa 2016. |
| 50. | Bloch-Bogusławska E., Wolska E., Engelgardt P., Pufal E., Przypadki samobójstw poagresyjnych w materiale Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej w Bydgoszczy, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii” 2006, nr 3. |
| 51. | Brzezińska D., Alkohol jako czynnik wyzwalający zabójstwo [w:] D. Dajnowicz-Piesiecka, E. Jurgielewicz-Delegacz, E. Pływaczewski, Prawo karne i kryminologia wobec kryzysów XXI w., Warszawa 2022. |
| 52. | Brzezińska D., Wpływ wyjaśnień osoby oskarżonej, w tym przyznanie się do winy i jego odwołanie, na proces poszlakowy w sprawie o zabójstwo, „Biuletyn Kryminologiczny” 2022, nr 29. |
| 53. | Brzezińska D., Wybrane metody wykrywcze stosowane w procesach poszlakowych o zabójstwo, „Biuletyn Kryminologiczny” 2022, nr 29. |
| 54. | Brzezińska D., Gawliński A., Zbrodnie bez ciał, Kraków 2021. |
| 55. | Całkiewicz M., Modus operandi sprawców zabójstw, Warszawa 2011. |
| 56. | Choromańska A. et al., Ustawa o policji. Komentarz, Warszawa 2022. |
| 57. | Deckers L., Motywacja. Perspektywa biologiczna, psychologiczna i środowiskowa, Warszawa 2023. |
| 58. | DiMaio V., DiMaio D., Medycyna sądowa, Wrocław 2020. |
| 59. | Gadecki B., Kodeks karny. Art. 1–316. Komentarz, Warszawa 2023. |
| 60. | Gardocka T., Jagiełło D., Karny proces poszlakowy, Warszawa 2020. |
| 61. | Gawliński A., Jak pozbyć się zwłok. Specyfikacja działania sprawców zabójstw i ich postępowanie ze zwłokami, Olsztynek 2018. |
| 62. | Gawliński A., Perpetrators’ actions after a murder, in particular handling the corpse to evade criminal responsibility – Discussion of study findings, „Journal of Forensic and Legal Medicine” 2021, nr 77. |
| 63. | Gawliński A., Jak pozbyć się zwłok. Specyfikacja działania sprawców zabójstw i ich postępowanie ze zwłokami, t. 2, Gdańsk 2022. |
| 64. | Gawliński A., Jak i dlaczego zabijamy innych?, t. 1, Gdańsk 2023. |
| 65. | Gawliński A., Śmierć z zagardlenia. Samobójstwo, zabójstwo czy nieszczęśliwy wypadek?, „Studenckie Zeszyty Naukowe” 2014, nr 25. |
| 66. | Gierowski J., Zabójcy i ich ofiary, Kraków 2002. |
| 67. | Gierowski J., Motywacja zabójstw, Kraków 1989. |
| 68. | Gołębiowski J., Umysł przestępcy. Tajniki profilowania psychologicznego, Kraków 2022. |
| 69. | Grześkowiak A., Wiak K., Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2024. |
| 70. | Gruza E., Krajewski P., Sołtyszewski I., Medycyna sądowa dla prawników, Warszawa 2023. |
| 71. | Gura G., Bednarski P., Prawne aspekty medycyny dotyczące stanów terminalnych, Warszawa 2021. |
| 72. | Guzik-Makaruk E., Sołtyszewski I., Suicydologia dla prawników i śledczych, Warszawa 2023. |
| 73. | Hanausek T., Kryminalistyka. Zarys wykładu, Warszawa 2009. |
| 74. | Hołyst B., Kryminologia, Warszawa 2022. |
| 75. | Hołyst B., Psychologia kryminalistyczna, Warszawa 2021. |
| 76. | Hołyst B., Suicydologia, Warszawa 2012. |
| 77. | Jabłońska E., Alkohol jako czynnik kryminogenny i wiktymogenny w przestępstwach zabójstwa na przykładzie spraw rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy w Krośnie, „Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały” 2016, nr 2. |
| 78. | Jarosławski J., Alkohol jako czynnik kryminogenny, „Studia Prawnoustrojowe” 2022, nr 56. |
| 79. | Kawa J., Metodologia, metodyka, metoda jako podstawa wywodu naukowego, „Studia Prawnoustrojowe” 2013, nr 21. |
| 80. | Kądziołka K., Przestrzenne zróżnicowanie, struktura i dynamika przestępczości w Polsce, „Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo” 2015, nr 8. |
| 81. | Komar-Nalepa A., Dowód poszlakowy. Zakres i metody budowy na przykładzie spraw o zabójstwo, Warszawa 2021. |
| 82. | Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023. |
| 83. | Kodeks karny. Komentarz, red. M. Mozgawa, Warszawa 2023. |
| 84. | Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53–116, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016. |
| 85. | Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. A. Sakowicz, Warszawa 2025. |
| 86. | Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, Warszawa 2023. |
| 87. | Kodeks karny. Komentarz, red. R. Stefański, Warszawa 2025. |
| 88. | Królikowski M., Zawłocki R., Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do artykułów 117–221, Warszawa 2023. |
| 89. | Kuć M., Kryminologia, Warszawa 2015. |
| 90. | Kukuła Z., Czynniki kryminogenne przestępczości socjalnej, „Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka” 2018, nr 4. |
| 91. | Kulesza C., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2016 r. (III K 152/16), „Białostockie Studia Prawnicze” 2017, nr 1. |
| 92. | Laskowska K., Perkowska M., Przestępstwo nielegalnego przekroczenia polskiej granicy w ujęciu empirycznym, „Prawo w Działaniu. Sprawy Karne” 2020, nr 43. |
| 93. | Majchrzyk Z., Nieletni, młodociani, dorośli zabójcy i mordercy, Warszawa 2004. |
| 94. | Majchrzyk Z., Zabójczynie i zabójcy, Warszawa 2008. |
| 95. | Maroń G., Przeproszenie, przebaczenie i pojednanie w polskim prawie karnym – wybrane aspekty, „Prokuratura i Prawo” 2020, nr 3. |
| 96. | Narodowy Test Zdrowia Polaków 2024, red. A. Zimny-Zając, Warszawa 2024. |
| 97. | Nowotka A., Analiza typologiczna sprawców zabójstw i ich ofiar, Warszawa 2022. |
| 98. | Parkinson B., Colman A., Emocje i motywacja, Warszawa 1995. |
| 99. | Pohl Ł., Burdziak K., Jankowski M., Banaszak P., Zabójstwo kwalifikowane w Kodeksie karnym z 1997 r. – naukowa i sądowa wykładnia znamion kwalifikujących, Warszawa 2017. |
| 100. | Ptak J., Szczególne okrucieństwo jako znamię przestępstwa zabójstwa, „Prokuratura i Prawo” 2015, nr 9. |
| 101. | Romańczuk-Grącka M., Samobójstwo rozszerzone, zabójstwo suicydalne a samobójstwo poagresyjne – ocena stanu psychicznego sprawców i jej prawnokarne znaczenie, „Studia Prawnoustrojowe” 2024, nr 64. |
| 102. | Stukan J., Samobójstwo poagresyjne z dwoma niecodziennymi zakończeniami – refleksje na temat sprawców i ofiar, „Problemy Kryminalistyki” 2020, nr 307. |
| 103. | Ślęzak J., Poszlaki i dowód poszlakowy w postępowaniu karnym w Polsce do 1991 roku. Analiza doktryny i orzecznictwa, „Cywilizacja i Polityka” 2017, nr 15. |
| 104. | Terasiński G., Medycyna sądowa, t. 2: Diagnostyka sądowa, Warszawa 2020. |
| 105. | Tyszkiewicz L., Kryminogeneza i sposoby jej badania, „Archiwum kryminologii 2007– 2008”, nr XXIX–XXX. |
| 106. | Warylewski J., Rozmiar, dynamika i struktura przestępczości seksualnej w Polsce w latach 1989–2017, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2019, nr 2. |
| 107. | Widacki J., Kryminalistyka, Warszawa 2018. |
| 108. | Wroński Ł., Seryjni i wielokrotni mordercy. Profilowanie psychologiczne i psychogeograficzne, Łomianki 2016. |
| 109. | Zimbardo P., Johnson R., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Motywacja i uczenie się, Warszawa 2017. |
| 110. | Żebrowski W., Przedmiot i metody badań politologicznych, „Cywilizacja i Polityka” 2012, nr 10. |
| 111. | 4. Orzecznictwo |
| 112. | Wyr. SN z 17.02.1989 r., sygn. IV KR 15/89, Legalis nr 26577. |
| 113. | Wyr. SN z 30.10.2013 r., sygn. II KK 130/13, Legalis nr 848122. |
| 114. | Wyr. SN z 14.12.2016 r., sygn. III KK 152/16, Legalis nr 1538642. |
| 115. | Wyr. SN z 11.09.2019 r., sygn. II KK 339/18, Legalis nr 2940844. |
| 116. | Wyr. SN z 24.03.2022 r., sygn. IV KK 389/20, Legalis nr 2698750. |
| 117. | Wyr. SN z 13.07.2022 r., sygn. II KK 152/22, Legalis nr 2889163. |
| 118. | Wyr. SN z 05.06.2024 r., sygn. I KK 166/23, Legalis nr 3089131. |
| 119. | Post. SN z 31.05.2007 r., sygn. III KK 31/07, Legalis nr 83976. |
| 120. | Post. SN z 26.04.2013 r., sygn. III KK 15/13, Legalis nr 797128. |
| 121. | Post. SN z 31.05.2016 r., sygn. III KK 67/16, Legalis nr 2946649. |
| 122. | Post. SN z 10.08.2016 r., sygn. II KK 216/16, Legalis nr 1488731. |
| 123. | Post. SN z 20.04.2017 r., sygn. II KK 104/17, Legalis nr 1588051. |
| 124. | Post. SN z 07.06.2017 r., sygn. III KK 27/17, Legalis nr 1651511. |
| 125. | Post. SN z 30.01.2018 r., sygn. IV KK 474/17, Legalis nr 2296309. |
| 126. | Post. SN z 08.01.2020 r., sygn. IV KK 145/19, Legalis nr 2281062. |
| 127. | Post. SN z 06.05.2020 r., sygn. III KK 3/20, Legalis nr 2619298. |
| 128. | Post. SN z 27.09.2022 r., sygn. II KK 416/22, Legalis nr 2900916. |
| 129. | Post. SN z 21.06.2023 r., sygn. IV KK 182/23, Legalis nr 2972486. |
| 130. | Wyr. SA w Warszawie z 15.04.2007 r., sygn. II AKa 265/07, Legalis nr 96994. |
| 131. | Wyr. SA w Lublinie z 26.02.2008 r., sygn. II AKa 271/07, Legalis nr 1768818. |
| 132. | Wyr. SA w Łodzi z 18.03.2008 r., sygn. II AKa 33/08, Legalis nr 210170. |
| 133. | Wyr. SA w Lublinie z 25.07.2012 r., sygn. II AKa 160/12, Legalis nr 704794. |
| 134. | Wyr. SA w Warszawie z 12.10.2012 r., sygn. II AKa 265/12, Legalis nr 739573 |
| 135. | Wyr. SA we Wrocławiu z 10.07.2013 r., sygn. II AKa 199/13, Legalis nr 740518. |
| 136. | Wyr. SA w Szczecinie z 14.05.2014 r., sygn. II AKa 67/14, Legalis nr 2180775. |
| 137. | Wyr. SA w Warszawie z 11.02.2015 r., sygn. II AKa 439/14, Legalis nr 1213440. |
| 138. | Wyr. SA we Wrocławiu z 29.06.2016 r., sygn. II AKa 137/16, Legalis nr 1504990. |
| 139. | Wyr. SA w Łodzi z 20.10.2016 r., sygn. II AKa 203/16, Legalis nr 1591818. |
| 140. | Wyr. SA w Szczecinie z 28.09.2017 r., sygn. II AKa 192/16, Legalis nr 1692722. |
| 141. | Wyr. SA w Szczecinie z 22.02.2018 r., sygn. II AKa 70/17, Legalis nr 1814889. |
| 142. | Wyr. SA w Rzeszowie z 24.04.2018 r., sygn. II AKa 12/18, Legalis nr 3034974. |
| 143. | Wyr. SA w Katowicach z 13.06.2022 r., sygn. II AKa 126/22, Legalis nr 2992331. |
| 144. | Wyr. SA w Poznaniu z 22.11.2022 r., sygn. II AKa 119/22, Legalis nr 3055439. |
| 145. | Wyr. SA w Katowicach z 30.01.2023 r., sygn. II AKa 467/22, Legalis nr 3076695. |
| 146. | Wyr. SA we Wrocławiu z 14.06.2023 r., sygn. II AKa 134/23, Legalis nr 3010576. |
| 147. | Wyr. SA we Wrocławiu z 13.09.2023 r., sygn. II AKa 125/23, Legalis nr 3059058. |
| 148. | Wyr. SO w Warszawie z 26.06.2017 r., sygn. VIII K 33/16, Legalis nr 2285862. |
| 149. | 5. Źródła internetowe |
| 150. | Statista, Ranking of the alcohol consumption per capita by country 2024, https://www. statista.com/forecasts/1148811/per-capita-alcohol-consumption-by-country [dostęp: 26.01.2025]. |
| 151. | Statystyki udostępnione przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom – spożycie napojów alkoholowych na jednego mieszkańca, https://kcpu.gov.pl/statystykii- raporty/statystyki/ [dostęp: 26.01.2025]. |
| 152. | Mayo clinic, Alcohol use disorder, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ alcohol-use-disorder/symptoms-causes/syc-20369243 [dostęp: 26.01.2025]. |
| 153. | World Health Organization, Alcohol, https://www.who.int/health-topics/alcohol#tab=tab_1 [dostęp: 26.01.2025]. |
| 154. | World Health Organization, Alcohol, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ alcohol [dostęp: 26.01.2025]. |
| 155. | Sąd Okręgowy w Szczecinie, Przedmiot działalności i kompetencje, https://szczecin. so.gov.pl/przedmiot-dzialalnosci-i-kompetencje,m,mg,289,240 [dostęp: 28.01.2025]. |
| 156. | Memorandum Finansowe Miasta Szczecina, https://bip.um.szczecin.pl/files/307101 A91C434B2597C2B1A1D94E71AE/03.pdf [dostęp: 30.01.2025]. |
| 157. | https://szczecin.stat.gov.pl/szczecin/ [dostęp: 30.01.2025]. |
| 158. | Statystyka KGP dotycząca przestępczości, https://statystyka.policja.pl/st/przestepstwaogolem/ 121940,Przestepstwa-ogolem.html [dostęp: 30.01.2025]. |
| 159. | Statystyka KGP dotycząca przestępstwa zabójstwa, https://statystyka.policja.pl/st/ przestepstwa-ogolem/przestepstwa-kryminalne/zabojstwo/64003,Zabojstwo.html [dostęp: 30.01.2025]. |
| 160. | M. Parkitny, 10 lat temu zabiła swoje dziecko. Anonimowy donos pozwolił policji odszukać zabójczynię, „Szczecin. Nasze Miasto”, https://szczecin.naszemiasto.pl/10- lat-temu-zabila-swoje-dziecko-anonimowy-donos-pozwolil/ar/c1-4418916 [dostęp: 2.02.2025]. |
| 161. | Tvn24, Zabiła swoje nowo narodzone dziecko. Wpadła po 10 latach, https://tvn24.pl/ trojmiasto/szczecin-zabila-swoje-nowo-narodzone-dziecko-wpadla-po-10-latachra816288- ls2325149 [dostęp: 2.02.2025]. |
| 162. | Zbrodnia odkryta po 10 latach. Matka odpowie za zabójstwo noworodka, „Gazeta Wyborcza” 19 lutego 2018 roku, https://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/7,34939,23040 662,zbrodnia-odkryta-po-10-latach-matka-odpowie-za-zabojstwo-noworodka.html [dostęp: 2.02.2025]. |
| 163. | Polsatnews, Szczecin. 25 lat więzienia dla głównego oskarżonego w procesie kanibali z Łaska, https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2021-09-27/szczecin-25-lat-wiezieniadla- glownego-oskarzonego-w-procesie-kanibali-z-laska/ [dostęp: 2.02.2025]. |
| 164. | M. Baczyński, A. Staszak, Zbrodnia bez ofiary. Historia kanibali spod Szczecina, Onet, https://wiadomosci.onet.pl/szczecin/zbrodnia-bez-ofiary-historia-kanibali-spodszczecina/ elq7p3e [dostęp: 2.02.2025]. |
| 165. | P. Muskała-Szwaja, Sprawa „kanibali” w Sądzie Najwyższym. Kasacja odrzucona, TVP3, https://szczecin.tvp.pl/77919544/sprawa-kanibali-w-sadzie-najwyzszymkasacja- odrzucona [dostęp: 2.02.2025]. |
| 166. | A. Zadworny, Wraca sprawa kanibali z Choszczna. Teraz zajmie się nią Sąd Najwyższy. Jedyny taki proces w powojennej Polsce, „Gazeta Wyborcza” 21 maja 2024 roku, https://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/7,34939,30987142,wraca-sprawa-kanibalispod- choszczna-w-srode-zajmie-sie-nia.html [dostęp: 2.02.2025]. |
| 167. | L. Wójcicki, Rozpoczął się proces odwoławczy choszczeńskich kanibali. „Wiesz, co masz robić”, Gs24.pl, https://gs24.pl/rozpoczal-sie-proces-odwolawczy-choszczenskichkanibali- wiesz-co-masz-zrobic/ar/c1-17053307 [dostęp: 2.02.2025]. |
| 168. | J. Gralka, Kanibale skazani prawomocnym wyrokiem, Radio Szczecin, https://radioszczecin. pl/1,453435,kanibale-skazani-prawomocnym-wyrokiem [dostęp: 2.02.2025]. |
| 169. | TVN24, Tożsamość ofiary nieznana, „pakt milczenia i akt kanibalizmu”. Prawomocny wyrok za zabójstwo, https://tvn24.pl/trojmiasto/szczecin-lasko-nie-ma-ciala-ofiaryjest- juz-drugi-wyrok-w-sprawie-zabojstwa-akt-kanibalizmu-przedawniony-st6224410 [dostęp: 2.02.2025]. |
| 170. | M. Day, Cannibal who ate man with four friends to seal „pact of silence” over murder sentenced to 25 years, Telegraph, https://www.telegraph.co.uk/worldnews/ 2021/09/27/cannibal-ate-man-along-five-friends-seal-pact-silence-murder/ [dostęp: 2.02.2025]. |
| 171. | D. Tilles, Man sentenced for killing and eating victim in Poland’s first postwar cannibalism case, Notes from Poland, https://notesfrompoland.com/2021/09/27/man-sentencedfor- killing-and-eating-victim-in-polands-first-postwar-cannibalism-case/ [dostęp: 2.02.2025]. |
| 172. | Appnews, Man in Poland gets 25-year sentence for murder, cannibalism, https:// apnews.com/article/europe-poland-3666a2e68e8abb747076913d1bd668c0 [dostęp: 2.02.2025]. |
| 173. | R. Ibbetson, Polish man is jailed for 25 years for murdering and eating chunks of an unidentified man in 2022 whose body has never been found – based on the word of one „mentally ill alcoholic witness”, „Daily Mail”, https://www.dailymail. co.uk/news/article-10033895/Polish-man-jailed-25-years-murdering-eating-chunksunidentified- man-2002.html [dostęp: 2.02.2025]. |
| 174. | Antyradio, Potworna zbrodnia w Szczecinie. Oblał partnerkę alkoholem i podpalił, https://www.antyradio.pl/news/Potworna-zbrodnia-w-Szczecinie.-Oblal-partnerkealkoholem- i-podpalil-44242 [dostęp: 7.02.2025]. |
| 175. | Fakt, Joanna spłonęła żywcem. Bogdan wyznał policji, że „wk….a go, to ją podpalił”, https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szczecin/szczecin-bogdan-p-oskarzony-opodpalenie- jaonny-o/zxp1wp3 [dostęp: 7.02.2025]. |
| 176. | A. Wirnicka, To była szokująca zbrodnia. Oblał kobietę spirytusem i podpalił, Onet, https://wiadomosci.onet.pl/szczecin/szczecin-oblal-kobiete-spirytusem-i-podpaliljest- akt-oskarzenia/4bs0dl8 [dostęp: 7.02.2025]. |