Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Chrystus fundamentem człowieczeństwa. Jana Pawła II wizja kultury w kontekście kryzysu człowieka i społeczeństwa
DOI: 10.18276/skk.2024.31-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1230-0780 |
| eISSN: | 2719-4337 |
| Autorzy: |
Jan
Perszon
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu |
| Słowa kluczowe: | Jan Paweł II kultura chrześcijaństwo kryzys |
| Data wydania numeru / monografii: | 2024 |
| Liczba stron: | 19 (57-75) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
W eseju zaprezentowano wybrane elementy nauczania Jana Pawła II o kulturze. Papież postrzegał kulturę jako naturalne środowisko humanizacji człowieka. Skoro kultura europejska ukształtowała się dzięki chrześcijaństwu, Europejczycy – by „być sobą” – potrzebują Chrystusa. Papież wytrwale promował chrystologiczny model kultury i osoby ludzkiej. Dlatego, ostrzegając przed redukcjonizmem antropologicznym, postulował ewangelizację kultury tak, by sprzyjała ona (jako kultura „prawdziwa” i „autentyczna”) integralnemu rozwojowi osoby ludzkiej i społeczeństwa. W czasie swego pontyfikatu jasno diagnozował zagrożenia ze strony „kultury śmierci”, czyli prądów filozoficznych i trendów społecznych, które zakłamują prawdę o człowieku.
Podgląd PDF
Bibliografia (62)
- Batorski, Dominik. „Dzieci z sieci - dostęp i korzystanie z internetu przez dzieci w wieku przedszkolnym”. W: Małe dzieci w świecie technologii informacyjno-komunikacyjnych. Pomiędzy utopijnymi szansami a przesadzonymi zagrożeniami, red. Jacek Pyżalski, 79–94. Łódź: Wydawnictwo Eter, 2017.
- Bauerlein, Mark. The Dumbest Generation grows up. From stupefied Youth to Dangerous Adults. Washington D.C.: Regnery Gateway, 2022.
- Bronk, Andrzej. Zrozumieć świat współczesny. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1998.
- Carr, Nicolas. Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg. Tłum. Katarzyna Rojek. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2013.
- Chaput, Charles J. Obcy w obcej ziemi. Życie wiarą w postchrześcijańskim świecie. Tłum. Magda Sobolewska. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek, 2019.
- Cyber kontra real. Cywilizacja w techno-pułapce. Prof. Andrzej Zybertowicz, rozmawia Jarema Piekutowski. Warszawa: Wydawnictwo Nowej Konfederacji, 2022.
- Delsol, Chantal. Czym jest człowiek? Kurs antropologii dla niewtajemniczonych. Przekł. Małgorzata Kowalska. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2011.
- Delsol, Chantal. Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność. Przekł. Marek Chojnacki, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 2020.
- Desmurget, Michel. Teleogłupianie. O zgubnych skutkach oglądania telewizji (nie tylko przez dorosłych). Tłum. Ewa Kaniowska. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2012.
- Flynn, James R. O inteligencji inaczej. Czy jesteśmy mądrzejsi od naszych przodków. Tłum. Agnieszka Nowak. Sopot: Wydawnictwo Smak Słowa, 2012.
- Górny, Grzegorz, Krystian Kratiuk, Paweł Lisicki. Świat i Kościół w kryzysie. Kraków: Esprit, 2023.
- Jan Paweł II. „Akt Europejski, Santiago de Compostela, 9 listopada 1982”. W: Sławomir Sowiński, Radosław Zenderowski, Europa drogą Kościoła. Jan Paweł II o Europie i europejskości, 190–194. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 2003.
- Jan Paweł II. „Audiencja dla członków Papieskiej Rady ds. Kultury, 10 stycznia 1992, Watykan”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 185–190. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „Dialog między kulturami drogą do cywilizacji i pokoju. Orędzie na Światowy Dzień Pokoju 1 stycznia 2001 r.”, nr 9. W: Jan Paweł II, Świat nie jest zamętem…, 296. Warszawa: Akademia Dyplomatyczna Ministerstwa Spraw Zagranicznych, 2003.
- Jan Paweł II. „Do uczestników III Międzynarodowego Forum Fundacji im. Alcide De Gasperiego, 23 lutego 2002, Watykan”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 408–410. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „Do uczestników VI Sympozjum Biskupów Europejskich, 11 października 1985”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 68–79. Kraków Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. Encyklika „Centesimus annus”. Rzym, 1991.
- Jan Paweł II. Encyklika „Evangelium Vitae”. Rzym, 1995.
- Jan Paweł II. Encyklika „Redemptor hominis”. Rzym, 1979.
- Jan Paweł II. „Homilia Ojca świętego wygłoszona na Placu Zwycięstwa”. W: Pielgrzymka do Ojczyzny. Przemówienia i homilie Ojca świętego Jana Pawła II, red. Ada i Zdzisław Szubowie, 45–50. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1980.
- Jan Paweł II. Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci. Kraków: Wydawnictwo Znak: 2005.
- Jan Paweł II. Przekroczyć próg nadziei. Jan Paweł II odpowiada na pytania Vittoria Messoriego. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1994.
- Jan Paweł II. „Przemówienie do II grupy Biskupów polskich, 15 stycznia 1993, Watykan”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 212–220. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „Przemówienie do przedstawicieli świata nauki, Lublin, 9 czerwca 1987 r.”. W: Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny: 1979–1983–1991–1995–1997. Przemówienia, homilie, 400. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002.
- Jan Paweł II. „Przemówienie do uczestników sympozjum posynodalnego, 31 października 1991, Rzym”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 163–167. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „Przemówienie do uczestników sympozjum posynodalnego, 31 października 1991”. Rzym, W: Jan Paweł II, Wiara i kultura. Dokumenty, przemówienia, homilie, 165–166. Rzym: Fundacja Jana Pawła II. Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej, 1986.
- Jan Paweł II. „Przemówienie podczas Nieszporów Europejskich, 10 września 1983, Wiedeń”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 37–43. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „Przemówienie w Parlamencie Europejskim, 11 października 1988, Strasburg”. W: Jan Paweł II, Europa zjednoczona w Chrystusie. Antologia, oprac. Leszek Sosnowski, Gabriel Turowski, 112–118. Kraków: Biały Kruk, 2002.
- Jan Paweł II. „W imię przyszłości kultury. Przemówienie w UNESCO Paryż, 2 czerwca 1980”. W: Jan Paweł II, Wiara i kultura. Dokumenty, przemówienia, homilie, 64–81. Rzym: Fundacja Jana Pawła II. Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej, 1986.
- Jurek, Marek. „Prawdziwa wolność Kościoła. Wobec potęg tego świata”. W: Non possumus. Niezgoda, której uczy Kościół, red. Paweł Milcarek, Tomasz Rowiński, 171–195. Warszawa: DEMART, 2021.
- Kalinowska, Katarzyna. „Idealna Europa? Wizja Europy w myśli Jana Pawła II”. W: Jan Paweł II i Europa, red. Katarzyna Kalinowska, Barbara Brodzińska, Małgorzata Zamojska, 63–71. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2009.
- Karmolińska-Jagodzik, Ewa. „Komunikacja międzypokoleniowa – rozważania wokół różnic kulturowych”. Studia Edukacyjne 21 (2012): 191–210.
- Kerckhove, de Derrick. Powłoka kultury. Odkrywanie nowej elektronicznej rzeczywistości. Przekł, Witold Sikorski, Piotr Nowakowski. Warszawa: Wydawnictwo MIKOM, 1996.
- Lubac, de Henri. Dramat humanizmu ateistycznego, tłum. Arkadiusz Ziemnicki. Kraków: WAM, 2004.
- Mariański, Janusz. Megatrendy religijne w społeczeństwach ponowoczesnych. Studium socjologiczne. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2016.
- Mazurkiewicz, Piotr. „Jan Paweł II i zderzenie historii”. Teologia Polityczna 3 (2005–2006): 91–93.
- McCrindle, Mark, Fell Ashley. Understanding Generation Z: Recruiting, Training and Leading the Next Generation. Norwest NSW: McCrindle Research Pty Ltd., 2019.
- Mead, Margaret. Kultura i tożsamość: studium dystansu międzypokoleniowego. Tłum. Jacek Hołówka, Warszawa: PWN, 2000.
- Morbitzer, Janusz. Edukacja wspierana komputerowo a humanistyczne wartości pedagogiki. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2007.
- Morbitzer, Janusz. „Refleksje pedagogiczne na temat intelektualnej kondycji cyfrowych tubylców”. Psychologia Wychowawcza 5 (2014): 115–130.
- Non possumus. Niezgoda, której uczy Kościół, red. Paweł Milcarek, Tomasz Rowiński. Warszawa: Demart S.A., 2021.
- Nowicka, Marzenna. „Młodzi z pokolenia Z i Alpha jako zadanie dla pedagogów, czyli o konieczności «łapania fali». Young people from the Z and Alpha generations as a task for educators, i.e. about the need to «catch a wave»”, Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio 4, 44 (2002): 164–176.
- Parzych, Katarzyna. „Jan Paweł II o dialogu Kościoła z kulturą”. W: Sympozjum „Dialog kultur”. UWM, Olsztyn 6 IV 2000, red. Marian Borzyszkowski, 40–42. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wydział Teologii, 2000.
- Rowan, Williams. Wiara na areopagu. O wizji Europy, roli państwa oraz o tym, dlaczego współczesne społeczeństwo nie przetrwa bez Boga, religii i wartości moralnych. Przekł. Grażyna Gomoła, Aleksander Gomoła. Poznań: Wydawnictwo „W drodze”, 2018.
- Salij, Jacek. „Teolog”. W: Jan Paweł II, Człowiek kultury, red. Katarzyna Flader, Witold Kawecki, 354–364. Kraków: Rafael, 2008.
- Samobójstwo Oświecenia ? Jak neuronauka i nowe technologie pustoszą ludzki świat, red. Andrzej Zybertowicz i in. Kraków: Wydawnictwo Kasper, 2015.
- Sartori, Giovanni. Homo videns. Telewizja i postmyślenie. Tłum. Jerzy Uszyński. Warszawa: Wydawnictwa UW, 2007.
- Sierocki, Radosław. Praktykowanie religii w nowych mediach. Katolicka przestrzeń Facebooka. Toruń Wydawnictwo Adam Marszałek, 2018.
- Skrzypczak, Robert. Między Chrystusem a Antychrystem. (Kraków: Esprit, 2022.
- Small, Gary, Gigi Vorgan. iMózg. Jak przetrwać technologiczną przemianę współczesnej umysłowości. Tłum. Sy Borg. Poznań: Wydawnictwo Vesper: 2011.
- Sobór Watykański II. „Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym «Gaudium et spes»”. W: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje. Tekst polski, 811–987. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 1967.
- Sochoń, Jan. „Filozof”. W: Jan Paweł II. Człowiek kultury, red. Katarzyna Flader, Witold Kawecki, 323–344. Kraków: Rafael, 2008.
- Spitzer, Manfred. Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci. Tłum. Andrzej Lipiński (Słupsk: Wydawnictwo Dobra Literatura, 2013).
- Szostek, Andrzej. „Człowiek i kultura w ujęciu Jana Pawła II”. Łódzkie Studia Teologiczne 6 (1997): 157–167.
- Szulakiewicz, Marek. Jan Paweł II wobec problemów odmienności kulturowej, w: De revolutionibus orbium populorum Joannis Pauli II. Papież wobec wykluczenia społecznego, red. Krzysztof Pilarczyk, 287–313. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2015.
- Tapscott, Don. Cyfrowa dorosłość. Jak pokolenie sieci zmienia nasz świat. Tłum. Piotr Cypryański Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne,. 2010.
- Turk, Victoria. Understanding Generation Ralpha. UK: Hotwire Consulting, 2017.
- Turoń-Kowalska, Agnieszka. „Kryzys kultury europejskiej w ujęciu Leszka Kołakowskiego”. Studia Politicae Universitatis Silesiensis 13 (2014): 153–175.
- Twenge, Jean M. iGen. Dlaczego dzieciaki dorastające w sieci są mniej zbuntowane, bardziej tolerancyjne, mniej szczęśliwe - i zupełnie nieprzygotowane do dorosłości i co to oznacza dla nas wszystkich. Tłum. Olga Dziedzic. Sopot: Smak Słowa, 2019.
- Wildstein, Bronisław. Bunt i afirmacja. Esej o naszych czasach. Warszawa: PIW, 2020.
- Wójtowicz, Ryszard. Człowiek i kultura. Prolegomena do Wojtyliańskiej myśli antropologicznej. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2010.
- Życiński, Józef. Europejska wspólnota ducha. Zjednoczona Europa w nauczaniu Jana Pawła II. Warszawa: Wydawnictwo ATK, 1998.





