Recording an Oral Message. Jerzy Ficowski and Papusza’s Poetic Project in the Postcolonial Perspective

Celem tekstu jest analiza translatorskiej pracy Jerzego Ficowskiego na wierszach romskiej poetki, Papuszy, którą autor Demonów cudzego strachu „odkrył” dla nieromskiej publiczności na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku. Porównanie przekładów literalnych i poetyckich prowadzi do wniosków o konsekwentnym zacieraniu oralnego charakteru tej poezji, jej dialektyzowaniu i wymazywaniu treści związanych z kulturą romską. Instrumentarium metodologicznego dostarczają autorce najnowsze teorie przekładu oraz studia postkolonialne, które pozwalają na poszerzenie rozważań o kontekst biograficzny (spotkanie Papuszy z Ficowskim i jego obraz we wspomnieniach obojga poetów), społeczny (komunistyczna akcja „produktywizacji” Romów i jej wpływ na karierę Papuszy) oraz antropologiczny (konsekwencje domniemanej „zdrady tajemnic romskich” przez Papuszę i etyczna odpowiedzialność Ficowskiego‑etnologa).