Przejdź do treści

Studia Językoznawcze

Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny

Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny

„[K]orzeni szukam pradziadów / co oplatają trzewia ziemi” – obraz „małej ojczyzny” w lirykach Władysława Grabana

DOI: 10.18276/sj.2018.17-17
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

Abstrakt

Artykuł zawiera omówienie językowo-stylistycznego kształtu polskojęzycznych wierszy Władysława Grabana i wskazanie tych środków, które budują obraz „małej ojczyzny” poety, a więc przestrzeni zawężonej do najbliższej okolicy. Sentymentalną ojczyzną lat młodości dla Grabana była Łemkowszczyzna. Ten teren stał się inspiracją dla tematów poetyckich. Obraz małej ojczyzny wykreowany przez Grabana przedstawiony został w ujęciu metodycznym Jerzego Bartmińskiego według trzech wymiarów asocjacyjnych odniesień: 1) przestrzennego (ziemia, miejsce, terytorium); 2) wspólnotowego (wspólnota ludzi, narodowa); 3) kulturowego (literatura, obrzędy, folklor, język).
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (26)
  1. Źródła
  2. Graban, Władysław. Na kołpaku gór. Kraków: Wydawnictwo Miniatura, 1991.
  3. Graban, Władysław. Z ziemi do nieba. Krynica–Wołowiec: Wydawnictwo LEMKO TOWER, 2015.
  4. Graban, Władysław. Znaleźć równowagę duszy. Strzelce Krajeńskie: Wydawnictwo LEMKO TOWER, 2004.
  5. Opracowania
  6. Bartmiński, Jerzy. „Ojczyzny europejskie – duże i małe”. W: Pojęcie ojczyzny we współczesnych językach europejskich, red. Jerzy Bartmiński. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 1993, 5–11.
  7. Bartmiński, Jerzy. „Polskie rozumienie ojczyzny i jego warianty”. W: Pojęcie ojczyzny we współczesnych językach europejskich, red. Jerzy Bartmiński. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 1993, 23–48.
  8. Duć-Fajfer, Helena. Pomiędzy bukwą a literą. Współczesna literatura mniejszości białoruskiej, ukraińskiej i łemkowskiej w Polsce. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.
  9. Dunaj, Bogusław, red. Słownik współczesnego języka polskiego. T. I–V. Kraków: Wydawnictwo SMS, 2001.
  10. Fontański, Henryk. Studia nad składnią łemkowską. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014.
  11. Kopaliński, Władysław. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, 1994.
  12. Maliszewska, Agnieszka. „Nazwy osobowe ludności łemkowskiej (na podstawie materiałów z nagrobków)”. Onomastica XXXVIII (1993), 169–201.
  13. Misiak, Małgorzata. „Rola wiedzy o historii języka w określeniu i zachowaniu tożsamości etnicznej na przykładzie łemkowskiej mniejszości etnolingwistycznej zamieszkującej w Polsce”. W: Nasz język w przeszłości – nasza przeszłość w języku, red. Izabela Kępka, Lucyna Warda-Radys. Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum, 2011, 298–309.
  14. Rieger, Janusz, Słownictwo i nazewnictwo łemkowskie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper, 1995.
  15. Skorupska-Raczyńska, Elżbieta. Recenzja. W: Z ziemi do nieba, Władysław Graban, 164–165. Krynica–Wołowiec: Wydawnictwo LEMKO TOWER, 2015.
  16. Stachurski, Edward. Słowa-klucze polskiej epiki romantycznej. Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP w Krakowie, 1998.
  17. Stieber, Zdzisław. Atlas językowy dawnej Łemkowszczyzny. Z. 1–8. Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe, 1956–1964.
  18. Stieber, Zdzisław. Dialekt Łemków. Fonetyka i fonologia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982.
  19. Szymczak, MieczysławSłownik języka polskiego. T. I–III. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983–1985.
  20. Wolnicz-Pawłowska, Ewa. Antroponimia łemkowska na tle polskim i słowackim XVI–XX wiek. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1993.
  21. Zielińska, Anna. Mowa pogranicza Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 2013.
  22. Źródła internetowe
  23. Krzyżowa [hasło]. Wikipedia.org. Dostęp 17.04.2017. https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BCowa_(Beskid_S%C4%85decki).
  24. Obóz internowania w Talerhof. Dostęp 22.09.2018. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ob%C3%B3z_internowania_w_Talerhof.
  25. Słów kilka o Władysławie Grabanie. Łemkowyna, na Beskidzie Niskim. Dostęp 24.10.2016. http://lemkowyna.blogspot.com/2013/04/sow-kilka-o-wadysawie-grabanie.html.
  26. Z ziemi do nieba. Wiersze wybrane Władysława Grabana. Sądeczanin. Dostęp 6.03.2017. https://sadeczanin.info/nagroda-kumora/z-ziemi-do-nieba-wiersze-wybrane-w%C5%82adys%C5%82awagrabana