Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie


ISSN: 1230-0780    eISSN: 2719-4337    OAI    DOI: 10.18276/skk.2026.33-05
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / nr 33 2026
Istota związku przyczynowo-skutkowego w Sporze o istnienie świata Romana Ingardena

Autorzy: Paweł Mielnik ORCID
Wyższe Seminarium Duchowne w Koszalinie
Słowa kluczowe: Roman Ingarden fenomenologia filozofia polska przyczyna skutek związek przyczynowo-skutkowy
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:15 (99-113)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstrakt

Zagadnienie związku przyczynowo-skutkowego wpisuje się w klasyczną problematykę filozofii. Dla Romana Ingardena, który w jednym ze swoich sztandarowych dzieł Spór o istnienie świata podejmuje polemikę z Husserlowskim idealizmem, postulowane przez niego realne istnienie związku przyczynowo-skutkowego stanowi istotny warunek rozstrzygnięcia sporu na korzyść realizmu. Artykuł jest próbą opisu warunków niezbędnych według Ingardena dla zaistnienia realnych, wewnątrzświatowych związków przyczynowo-skutkowych, a także ontologicznych zasad jakie można z nich wyprowadzić. Związki tego rodzaju są fundamentalne dla struktury świata realnego.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Błaszczyk, Piotr. „Związek przyczynowy w «Sporze o istnienie świata»”. Kwartalnik filozoficzny 27, 2 (1999): 69–118.
2.Filozofia Boga. Cz. 1: Poszukiwanie Boga, red. Stanisław Janeczek, Anna Starościc. Dydaktyka Filozofii t. 7. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017.
3.Ingarden, Roman. „O pytaniach esencjalnych”. W: Roman Ingarden, Z teorii języka i filozoficznych podstaw logiki, 327–507. Warszawa: PWN, 1972.
4.Ingarden, Roman. Książeczka o człowieku. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2009.
5.Ingarden, Roman. Spór o istnienie świata, T. I: Ontologia egzystencjalna. Tłum. Danuta Gierulanka. Warszawa: PWN, 1987.
6.Ingarden, Roman. Spór o istnienie świata, T. III: O strukturze przyczynowej realnego świata. Tłum. Danuta Gierulanka. Warszawa: PWN, 1981.
7.Kołakowski, Andrzej. „Ingarden Roman, «Spór o istnienie świata»”. W: Encyklopedia PWN. Dostęp 22.01.2026. https://encyklopedia.pwn.pl/materialy-dodatkowe/haslo/Ingarden-Roman-Spor-o-istnienie-swiata;499024.html.
8.Lisak, Andrzej. „Aktualność Sporu o istnienie świata Romana Ingardena w świetle współczesnych mu stanowisk filozoficznych”. Przegląd filozoficzny – Nowa Seria 116 (2020): 191–204.
9.Makota, Janina, „Metoda fenomenologiczna i jej stosowanie przez Romana Ingardena w ontologii ogólnej i estetyce”. Kwartalnik filozoficzny, 27, 2 (1999): 19–31.
10.Połtawski, Andrzej. „Świat a ontologia Ingardena”. W: Andrzej Połtawski, Po co filozofować, 58–85. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2011.
11.Soniewicka, Marta. „Możliwość bytu koniecznego w ontologii Romana Ingardena. Czy założenia filozoficzne zawarte w paragrafie 13 «Sporu o istnienie świata» Romana Ingardena pozwalają na przeprowadzenie dowodu ex necessario na istnienie Boga?”. Przegląd Tomistyczny: rocznik poświęcony historii teologii 14 (2008): 383–405.
12.Szczepański, Artur. „Ingardenowska koncepcja związku przyczynowego a niektóre teorie fizyczne”. W: Fenomenologia Romana Ingardena. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN, 1972.