Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Vorher: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Między biedą a bogactwem na Podhalu – leksyka dotycząca warunków bytowych człowieka na podstawie tekstów gwarowych
DOI: 10.18276/sj.2021.20-11
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autoren: |
Ewa
Sikora
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków |
| Schlüsselbegriffe: | bieda i bogactwo w języku gwara podhalańska pamiętniki |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2021 |
| Seitenanzahl: | 13 (147-159) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
| |
Abstract
Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jakie jednostki leksykalne wpisują się w pole semantyczne biedy i bogactwa w gwarze podhalańskiej. Podstawę materiałową badań stanowią teksty gwarowe. W większości są to pamiętniki górali podhalańskich, a także niektóre utwory wspomnieniowe i gawędy. Analiza zgromadzonego materiału pozwoliła wskazać leksemy i frazemy, zarówno wspólnoodmianowe, jak i charakterystyczne dla gwary podhalańskiej. Z analizy kontekstów można wysnuć wnioski w odniesieniu do sposobu wartościowania człowieka w wiejskiej społeczności ze względu na ilość posiadanych dóbr. W języku przejawia się to obecnością wyrazów, które posiadają komponenty semantyczne związane nie tylko z sytuacją materialną, ale także z funkcją społeczną.
PDF-Vorschau
Bibliographie (17)
- Bernstein, Basil. „Socjolingwistyka a społeczne problemy kształcenia”. W: Język i społeczeństwo, red. Michał Głowiński, 114. Warszawa: Czytelnik, 1980.
- Chlebda, Wojciech. Elementy frazematyki. Wprowadzenie do frazeologii nadawcy. Opole: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich, 1991.
- Cieński, Andrzej. Z dziejów pamiętników w Polsce. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2002.
- Kanash, Tatsiana. „Bieda i bogactwo w świetle białoruskich i polskich przysłów”. Kultura i Społeczeństwo 1 (2012): 219–231.
- Landes, David S. Bogactwo i nędza narodów. Warszawa: Wydawnictwo Muza, 2015.
- Lister, Ruth. Bieda. Warszawa: Wydawnictwo Sic!, 2007.
- Marmuszewski, Stanisław. „Bogactwo i ubóstwo – dwa motywy potocznego myślenia”. Kultura i Społeczeństwo 42 (1998): 119–133.
- Młynarczyk, Ewa. „Bieda w potocznej komunikacji językowej Polaków”. Seria: Kultura komunikacji językowej 5. Kultura komunikacji potocznej w językach słowiańskich, red. Anna Piotrowicz,
- Małgorzata Witaszek-Samborska, Krzysztof Skibski, 121–130. Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2018.
- Młynarczyk, Ewa. „Polski obraz biedy utrwalony w języku i kulturze”. Etnolingwistyka 27 (2015): 147–165.
- Młynarczyk, Ewa. „Sposoby wyrażania niedostatku materialnego w polskiej leksyce i frazeologii”. Journal of Slavic Languages 20 (2015): 57–68.
- Przybylska, Renata. „Kategoria przeciwieństwa (antonimii) w ogólnym języku polskim”. W: Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości, red. Maria Cieśla-Korytowska, Małgorzata Sokalska, 527–537. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.
- Rak, Maciej. Kulturemy podhalańskie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015.
- Sienkiewicz, Henryk. Rodzina Połanieckich. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2005.
- Skąpska, Grażyna, red. Bieda i bogactwo w polskiej kulturze i świadomości. Kraków: Universitas, 2003.
- Styk, Józef. Chłopski świat wartości. Studium socjologiczne. Włocławek: Wydawnictwo Duszpasterstwa Rolników, 1988.
- Wojciechowska, Agnieszka. „Językowy obraz biedy we frazeologii polskiej i francuskiej”. Roczniki Humanistyczne 60 (2012): 31–45.