Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Vorher: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Z historii nazw demonów domowych rejestrowanych w dobie staro- i średniopolskiej
DOI: 10.18276/sj.2017.16-11
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autoren: |
Zuzanna
Krótki
Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Filologiczny, Katowice |
| Schlüsselbegriffe: | diachronia semantyka demonologia |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2017 |
| Seitenanzahl: | 13 (175-187) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
| |
Abstract
W artykule analizie poddano dawne, XV-, XVI-, XVII- oraz XVIII-wieczne nazwy demonów
domowych. Zebrany ze wszystkich dostępnych źródeł leksykograficznych materiał uzupełniony
został o fragmenty dzieł literackich, w których pojawiły się nazwy tych demonów.
Okazało się, że jednostki, które pod koniec doby średniopolskiej posiadały znaczenie ‘duchy-
-opiekunowie domu’, w XVI i XVII wieku charakteryzowały najczęściej ‘dżina’ lub ‘diabła’.
Na charakter tych wierzeń ogromny wpływ wywarła literatura z czasów kontrreformacji. Doprowadziła
ona do przemieszania wyobrażeń dawnych, mitycznych sprzymierzeńców ludzi
z wyobrażeniami diabła i jego pomocników.
Na początku doby nowopolskiej natomiast, pod wpływem kultury zachodniej, analizowane jednostki
utraciły negatywne nacechowanie.
PDF-Vorschau
Bibliographie (17)
- Baranowski, Bohdan. W kręgu upiorów i wilkołaków. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1981.
- Brückner, Aleksander. Mitologia słowiańska i polska. Warszawa: PWN, 1980.
- Dźwigoł, Renata. Polskie ludowe słownictwo mitologiczne. Kraków: Wydawnictwo Akademii Pedagogicznej w Krakowie, 2004.
- Gaj-Piotrowski, Wilhelm. Duchy i demony w wierzeniach ludowych z okolic Stalowej Woli-Rozwadowa i Tarnobrzega. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1993.
- Gieysztor, Aleksander. Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1985.
- Janów, Jan. Gwara małoruska Moszkowiec i Siwiki naddnieprzeńskiej z uwzględnieniem wsi okolicznych [koło Halicza]. Lwów: Towarzystwo Naukowe, 1926.
- Kieckhefer, Richard. Magia w średniowieczu. Kraków: Universitas, 2001.
- Klich, Edward. Narzecze wsi Borki Nizińskie. Kraków: Akademia Umiejętności, 1990.
- Krótki, Zuzanna. „Dawne nazwy astrologii i astrologów”. Forum Lingwistyczne 2 (2015): 51–65.
- Krótki, Zuzanna. „Nazwy demonów powietrznych w historii języka polskiego”. Białostockie Archiwum Językowe (2016): 159–172.
- Moszyński, Kazimierz. Kultura ludowa Słowian. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1934.
- Odyniec, Wacław. Kaszubskie obrzędy i obyczaje. Wstęp do etnografii historycznej Kaszub w XVI–XVIII wieku. Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Miejski, 1985.
- Pełka, Leonard Józef. Polska demonologia ludowa. Warszawa: Iskry, 1987.
- Rospond, Stanisław. „Z rozważań słowiańskich. Uboże – duszyczki zmarłych przodków”. Język Polski 5 (1964): 274–276.
- Simonides, Dorota. Mądrość ludowa. Dziedzictwo kulturowe Śląska Opolskiego. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2007.
- Tomiccy, Joanna i Ryszard. Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1975.
- Urbańczyk, Stanisław. Dawni Słowianie. Wiara i kult. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.