Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny


ISSN: 1730-4180     eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2026.24-15
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Lista wydań / t. 24, 2025
Linguistic means of conveying emotional states in Zofia Kossak’s correspondence with her husband (1939-1945)
(Językowe środki przekazu stanów emocjonalnych w korespondencji Zofii Kossak z mężem z lat 1939-1945)

Autorzy: Małgorzata Nowak ORCID
Katolicki Uniwersytet Lubelski
Słowa kluczowe: emocje i uczucia Zofia Kossak korespondencja oflagowa
Data publikacji całości:2026-02
Liczba stron:19 (237-255)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstrakt

Artykuł mieści się w ramach nakreślonych przez badania lingwistyczne nad wyrażeniami oznaczającymi stany emocjonalne. Materiał źródłowy stanowi korespondencja Zofii Kossak z Zygmuntem Szatkowskim, jeńcem wojennym w Oflagu VII-A Murnau am Stafalsee w czasie II wojny światowej. Celem badań jest analiza sposobów komunikowania stanów emocjonalnych przez nadawczynię kart i listów. W wiadomościach Kossak emocje i uczucia są przede wszystkim opisywane, bezpośrednie wyrażanie uczuć jest rzadkie. Działanie językowe jest więc prymarnie intelektualne, realizowane przez leksemy nazywające emocje i uczucia, wyrażenia predykatywne oraz opis przyczyn przeżyć i emocji. Jednostki językowe służące temu celowi przynależące pola tematycznego EMOCJE I UCZUCIA mieszczą się w mikropolach: (a) NEGATYWNE UCZUCIE SPOWODOWANE ROZŁĄKĄ Z UKOCHANĄ OSOBĄ; (b) BRAK BEZPIECZEŃSTWA oraz (c) UCZUCIE ZADOWOLENIA.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Batko-Tokarz Barbara. Tematyczny podział słownictwa w „Wielkim słowniku języka polskiego” [in:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (Eds.), Nowe studia leksykograficzne 2, Kraków 2008, s. 31–48.
2.Batko-Tokarz Barbara. Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria, praktyka, leksykografia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2019.
3.Doroszewski Witold (Ed.). Słownik języka polskiego, t. I–XI. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1958–1969. Online: https://sjp.pwn.pl/doroszewski (accessed on 4 October 2024).
4.Fries Norbert. „Emocje. Aspekty eksperymentalne i lingwistyczne”. In: Wartościowanie w języku i tekście na materiale polskim i niemieckim / Sprachliche Bewertung polnisch und deutsch, (Ed). Gabriel Falkenberg, Norbert Fries, Jadwiga Puzynina, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego 1992, 105–134.
5.Grabias Stanisław. „Pojęcie językowego znaku ekspresywnego”. In: Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1978, 107–115.
6.Heska-Kwaśniewicz Krystyna, Mokranowska Zdzisława. Ja i moje książki to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, 2024.
7.Heska-Kwaśniewicz Krystyna, Sadzikowska Lucyna (ed.) Głosy z „Ostatniego kregu”. Korespondencja z Konzentrationslager Auschwitz Józefa Kreta i Zofii Hoszewskej-Kretowej, Katowice: Studio NOA, 2020.
8.Kisielewicz Danuta. Niewola w cieniu Alp. Oflag VII A Murnau, Opole: Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu; Stowarzyszenie przyjaciół Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, 2015.
9.Kossak Zofia. Konspiracyjna „Weronika”. Introduction and selection by M. Pałaszewska. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 2021.
10.Dariusz Kulesza, Zofia Kossak-Szczucka. Służba. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2021.
11.Nowak Małgorzata, Truszkowski Artur, „»(...) człowiek bez wiadomości gorzej niż bez chleba« – epistolarna rozmowa Zofii Kossak z mężem (1939-1940)”. Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie 2024, 1, 121-145.
12.Nowakowska-Kempna Iwona. Konstrukcje zdaniowe z leksykalnymi wykładnikami predykatów uczuć. Katowice: Uniwersytet Śląski, 1986.
13.Pavlenko Aneta. „Emotion and emotion-laden words in the bilingual lexicon”. Bilingualism: Language and Cognition 2008, 11 (2), 147–164.
14.Rybicka Elżbieta. „Antropologiczne i komunikacyjne aspekty dyskursu epistolograficznego”. Teksty Drugie 2004, 4, 40-55.
15.Sadzikowska Lucyna, Listy z lagrów i więzień 1939-1945. Wybrane zagadnienia, Katowice: Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka, 2019.
16.Smyk Katarzyna. „Intymność – dyskurs intymny – antropologia intymności. Prolegomena”. Literatura Ludowa, 2018, 6, 59-69.
17.Tokarski Ryszard. „Pole znaczeniowe”.In: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński (Ed) 2, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2001, 360–364.
18.Zemlyanaya Natalia. „Definicje słownikowe predykatów nazywających negatywne stany emocjonalne a zasady definiowania pojęć”. In: Wokół językowej funkcji emocjonalnej. Fakty dawne i współczesne, Krystyna Wojtczuk, Violetta Machnicka, Siedlce: Wydawnictwo Akademii Podlaskiej 2006, 387-396.
19.Żmigrodzki Piotr. „Wielki słownik języka polskiego PAN jako słownik tematyczny”. Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, 2022, 21, 153-166.