Przejdź do treści
Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie

Obraz świata podziemnego w świetle wybranych mitów mezopotamskich

DOI: 10.18276/skk.2020.27-02
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

Abstrakt

Artykuł ten przedstawia wyobrażania mieszkańców Mezopotamii o świecie podziemnym w wybranych mitach w języku sumeryjskim (Zejście Inany do świata podziemnego) i akadyjskim (Zejście Isztar do świata podziemnego; Nergal i Ereszkigal i Sen księcia Kummy). Obraz krainy umarłych zawarty w pismach sumeryjskich został przejęty i rozwijany w tradycji akadyjskiej. Według wierzeń mieszkańców Mezopotamii miejsce, gdzie po śmierci udawali się zmarli, było położone pod powierzchnią ziemi i praoceanem wód. Swoim wyglądem przypominało starożytne sumeryjskie miasto, co odzwierciedlało urbanistyczną mentalność mieszkańców Międzyrzecza. Należało pokonać rzekę, która prawdopodobnie nawiązywała do systemów irygacyjnych, i przekroczyć bramy, by dostać się do mrocznego polis, w którego centrum znajdował się pałac-świątynia. Świat podziemny okryty był mrokiem i wszechobecnym pyłem. Ludzie po śmierci wiedli bierną egzystencję, często porównywaną do snu. W krainie umarłych obecne były te same struktury społeczne co na ziemi. Królowie, notable, kapłani zachowywali swoją pozycję i ich stan był nieco lepszy od kondycji zwykłych zmarłych. Los człowieka po śmierci można było poprawić poprzez godny pochówek i regularne ofiary. Śmierć była stanem wiecznym, jedyny kontakt ze światem żywych zapewniała praktyka nekromancji oraz fakt nawiedzania bliskich w przypadku zaniedbywania ofiar. Zaświaty zamieszkiwał ogromny panteon bóstw i hybrydalnych istot, na którego czele stała mroczna para, bogini Ereszkigal i bóg Nergal. Bogowie nieba i ziemi nie mieli władzy nad tą częścią kosmosu, ich także obowiązywały surowe prawa krainy umarłych.
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (23)
  1. „Akkadian Dictionary”. Dostęp 19.12.2019. http://www.assyrianlanguages.org/akkadian/index_en.php.
  2. Alster, Btend, ed. Death in Mesopotamia. Papers Read at the XXVI Rencontre Assyriologique Internationale. Copenhagen: Akademisk Forlag, 1980.
  3. Black, Jeremy, Anthony Green. Słownik mitologii Mezopotamii. Katowice: Książnica, 1998.
  4. Briks, Piotr. „Nergal i Ereszkigal – Światło w krainie mroku”. Colloquia Theologica Ottoniana 2 (2006): 87–97.
  5. „Dumuzi”. W: Jeremy Black, Anthony Green, Słownik mitologii Mezopotamii, 62–63. Katowice: Książnica, 1998.
  6. Drewnowska-Rymarz, Olga. „Zejście Isztar do świata podziemnego”. W: Mity akadyjskie, red. Krystyna Łyczkowska et al. Warszawa: Agape, 2008.
  7. Gadotti, Alhena. Gilgamesh, Enkidu, and the Netherworld and the Sumerian Gilgamesh Cycle. Boston–Berlin: de Gruyter, 2014.
  8. Gawlikowska, Krystyna. „Nergal i Ereszkigal”. W: Mity akadyjskie, red. Krystyna Łyczkowska et al. Warszawa: Agape, 2008.
  9. Gawlikowska, Krystyna. „Sen księcia Kummy”. W: Mity akadyjskie, red. Krystyna Łyczkowska et al. Warszawa: Agape, 2008.
  10. Hrusa, Ivan. Ancient Mesopotamian Religion. A Descriptive Introduction. Münster: Ugarit-Verlag, 2015.
  11. Joannes, Francis. Historia Mezopotamii w I. tysiącleciu przed Chrystusem. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2007.
  12. Johnston, Philip S. Cienie Szeolu. Śmierć i zaświaty w biblijnej tradycji żydowskiej. Kraków: Wydawnictw WAM, 2010.
  13. Katz, Dina. „How Dumuzi Became Inanna’s Victim: On the Formation of «Inanna’s Descent»”. Acta Sumerica 18 (1996): 93–103.
  14. Kucharski, Jacek. Spocząć ze swymi przodkami. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1998.
  15. Lemański, Janusz. „Hebrajski Szeol na tle wyobrażeń eschatologicznych sąsiednich kultur”. Scripta Biblica et Orientalia 3 (2011): 67–97.
  16. Lemański, Janusz. „Sprawisz, abym ożył!” (Ps 71,20b). Źródła nadziei na zmartwychwstanie w Starym Testamencie. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2004.
  17. Moscati, Sabation. Kultura starożytna ludów semickich. Warszawa: PWN, 1966.
  18. Nicko-Stępień, Paulina. Mezopotamski świat podziemny i jego wpływ na koncepcję biblijnego Szeolu. Wrocław: TUM, 2017.
  19. Rechet, Guy. Słownik cywilizacji Egiptu. Katowice: Książnica, 2006.
  20. Roux, Georges. Mezopotamia. Warszawa: Dialog, 2006.
  21. Sandowicz, Małgorzata. „Rytuały przeciwko duchom zmarłych”. W: Do Boga, Pana mego, mów! Babilońskie i asyryjskie hymny, modlitwy, zaklęcia i rytuały, red. Olga Drewnowska-Rymarz i in. Warszawa: Agade, 2005.
  22. Sarzyńska, Krystyna. Mity sumeryjskie. Warszawa: Agade, 2000.
  23. Van De Mieroop, Marc. Historia starożytnego Bliskiego Wschodu. Ok. 3000–323 p.n.e. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008.