Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Postrzeganie pieniędzy utrwalone we frazemach – szkic problemu
DOI: 10.18276/sj.2024.23-08
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Wioletta
Kochmańska
Uniwersytet Rzeszowski |
| Słowa kluczowe: | definicja kognitywna frazem pieniądze |
| Data wydania numeru / monografii: | 2024 |
| Liczba stron: | 14 (113-126) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
| |
Abstrakt
W tekście podjęto się rekonstrukcji faset dla ponad 330 frazemów z leksemem pieniądz, utrwalonych z źródłach, którymi są zbiory paremii (o pierwotnie ustnym sposobie przekazu) oraz ważne dla współczesnej kultury cytowania o charakterze literackim (przede wszystkim w randze skrzydlatych słów). Wykorzystano metodologię właściwą analizie prowadzonej zgodnie z założeniami definicji kognitywnej, dzięki czemu wyodrębniono następujące fasety: cechy fizyczne pieniędzy, obiekt ludzkiego pożądania, funkcje pieniędzy, źródło pieniędzy, ilość pieniędzy, miejsce (dla) pieniędzy, wartościowanie pieniędzy. Wyobrażenie istoty pieniędzy skrywane w zebranych tekstach świadczy, że są one na tyle ważnym elementem ludzkiego świata, iż stawiane bywają jako centrum uwagi żyjących w nim społeczności, stanowią czynnik wyznaczający rangę jej uczestników i jednocześnie tworzą podstawy formowania ich wizerunku. Niezależnie od tego, jak są oceniane, dają radość, możliwość realizacji marzeń, planów i potrzeb.
Podgląd PDF
Bibliografia (25)
- Bartmiński Jerzy, „Definicja kognitywna jako narzędzie opisu konotacji”. W: Konotacja, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1988.
- Chlebda Wojciech. „Frazematyka”, W: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Lu-blin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2010, 335-342.
- Dobrosława Świerczyńska (red.). Przysłowia w 12 językach, Warszawa: Wydawnictwo Nau-kowe PWN, 2019.
- Dubisz Stanisław (red), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. P-Ś. Warszawa: Wydawnic-two Naukowe PWN, 2008.
- Herman Bernadeta, Syjud Jerzy. Księga przysłów. Chorzów: Wydawnictwo „Videograf II”, 2005.
- Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. 1: Kosmos, z. 1: Niebo, światła niebieskie, ogień, kamienie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1996.
- Kolberg Oskar. Przysłowia. Białystok: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1977.
- Krzyżanowski Julian. Nowa księga przysłów polskich, t. 3: R–Ż. Warszawa: Państwowy Insty-tut Wydawniczy,1972.
- Kubiczek Sebastian. „Od barteru pieniądza wirtualnego – charakterystyka procesu demateriali-zacji pieniądza”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 236 (2015), 46-60.
- Lewicki Andrzej, Maria, Pajdzińska Anna. „Frazeologia”, W: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2010, 315-333.
- Markiewicz Henryk, Romanowski Andrzej. Skrzydlate słowa. Wielki słownik cytatów polskich i obcych. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005.
- Masłowscy Masłowscy Danuta i Włodzimierz. Przysłowia świata. Kęty: Wydawnictwo Antyk, 2000.
- Masłowscy Danuta i Włodzimierz. Księga przysłów polskich. Kęty: Wydawnictwo Antyk, 2001.
- Danuta i Włodzimierz. Przysłowia innych narodów. Katowice: Videograf Edukacja, 2003.
- Miodek Jan. Słownik Ojczyzny polszczyzny. Oprac. Monika Zielińska, Tomasz Piekot. Wro-cław: Wydawnictwo Europa, 2007.
- Morawski Wojciech. Zarys powszechnej historii pieniądza i bankowości. Warszawa: Wydaw-nictwo TRIO, 2002.
- Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława. Dwa słowniki etnolingwistyczne – moskiewski i lubel-ski. W: Etnolingwistyka a leksykografia. Tom poświęcony Profesorowi Jerzemu Bartmińskie-mu, red. Wojciech Chlebda, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2010, 21-32.
- Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława. Definiowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2020.
- Pieniądz i jego formy od starożytności do dziś. Za: (Pieniadz_i_jego_formy_-_od_starozytnosci_do_dzis.pdf, dostęp: 20.09. 20223 r.)
- Radłowski Zygmunt. Aforyzmy i przysłowia. Warszawa: Wydawnictwo Semper, 2017.
- SJP PWN, hasło: pieniądz, za: https://sjp.pwn.pl/szukaj/pieni%C4%85dz.html, dostęp. 23.09.2023 r.
- SJPD, hasło: pieniądz, za: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/pieniadz;5471552.html, dostęp; 23.09.2023 r.
- Święcicka Małgorzata. Pieniądz we współczesnej polszczyźnie. Studium leksykalno-semantyczne. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2012.
- Wasilik Katarzyna. „Trendy w zachowaniach współczesnych konsumentów – konsumpcjonizm a konsumpcja zrównoważona”. Konsumpcja i Rozwój, 1/6 (2014), 66-74.
- Wysoczański Włodzimierz. Językowy obraz świata w porównaniach zleksykalizowanych na materiale wybranych języków. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005.