Strategie Euroregionu Pomerania. Ze szczególnym uwzględnieniem strategii rozwoju i działania Euroregionu Pomerania 2021–2030


ISBN: 978-83-8419-085-2    ISBN (online): 978-83-8419-086-9    ISSN: 0860-2751    OAI    DOI: 10.18276/978-83-8419-086-9
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / T. (MDIII) 1429

Rok wydania:2025
Dziedzina:Dziedzina nauk społecznych
Dyscyplina:nauki o polityce i administracji
Słowa kluczowe: współpraca transgraniczna Euroregion Pomerania strategia rozwoju
Autorzy: Marek Żurek ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Informacje

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Abstrakt

Współpraca transgraniczna jest stałym elementem współpracy regionów w Europie położonych na obszarach przygranicznych. Jej początki sięgają końca lat 50. XX wieku. W Polsce współpraca transgraniczna mogła się rozwinąć dopiero po upadku bloku wschodniego i zjednoczeniu Niemiec. Euroregion Pomerania został utworzony jako ostatni na zachodniej granicy Polski, w grudniu 1995 roku. Euroregion Pomerania jest jednym z najważniejszych obszarów współpracy transgranicznej w Europie, obejmującym regiony Polski i Niemiec, a w latach 1998–2013 także Szwecji. Kluczowym narzędziem realizacji tej współpracy jest strategia euroregionalna jako plan długofalowych działań, uwzględniający wyznaczone cele oraz specyfikę danego obszaru i jego otoczenia. Kształtuje ona rozwój obszaru euroregionalnego, jego przyszłość i maksymalizuje korzyści ze współpracy. Strategia przedstawia wyzwania i szanse, przed którymi stoi Euroregion Pomerania w XXI wieku, takie jak globalizacja, rozwój technologii cyfrowych, kwestie ekologiczne i współpraca międzykulturowa. Strategia jest warunkiem efektywnej realizacji różnorodnych inicjatyw i pozwala na dobre zarządzanie Euroregionem.

Bibliografia

1.Literatura
2.40 minut do Euroregionu, „Dziennik Szczeciński” z dnia 22.10.1992 r.
3.Bartnik P., Kalendarium, „Europomerania” 2003, nr 3(10).
4.Bartnik P., Podsumowanie i trochę historii. Euroregion Pomerania 1995–2002, „Europomerania”, wydanie specjalne, marzec 2002.
5.Bednarski R., Euroregion jako forma współpracy transgranicznej w Europie, cz. II, „Europa Regionum” 2001, t. VI.
6.Bez przełomu, „Dziennik Szczeciński” z dnia 23.11.1992 r.
7.Bliżej Euroregionu?, „Dziennik Szczeciński” z dnia 25.09.1992 r.
8.Borys T., Panasiewicz Z. (red.), Panorama euroregionów, Urząd Statystyczny w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 1997.
9.Brück M., Dänische Insel Bornholm kündigt Beitritt zur Pomerania an, „Nordkurier” z 18.11.1998 r., w: „Presse-Auswertung”. Mecklenburg-Vorpommern. Wirtschafts minsterium.
10.Co nam proponuje M. Stolpe, „Kurier Szczeciński” z dnia 4.10.1991 r.
11.Czas na współpracę, „Głos Szczeciński” z dnia 12.02.1994 r.
12.Euroregion „Pomerania”, „Kurier Szczeciński” z dnia 21.06.1991 r.
13.Euroregion Pomerania – warto spróbować, „Gazeta Jubileuszowa” z dnia 19.06.1993 r.
14.Euroregion Pomerania dla wszystkich gmin województwa szczecińskiego, „Głos Szczeciński” z dnia 12.10.1992 r.
15.Euroregion Pomerania. Jest koncepcja utworzenia i funkcjonowania do 1999 r., „Głos Szczeciński” z dnia 26.07.1993 r.
16.Euroregion Pomerania. Polska. Deutschland. Sverige, Löcknitz.
17.Euroregionalnej inicjatywy nie wypuścimy z rąk. Rozmowa z przewodniczącym Sejmiku Samorządowego Województwa Szczecińskiego drem inż. Maciejem Jarmuszem, „Kurier Szczeciński” z dnia 19.06.1992 r.
18.Godowska M., Europeanization and the Regions. The case of the UK and Pland, „Horyzonty Polityki” 2011, nr 2(3).
19.Granice, „Głos Szczeciński” z dnia 29.08.1991 r.
20.Heise P., Od współpracy do partnerstwa, „Europomerania” z dnia 23.03.2009 r.
21.I w polityce potrzebna jest cierpliwość, „Głos Szczeciński” z dnia 22.01.1994 r.
22.Jańczak J., Cross-Border Governance jako koncepcja wspólnego zarządzania miastem podzielonym. Efektywność w warunkach członkostwa w UE, w: J. Jańczak, M. Karg- -Musiał (red.), Pogranicze polsko-niemieckie po roku 2004. Nowa jakość sąsiedztwa, Toruń 2009.
23.Jańczak J., Karg-Musiał M. (red.), Pogranicze polsko-niemieckie po roku 2004. Nowa jakość sąsiedztwa, Toruń 2009.
24.Jasina Z., Euroregion: żadnych deklaracji, „Głos Szczeciński” z dnia 29.10.1992 r.
25.Jesswein R., Dla kogo euroregiony?, „Głos Szczeciński” z dnia 28.06.1993 r.
26.Jeżowska D., Po obu stronach Odry, „Głos Szczeciński” z dnia 26.07.1991 r.
27.Jeżowska D., Życie w Oderlandzie, „Głos Szczeciński” z dnia 26.08.1991 r.
28.Jordan L., Euroregion Pomerania weiter angewachsen, „Schweriner Volkszeitung” z dnia 27.02.1998 r., w: „Presse-Auswertung”, Mecklenburg-Vorpommern. Wirtschafts - ministerium-Presssebüro.
29.Klucze do Euroregionu, „Kurier Szczeciński” z dnia 24.07.1991 r.
30.Koćwin L., Dekada przełomu. Stosunki polsko-niemieckie od czerwca 1989 do czerwca 19991. Dokumenty. Materiały. Komentarze, Wrocław 1992.
31.Kotula A., Euronieufność. Raport o stanie euroregionu, „Dziennik Szczeciński” z dnia 30.10.1992 r.
32.Krok ku Pomeranii. Spotkanie w Pasewalku, „Głos Szczeciński” z dnia 10.12.1992 r.
33.Krzemień E., Załuska W., Europa ojczyzn czy regionów, „Gazeta Wyborcza” z dnia 13.03.1993 r., https://classic.wyborcza.pl/archiwumGW/118433/Europa-ojczyznczy- regionow.
34.Kto gra kartą „Pomeranii”, „Głos Szczeciński” z dnia 13.11.1992 r.
35.List otwarty w sprawie Euroregionu, „Głos Szczeciński” z dnia 28–29.09.1992 r.
36.Meklemburski minister u wojewody, „Głos Szczeciński” z dnia 22.12.1992 r.
37.Miasta w Euroregionie Pomerania, Urząd Statystyczny w Szczecinie 1998.
38.Na początek współpraca regionalna, „Kurier Szczeciński” z dnia 5.02.1992 r.
39.Nadzieja na dobry początek. Po wizycie premiera landu Meklemburgii-Pomorza Przedniego, „Kurier Szczeciński” z dnia 19.03.1991 r.
40.Nie ma Oderlandu. Opinia o polsko-niemieckim banku. Program dopiero się rodzi, „Kurier Szczeciński” z dnia 6.09.1991 r
41.Niemcy chcą Euroregionu „Pomerania”, „Głos Szczeciński” z dnia 22.10.1992 r.
42.Nieoficjalnie, ale pracowicie, „Kurier Szczeciński” z dnia 7.05.1991 r.
43.Niewiedza i korzyści. Euroregionalne seminarium polsko-niemieckie, „Głos Szczeciński” z dnia 1.02.1993 r.
44.Obłój K., Strategia organizacji, Warszawa 2001.
45.Onichimowski B., Nieporozumienia i porozumienia, „Głos Szczeciński” z dnia 30.07.1992 r.
46.Palmirski A., Euroregion, to również pieniądze, „Głos Szczeciński” z dnia 23.10.1992 r.
47.Palsson M., Prezydent Euroregionu Pomerania, „Europomerania”, wydanie specjalne z dnia 15.12.2000 r.
48.Perkmann M., Cross-border regions in Europe: Significance and drivers of regional cross-border co-operation. European „Uarban and Regional Studies” 2003, nr 10(2).
49.Polityczny szczyt na Wałach Chrobrego, „Dziennik Szczeciński” z dnia 12.11.1992 r.
50.Polski nie stać na neutralność, „Głos Szczeciński” z dnia 2.09.1991 r.
51.Pomerania berät Weg ins nächste Jahrtausend, „Nordkurier” z dnia 17.11.1998 r., w: „Presse spiegel” Ministerium für Arbeit, Bau und Umwelt. Mecklenburg- Vorpommern. Presse stelle.
52.Pomerania wird grösser, „Schweriner Volkszeitung” z dnia 5.02.1998 r., w: „Presse- -Auswertung”, Mecklenburg-Vorpommern. Wirtschaftsministerium-Pressebüro.
53.Pomerania-Präsident Haedrich tot, „Nordkurier” z 14.07.1998 r.
54.Pomerania-Sitz bald nach Stettin, „Ostsee-Zeitung” z dnia 21.10.1998 r., w: „Presse- -Auswertung”, Wirtschaftsministerium. Mecklenburg-Vorpommern.
55.Pomeranie podpisały porozumienie, „Kurier Szczeciński” dnia 15.02.1994 r.
56.Pomianowski W., Premier Brandenburgii przybywa do Polski, „Życie Warszawy” z dnia 15.08.1991 r.
57.Pospiesznym do Europy. Deklaracja z Cottbus drogowskazem dla „Pomeranii”, „Kurier Szczeciński” z dnia 13.06.1991 r.
58.Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość samorządowej współpracy transgranicznej w Euroregionie Pomerania w latach 1993–2013, Szczecin 2014.
59.Rajców miejskich kontrowersje i rozterki, „Głos Szczeciński” z dnia 11.04.1994 r.
60.Ruszkowski J., Europeizacja ad extra w zarządzaniu zewnętrznym (external governance) Unii Europejskiej, „Rocznik Integracji Europejskiej” 2010, nr 4.
61.Schweden treten Pomerania bei, „Ostsee-Zeitung” z dnia 26.02.1998 r., w: „Presse- -Auswertung”, Mecklenburg-Vorpommern. Wirtschaftsministerium-Presssebüro.
62.Stelzer Ch., Ein Grenzhall In der Heide, „Nordkurier” z dnia 4.03.2005 r.
63.Strategia rozwoju gminy. Podręcznik praktyczny, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-gminy.
64.Szanse sąsiedztwa. Prezydent Sochański w Berlinie, „Głos Szczeciński” z dnia 24.02.1995 r.
65.Traktat między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, Bonn, 17 czerwca 1991 r., w: L. Koćwin, Dekada przełomu.
66.Stosunki polsko-niemieckie od czerwca 1989 do czerwca 19991. Dokumenty. Materiały. Komentarze, Wrocław 1992.
67.„Transodra”, Nachrichten. Projekte. Lesetips. Dokumentation. Meinung, nr 6/7, Fruhjahr 1994.
68.Vink M.P., Graziano P., Challenges of a New Research Agenda, w: P. Graziano, M.P. Vink (red.), Euroepanization: New Research Agendas, Palgrave, Macmillan, Basingstoke– New York 2007.
69.Warska A. (red.), Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość samorządowej współpracy transgranicznej w Euroregionie Pomerania w latach 1993–2013, Szczecin 2014.
70.Wątpliwości i obawy wokół „Pomeranii”, „Głos Szczeciński” z dnia 7.12.1992 r.
71.Więckowska-Machay A., Zamknąć puszkę Pandory, „Kurier Szczeciński” z dnia 30.08.1991 r.
72.Zaborowski M., Europeanisation as a consensus building process: the case of Polish- -German Relations, Thesis for discussion at a workshop on Europeanisation and Foreign Policy held at the London School of Economics on 5th June 2002.
73.Zöllner A., Euroregionalni wizjonerzy i biurokraci, czyli dwie świeczki w urodzinowym torcie, „Przegląd Samorządowy” 1997, nr 33(9).
74.Żurek M., Teoria współpracy transgranicznej na przykładzie Euroregionu Pomerania, Szczecin 2011.
75.Dokumenty i akty prawne
76.Aktualizacja transgranicznej strategii rozwoju Euroregionu Pomerania na lata 2014–2020, www. pomerania.org.pl.
77.Aktualizacja transgranicznej strategii rozwoju Euroregionu Pomerania na lata 2014–2020. Część polska, Szczecin (brak daty wydania)
78.Deklaracja dotycząca regionalizmu w Europie, Zgromadzenie Regionów Europy, Bazylea, 4 grudnia 1996 r.
79.Deutsche Projekt Union GmbH Planer Ingenieure, 1999.
80.Europejska Karta Regionów Granicznych i Transgranicznych z 20 listopada 1981 r. (w posiadaniu autora)
81.Europejska Karta Samorządu Regionalnego z 5 czerwca 1997 r., https://www.malopolska. org/images/pliki/roczniki/rm_06_2004/rm_06_2004_191-200.pdf
82.Europejska Karta Samorządu Terytorialnego (Dz.U. z 1994 r., nr 124, poz. 607).
83.Europejska konwencja ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ europejska-konwencja-ramowa-o-wspolpracy-transgranicznej-miedzy-16795335.
84.Konwencja Ramowa Rady Europy o Współpracy Transgranicznej między Wspólnotami i Władzami Terytorialnymi (tzw. konwencja madrycka) z 21 maja 1980 r., https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/europejska-konwencja-ramowao- wspolpracy-transgranicznej-miedzy-16795335.
85.Projekt Deklaracji Odrzańskiego Związku Morsko-Rzecznego „Pomerania” (dokument w posiadaniu autora).
86.Obszar przyrodniczy ujścia Odry – region turystyczny z przyszłością, sprawozdanie z konferencji, Stiftung Odermündung, Regionalverband für dauerhafte Entwicklung e.V., Trzebież 16 maja 1998 r.
87.Planowanie strategiczne jako narzędzie realizacji celów organizacji, Materiał ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Warszawa.
88.Raport z działalności Jednostki Centralnej Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży w latach 1996–2001, Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania, Szczecin 2002.
89.Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych. Misja i Cele Stowarzyszenia, https://www.europeanborderregions.eu.
90.Strategia rozwoju i działania Euroregionu Pomerania 2021–2027. Wersja skrócona, Potsdam.
91.Strategia rozwoju i działania Euroregionu Pomerania 2021–2027. Wersja skrócona, Löcknitz–Szczecin 2021.
92.Traktat między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, Bonn, 17 czerwca 1991 r.
93.Transgraniczna koncepcja działań i rozwoju Euroregionu Pomerania na lata 2007–2013 www.pomerania.org.
94.Transgraniczna koncepcja rozwoju i działania Euroregionu Pomerania 2014–2020 (KRD). Koncepcja cząstkowa dla niemieckiej części Euroregionu,www.pomerania.org.pl.
95.Transgraniczna koncepcja rozwoju i działania Euroregionu Pomerania na lata 2014–2020, Löcknitz–Szczecin 2013.
96.Umowa o utworzeniu Euroregionu „Pomerania” zawarta w dniu 15 grudnia 1995 r. w Szczecinie (kopia dokumentu w posiadaniu autora).
97.Uzasadnienie wniosku o ratyfikację Europejskiej Konwencji Ramowej o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi z 21 maja 1980 r. (Konwencja Madrycka Rady Europy), Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Departament Europy, Warszawa, 11 lutego 1993 r.
98.Wspólnie tworzymy przyszłość Euroregionu Pomerania. Koncepcja Rozwoju i Działań 2021–2030, 2020, pomerania.org.pl
99.Zarządzenie nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1990 r. w sprawie rejestracji związków międzygminnych, .hhtps://eli.gov.pl/eli/MP/1990/266/ogl/pol.