Przejdź do treści
Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
nr 27 2020

Kielich i patena Konrada Mazowieckiego z XIII wieku – kopia dla Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej

DOI: 10.18276/skk.2020.27-26
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:1230-0780
eISSN:2719-4337
Autorzy: Andrzej Krzystek ORCID
Katedra Teologii Praktycznej w Instytucie Nauk Teologicznych Uniwersytetu Szczecińskiego
Słowa kluczowe: kielich i patena romańska sztuka sakralna książę Konrad Mazowiecki
Data publikacji całości:2020
Liczba stron:13 (459-471)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ CEEOL ERIH PLUS Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Kopia kielicha i pateny Konrada Mazowieckiego, wykonana na podstawie oryginału z połowy XIII wieku, została zrealizowana w ramach pracy naukowo-badawczej Katedry Teologii Praktycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego we współpracy z pra¬cownią „ArtSacr” Jerzego Stachurskiego Mistrza Rzemiosła Artystycznego. Kielich i patena ofiarowane katedrze płockiej są aktem zadośćuczynienia księcia mazowieckiego Konrada za zabójstwo ks. Jana Czapli, kanonika płockiej kapituły katedralnej, scholastyka płockiego i włocławskiego, dokonane w Płocku w 1239 roku. Kielich Konrada należy do najwybitniejszych dzieł rzemiosła artystycznego epoki średniowiecza znajdujących się na terenie Polski. Oryginał, wykonany w srebrze z elementami złocenia, znajduje się w skarbcu katedralnym Muzeum Diecezjalnego w Płocku. Kopia kielicha i pateny została wykonana z brązu, metodą odlewniczą z grawerowaniem i cyzelowaniem, na zewnątrz srebrzone, a środek czaszy kielicha złocony. Od strony warsztatowej i ikonograficznej to dzieło najwyższej klasy. Na szczególną uwagę zasługuje ikonografia, która prezentuje dojrzałą myśl teologiczną. Kielich płocki został wykonany w stylu romańskim (połowa XIII w.), ale można w nim zauważyć początki nowego stylu gotyckiego. Świadczy o tym ukształtowanie czary i nodusu kielicha. Artykuł omawia genezę powstania kielicha i pateny, a także przedstawia ich opis, ikonografię i teologię. Wykonanie kopii kielicha i pateny dla archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej stanowi wkład w promocję kultury polskiej i dziedzictwa narodowego oraz jest przypomnieniem więzi historycznych łączących Szczecin i Pomorze Zachodnie z Polską w XII i XIII wieku.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (20)
  1. Augé, Matias. Rok liturgiczny. To sam Chrystus, który trwa w swoim Kościele. Kraków: Wydawnictwo Homo Dei, 2013.
  2. Balzer, Oswald. Genealogia Piastów. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1895.
  3. Derwich, Marek, Wojciech Mrozowicz. „Tablice genealogiczne”. W: Polska dzieje cywilizacji i narodu, Monarchia Piastów 1038–1399, red. Marek Derwich, 224–244. Warszawa–Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2003.
  4. Forster, Dorothea. Świat symboliki chrześcijańskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990.
  5. „Jan Czapla (duchowny)”. Dostęp 27.08.2019. https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Czapla_(duchowny).
  6. Jan Paweł II. Encyklika „Ecclesia de Eucharistia” do biskupów, do kapłanów i diakonów, do zakonników i zakonnic, do katolików świeckich oraz do wszystkich ludzi dobrej woli o Eucharystii w życiu Kościoła, 17 kwietnia 2003 r. Kraków: Wydawnictwo M, 2003.
  7. Jasiński, Kazimierz. „Kielich płocki z pateną – dar księcia mazowieckiego Konrada”. W: Człowiek w społeczeństwie średniowiecznym, red. R. Michałowskiego, 283–297. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 1997.
  8. Jasiński, Kazimierz. Rodowód pierwszych Piastów. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2001.
  9. Karpiński, Rafał. „Konrad I Mazowiecki 1241–1243”. W: Księga królów i książąt polskich, red. Stefan Kuczyński, 62–65. Warszawa: Świat Książki, 1999.
  10. Karpiński, Rafał. „Rozbicie dzielnicowe 1138–1320”. W: Księga królów i książąt polskich, red. Stefan Kuczyński, 36–89. Warszawa: Świat Książki, 1999.
  11. Knapiński, Ryszard. „Rewindykowany kielich z pateną ufundowany dla katedry płockiej w 1238 r. przez księcia Konrada Mazowieckiego”. Studia Płockie 10 (1982): 243–247.
  12. „Konrad I mazowiecki”. Dostęp 27.08.2019. https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_I_mazowiecki.
  13. „Konrad I Mazowiecki”. W: Piastowie. Leksykon biograficzny, red. S. Szczur, 258–264. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999.
  14. Kozłowska-Budkowa, Zofia. „Czapla Jan (XIII w.)”. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy, red. Władysław Konopczyński i in., 165–166. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1938.
  15. Majdański, Kazimierz. Przedmowa do Gracjan Bojar-Fijałkowski, Święty Otton z Bambergu, 5–8. Warszawa: Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych, 1986.
  16. Nadolski, Bogusław. Wprowadzenie do liturgii. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004.
  17. Nowowiejski, Antoni J. Wykład liturgii Kościoła katolickiego. T. 2. Cz. 1. Warszawa: Drukarnia Franciszka Czerwińskiego, 1902.
  18. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego. Z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego. Rzym 2020 oraz wskazania Episkopatu Polski. Poznań: Pallottinum, 2006.
  19. Rosik, Stanisław. Bolesław Krzywousty. Wrocław: Wydawnictwo Chronicon, 2013.
  20. Sorrentino, Antonio. Zreformować reformę? Kielce, Wydawnictwo Jedność, 2019.