
Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Kilka uwag o zmianach znaczeniowych słowa dieta w języku polskim
DOI: 10.18276/sj.2023.22-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Monika
Jabłońska
Uniwersytet Warszawski |
| Słowa kluczowe: | zmiana znaczeniowa odcień znaczeniowy wariant tekstowy |
| Liczba stron: | 12 (29-40) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Tematem artykułu są zmiany znaczeniowe słowa dieta od ok. XVI wieku do czasów współczesnych.
Analizowany leksem pochodzi z języka greckiego (díaita) i obecnie funkcjonuje w większości
języków europejskich, w tym w polszczyźnie. Na początku był to rzeczownik abstrakcyjny
wyrażający sposób wykonywania czynności, jednak w późniejszych wiekach zaczęto go
używać również do oznaczenia obiektu czynności. Zmiany znaczeniowe opisywanego leksemu ilustrują dawne i współczesne słowniki języka polskiego. Ich uzupełnieniem są teksty internetowe ukazujące bogactwo odcieni znaczeniowych i kontekstów, w jakich dzisiaj używane jest
słowo dieta.
Podgląd PDF
Bibliografia (27)
- Apresjan, Jurij. Semantyka leksykalna. Synonimiczne środki języka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995.
- Bańko, Mirosław. Inny słownik języka polskiego. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.
- Bańko, Mirosław. Wielki słownik wyrazów obcych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
- Doroszewski, Witold, red. Słownik języka polskiego. T. II. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1958–1969.
- Dubisz, Stanisław, red. Uniwersalny słownik języka polskiego. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
- Dubisz, Stanisław. „Rozwój słownictwa w dziejach języka polskiego – zarys problematyki”. Poradnik Językowy 4 (2015): 7–28.
- Grzegorczykowa, Renata. „Warianty tekstowe znaczeń leksykalnych wyrazów”. Prace Filologiczne 33 (1986), 113–120.
- Grzegorczykowa, Renata. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa: PWN, 2020.
- Karłowicz, Jan, Adam Antoni Kryński, Władysław Niedźwiedzki, red. Słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Kasy im. Mianowskiego, 1900–1927.
- Kleszczowa, Krystyna. Tajemnice dynamiki języka. Księga jubileuszowa. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012.
- Knapski, Grzegorz. Słownik polsko-łaciński ze skarbu Księdza Knapiusza. Kalisz: F. Caesario, 1787.
- Linde, Samuel Bogumił. Słownik języka polskiego. Warszawa: Drukarnia Księży Pijarów, 1807–1814.
- Markowski, Andrzej. „Objaśnienia wyrazów i zwrotów: Dieta”. Poradnik Językowy 2 (1992): 159–160.
- Markowski, Andrzej. Poradnik prof. Andrzeja Markowskiego. Warszawa: Wydawnictwo Wilga, 2003.
- Markowski, Andrzej. Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005.
- Markowski, Andrzej, Radosław Pawelec. Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych. Warszawa: Wydawnictwo Books Sp. z o.o., 2017.
- Mayenowa, Maria Renata et al., red. Słownik polszczyzny XVI wieku. T. V. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971.
- Mączyński, Jan. Lexicon Latino Polonicum ex optimis Latinae linguae Scriptoribus concinnantum. Regiomonti Borussiae: Daubmann Jan, 1564.
- Orgelbrand, Maurycy et al., red. Słownik języka polskiego. Cz. I. Wilno: Wydawnictwo Maurycego Orgelbranda, 1861.
- Zabawa, Marcin. „English-Polish Language Contact and its Influence on the Semantics of Polish”. W: Kontakty językowe i kulturowe w Europie / Sprach- und Kulturkontakte in Europa, red. Andrzej Kątny. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2008, 154–164.
- Collins Online Dictionary, [hasło] dieta. Dostęp 22.03.2021. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/diet.
- Elektroniczny korpus tekstów polskich z XVII i XVIII w. (do 1772 r.). Dostęp 10.08.2022. https://korba.edu.pl.
- Elektroniczny słownik języka polskiego XVII i XVIII wieku. Dostęp 10.08.2022. http://sxvii.pl.
- MoncoPL. Dostęp 25.03.2021. http://frazeo.pl.
- Rada Języka Polskiego przy prezydium PAN, 2010. Dyskusja nad referatem prof. Andrzeja Markowskiego Językoznawstwo normatywne dziś i jutro: stan, zadania, szanse, zagrożenia. Dostęp 10.08.2022. http://rjp.pan.pl.
- Raport Newspoint. Aktywności sportowe i diety Polaków, 2018. Dostęp 18.03.2021. https://www.newspoint.pl/SportPolakow.pdf.
- Żmigrodzki, Piotr, red. Wielki słownik języka polskiego. Dostęp 18.03.2021. https://www.wsjp.pl.



