
Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
„Długie ogony kobiecych sukien” – językowe wyznaczniki opisu wizytowych sukien kobiecych w "Kronikach tygodniowych" Bolesława Prusa
DOI: 10.18276/sj.2018.17-07
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Paulina
Grabowska
Uniwersytet Szczeciński, Wydział Filologiczny Szczecin |
| Słowa kluczowe: | styl Bolesław Prus Kroniki tygodniowe |
| Data wydania numeru / monografii: | 2018 |
| Liczba stron: | 14 (119-132) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
W artykule poddano analizie sposób opisywania trenów damskich sukien wizytowych na
podstawie 16 cytacji wyekscerpowanych z trzech pierwszych tomów Kronik Bolesława Prusa.
Celem badań było określenie wyznaczników językowych opisu tzw. ogonów kobiecych oraz
intencji, które skłaniały autora do wielokrotnego poruszania tego problemu w felietonach na
przestrzeni lat 1874–1878. W tym okresie panujące zwyczaje obligowały damy do noszenia
powłóczystych sukien, również w trakcie spacerów. Na podstawie słownika Lindego oraz słownika warszawskiego stwierdzono, że metaforyczne zastosowanie rzeczownika ogon w odniesieniu
do trenu było znane w polszczyźnie XIX wieku. Wybrane cytaty podzielono ze względu
na nacechowanie: ironiczne, szydercze oraz pozytywne i neutralne. Dominujące okazały się
emocje negatywne, które uwidaczniają się w ostrej i często wyolbrzymionej krytyce. Bolesław
Prus zastosował wiele środków językowych, by zobrazować absorbujący go problem: metafory,
porównania, epitety, animizacje, wyliczenia, pytania retoryczne, apostrofy. Stwierdzono, że
jego głównym celem jest uświadomienie niepraktyczności trenów i ich szkodliwego wpływu
na warunki panujące w warszawskim Ogrodzie Saskim, gdzie wzmagały zanieczyszczenie powietrza.
Korzystając z praw przysługujących felietoniście, Prus zobrazował problem w sposób
humorystyczny, z zastosowaniem licznych środków stylistycznych, co zostało zaprezentowane
na przykładach
Podgląd PDF
Bibliografia
- Źródła
- Prus, Bolesław. Kroniki. T. I–III. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1954–1956.
- Opracowania
- Drozdowski, Marian, Andrzej Zahorski. Historia Warszawy. Warszawa: Jeden Świat, 2004.
- Gutkowska-Rychlewska, Maria. Historia ubiorów. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1968.
- Paczoska, Ewa. „Lalka”, czyli rozpad świata. Białystok: Trans Humana, 1995.
- Szweykowski, Zygmunt. Wstęp do Kroniki, Bolesław Prus. T. I, cz. 1. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956.
- Wiśniewska, Marta. „Letnie salony Warszawy, czyli o modzie spacerowej warszawiaków w 2. połowie XIX wieku”. Saeculum Christianum XXI (2014): 211–222.
- Słowniki
- Doroszewski, Witold, red. Słownik języka polskiego. T. V. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.
- Linde, Samuel Bogumił. Słownik języka polskiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1951.
- Karłowicz, Jan, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, red. Słownik języka polskiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1952.



