
Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
„Co kto mógł, to na siebie wdział, oczywiście pasiaki przede wszystkim i obuwie…” – o nazwach odzieży i elementach ubioru na podstawie wspomnień obozowych byłych więźniów lagru na Majdanku
DOI: 10.18276/sj.2026.24-22
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Jakub
Sroka
Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Zakład Dialektologii Polskiej i Logopedii |
| Słowa kluczowe: | Majdanek lagerszpracha obozowe nazwy odzieży |
| Data publikacji całości: | 2026-02 |
| Liczba stron: | 14 (345-358) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Niniejszy artykuł sytuuje się w nurcie badań nad polszczyzną okresu II wojny światowej, a ściślej mówiąc, polszczyzną używaną przez więźniów obozu koncentracyjnego na Majdanku. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących konkretnego obszaru – słownictwa traktującego o nazwach odzieży w obozie na Majdanku. Badania polegały na pozyskaniu tekstów wspomnień obozowych autorstwa osób, którym udało się przeżyć pobyt w lagrze na Majdanku, ekscerpcji materiału językowego z tych źródeł, a następnie sklasyfikowaniu, przedstawieniu i omówieniu poszczególnych jednostek językowych. W opracowaniu wykorzystano metodę filologiczną, słownikową (znaczenia jednostek zostały sprawdzone i skonfrontowane przy użyciu słowników ogólnych i specjalistycznych zarówno języka polskiego, jak i języka niemieckiego i na tej podstawie m.in. ustalono, czy wyraz jest zapożyczeniem, neologizmem słowotwórczym czy znaczeniowym), a także metodę pól tematycznych – w artykule przedstawiono leksemy należące do jednego z takich pól. Nazwy odzieży stanowią zaledwie 2% wszystkich zgromadzonych jednostek językowych, co jest efektem bardzo ubogiego i jednorodnego stroju noszonego przez więźniów lagru, zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn. Wśród nazw wyróżnić można głównie zapożyczenia z języka niemieckiego, neologizmy znaczeniowe (neosemantyzmy), a także jedno wyrażenie. W nazwach odzieży wyraża się nie tylko sama rzeczywistość obozu, ale także stosunek więźniów do tych ubrań.
Podgląd PDF
Bibliografia
- Kranz Tomasz. Zagłada Żydów w obozie koncentracyjnym na Majdanku. Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku, 2007.
- Marszałek Józef. „Geneza i budowa obozu”. W: Majdanek 1941-1944, red. Tadeusz Mencel. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1991, 39–58.
- Murawska Zofia, „Warunki egzystencji więźniów”. W: Majdanek 1941-1944, red. Tadeusz Mencel. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1991, 129-170.
- Wesołowska Danuta. „Język lagrów a język łagrów. Badania; założenia badawcze”, Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. 6. Studia Linguistica, 1, (2002), 409-420.
- Wiśniewska Anna, „Praca więźniów”, W: Majdanek 1941-1944, red. Tadeusz Mencel. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1991, 171-194.
- Wiśnioch Maria. Miejsce pamięci i muzeum na Majdanku. Przewodnik po obiektach historycznych. Lublin, 2018.



