Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny


ISSN: 1730-4180     eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2026.24-24
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Liste der Ausgaben / t. 24, 2025
Debil, idiota i kretyn w polskim parlamencie. Frekwencja, semantyka i funkcje

Autoren: Michał Szczyszek ORCID
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Oliwia Filip
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Gabriela Gapik
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Aleksandra Górna
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dominik Gronowicz
Instytut Filologii Polskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Maria Jarocha
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Nadia Kaźmierczak
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Aleksandra Malczewska
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Schlüsselbegriffe: lingwistyczne analizy cyfrowe korpus dyskursu parlamentarnego frekwencja leksykalna pragmatyka leksykalna narzędzia informatyczne
Veröffentlichungsdatum der gesamten Ausgabe:2026-02
Seitenanzahl:23 (371-393)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

W artykule omawiamy użycia wyrazów debil, idiota i kretyn w stenogramach polskiego parlamentu. Skupiamy się na analizach frekwencyjnych i znaczeniowych, które doprowadzają nas do określenia nowej funkcji, w jakiej te stare terminy z zakresu psychiatrii występują w polszczyźnie ogólnej, tu: na przykładzie polskiego parlamentu. Dane językowe pochodzą z Korpusu Dyskursu Parlamentarnego obejmującego okres od 1918 roku do dziś. Analizie poddane zostały te nazwy, które w polskim parlamencie zyskały miano wyrazów istotnych w różnych dyskusjach i debatach parlamentarnych. Na podstawie danych z KDP przeprowadzamy nie tylko analizy statystyczną i semantyczną tych wyrazów (tu: dokładniej – analizę semantyczną ich realizacji w polskim dyskursie parlamentarnym), a także – analizę pragmatyczną, próbując określić cele i funkcje przywoływania tych nazw w polskim parlamencie.
herunterladen

Artikeldatei

Bibliographie

1.Bańko Mirosław. Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Studia o słowniku jednojęzycznym. Warszawa: Wydział polonistyki UW, 2001.
2.Bartmiński Jerzy. Językowe podstawy obrazu świata. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2006.
3.Borawski Stanisław. Podstawy idei poznawczej studiów nad dziejami używania języka. Esej o diachronii. W: Rozprawy o historii języka polskiego, red. S. Borawski. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2005, s. 13-61.
4.Grzegorczykowa Renata. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.
5.Janz Arkadiusz, Kocoń Jan, Piasecki Maciej, Zaśko-Zielińska Monika. “plWordNet as a Basis for Large Emotive Lexicons of Polish”, 2017.
6.Kamińska –Szmaj Irena. Agresja językowa w życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycznych 1918-2000. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2007.
7.Kanclerz Kamil, Figas Alicja, Gruza Marcin, Kajdanowicz Tomasz, Kocon Jan, Puchalska Daria, Kazienko Przemysław. Controversy and Conformity: from Generalized to Personalized Aggressiveness Detection. W: Proceedings of the 59th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics and the 11th International Joint Conference on Natural Language Processing (Volume 1: Long Papers): https://aclanthology.org/2021.acl-long.460/, 2021.
8.Kocoń Jan, Miłkowski Piotr, Zaśko-Zielińska Monika. Multi-Level Sentiment Analysis of PolEmo 2.0: Extended Corpus of Multi-Domain Consumer Reviews. „Proceedings of the 23rd Conference on Computational Natural Language Learning (CoNLL)”, 2019.
9.Lewandowska-Tomaszczyk Bożena. Corpus Linguistics. Computer Tools, and Applications – State of the Art. Frankfurt am Main: Wydawnictwo Peter Lang, 2009.
10.Miodunka Władysław. Podstawy leksykologii i leksykografii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989.
11.Ogrodniczuk Maciej. Polish Parliamentary Corpus. W: Proceedings of the LREC 2018 Workshop ParlaCLARIN: Creating and Using Parliamentary Corpora, red. D. Fišer, M. Eskevich, and F. de Jong, Paris 2018, s. 15–19.
12.Rybicka Halina. Losy wyrazów obcych w języku polskim. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976.
13.Szczyszek Michał. Emocje w parlamencie – parlament w emocjach: ujęcie statystyczne. O projekcie słownika polskiego parlamentaryzmu XX wieku (lata 1918–2018). „Prace Językoznawcze” 2019, tom XXI, nr 3, ss. 203-218.
14.Szczyszek, M. W każdym mieście jest „Sowa i Przyjaciele”. O czym się mówi w polskim parlamencie, mówiąc o ośmiorniczkach, pasztetach, kiełbasach, bigosach…?. W: Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, cz. 9, red. M. Święcicka, M. Peplińska, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2024, s. 215-232.
15.Walkowiak Tomasz, Datko S., Maciejewski H. Distance metrics in Open-Set Classification of Text Documents by Local Outlier Factor and Doc2Vec, W: F, Advances and Trends in Artificial Intelligence. From Theory to Practice. IEA/AIE, red G. Wotawa, F.I. Pill, R. Koitz-Hristov, M. Ali (red.) „Lecture Notes in Computer Science”, vol 11606, Cham: Springer, 2019.
16.Walkowiak Tomasz. Language Processing Modelling Notation – Orchestration of NLP Microservices. W: Advances in Dependability Engineering of Complex Systems: Proceedings of the Twelfth International Conference on Dependability and Complex Systems DepCoS-RELCOMEX, Springer International Publishing, 2017, s. 464-473.
17.Wierzbicka Anna. Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2010.
18.Zabrocki Ludwik. Wspólnoty komunikatywne w genezie i rozwoju języka niemieckiego, cz. I: Prehistoria języka niemieckiego. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1963.
19.Żmigrodzki Piotr, Bańko Mirosław, Batko-Tokarz Barbara, Bobrowski Jakub, Czelakowska Anna, Grochowski Maciej, Przybylska Renata., Waniakowa Jadwiga, Węgrzynek Katarzyna (red.). Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 2018.