
Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Kaszubska stylizacja językowa w powieści Pawła Huellego "Śpiewaj ogrody"
DOI: 10.18276/sj.2018.17-21
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Lucyna
Warda-Radys
Uniwersytet Gdański, Wydział Filologiczny, Gdańsk |
| Słowa kluczowe: | stylizacja językowa indywidualizacja języka stylizacja kaszubska |
| Data publikacji całości: | 2018 |
| Liczba stron: | 14 (333-346) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie specyfiki kaszubskiej stylizacji językowej (zasobu środków
stylizacyjnych i funkcji stylizacji) w powieści gdańskiego pisarza Pawła Huellego Śpiewaj
ogrody.
Kaszubska stylizacja językowa w tej powieści jest dość bogata i zróżnicowana, choć nie obejmuje
zbyt obszernych fragmentów tekstu. Bohaterowie kaszubscy mówią żywą, autentyczną
kaszubszczyzną lub przeplatają ją z językiem polskim (mają bowiem także polskojęzyczną
kompetencję językową). Zwykle są rozumiani przez Polaków. Ponadto w powieści pojawiają się
też (stosunkowo nieliczne) elementy leksykalne kaszubskie dla nazwania elementów i zjawisk
z życia rodzinno-obyczajowego Kaszubów i ich kultury. Pisarz przywołuje także w powieści
wyznaczniki folkloru kaszubskiego, opisuje obyczaje kaszubskie i podkreśla długotrwałą obecność
Kaszubów na Pomorzu. Wszystkie te elementy stylizacji dobrze współgrają z konsytuacją,
podkreślają koloryt epoki i środowiska, uwypuklają autentyzm postaci, podkreślają wierność bohaterów
obyczajom i tradycjom, często też są motywowane koniecznością informacyjną tekstu.
Język kaszubski jest w powieści Huellego również przedmiotem zainteresowania sam w sobie –
jako nośnik tradycji i kultury, a Kaszubi zostają przedstawieni jako pomost pomiędzy światem
odchodzącym w przeszłość (światem niemieckojęzycznych mieszkańców Gdańska) a światem
nowym (światem napływających do tego miasta po drugiej wojnie światowej Polaków).
Podgląd PDF
Bibliografia (15)
- Źródło
- Huelle, Paweł. Śpiewaj ogrody. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2014.
- Opracowania
- Dubisz, Stanisław. Stylizacja gwarowa w polskiej prozie trzydziestolecia powojennego (Nurt ludowy w latach 1945–1975). Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, 1986.
- Dubisz, Stanisław. Archaizacja w XX-wiecznej polskiej powieści historycznej o średniowieczu. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 1991.
- Dubisz, Stanisław. „O stylizacji językowej”. Język Artystyczny 10 (1996): 11–23.
- Kostkiewiczowa, Teresa. „Stylizacja”. W: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988, 495–496.
- Kurkowska, Halina, Stanisław Skorupka. Stylistyka polska. Zarys. Wyd. V z uzupełnieniami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
- Markowski, Andrzej. Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.
- Michalski, Maciej. „Czytanie Gdańskiem – o topolekturze (na marginesie Śpiewaj ogrody Pawła Huellego). W: O Gdańsku literackim 1945–2015. Archeologie miejsca, palimpsesty historii, red. Janusz Mosakowski, Bartosz Dąbrowski, Radosław Młynarczyk, Artur Nowaczewski. Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, 2017, 127–135.
- Skwarczyńska, Stefania. „Stylizacja i jej miejsce w nauce o literaturze”. W: Stylistyka polska. Wybór tekstów, oprac. Ewa Miodońska-Brookes, Adam Kulawik, Marian Tatara. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, 227–248.
- Treder, Jerzy. Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie. Gduńsk: Wëdôwizna Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, 2014.
- Treder, Jerzy, red. Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny. Wyd. II poprawione i poszerzone. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Oficyna Czec, 2006.
- Wilkoń, Aleksander. „O stylizacji językowej w literaturze”. Ruch Literacki 6 (1974): 363–370.
- Wilkoń, Aleksander. „Problemy stylizacji językowej w literaturze”. Przegląd Humanistyczny 3 (1984): 11–29.



