The Kapers of Augustus II Wettin in 1700–1701: Military and Political Significance in the Light of the Newest Research

Na początku wielkiej wojny Północnej Elektor Saski i król Polski August II Wettin, powołał flotyllę kaperską pod własną banderą, której zadaniem miało być zwalczanie szwedzkiego frachtu. Celem artykułu jest ukazanie przyczyn jej powołania, organizacja, działania militarne na Bałtyku oraz wpływ jaki wywarła na wczesny etap wojny. Opracowanie sporządzono na podstawie analizy dokumentów dostępnych głównie w Riksarkivet w Sztokholmie, Rigsarkivet w Kopenhadze oraz Hauptsaatsarchiv w Dreźnie, jak również wykorzystując doniesienia ówczesnych europejskich tytułów prasowych. Z przedstawionych badań wynika, że u przyczyn powołania kaprów leżały problemy w duńsko-saskiej kooperacji na morzu. Organizację flotylli rozpoczęto w maju 1700 r., jednak kaprowie pojawili się na Bałtyku dopiero pod koniec października. Ich niewielka liczebność (najprawdopodobniej nie więcej niż 6 okrętów) skutkowała niską skutecznością; zdołano przechwycić jedynie kilka szwedzkich statków. Wystarczyło to jednak do spowodowania krótkotrwałego zastoju w żegludze bałtyckiej i sprowokowania zbrojnej odpowiedzi Szwedów angażując część ich floty w zwalczanie kaprów, których spacyfikowano w lipcu 1701 r. Okoliczności ich powołania skłaniają również do pytania, na ile działalność flotylli miała jedynie podłoże militarne, a na ile polityczne, obliczone na wciągnięcie neutralnej Rzeczypospolitej do konfliktu na północy. Działania kaprów, prowadzone pod banderą identyfikowaną jako polska, odbiły się także szerokim echem w europejskiej prasie, co było pierwszym i ostatnim takim przypadkiem w epoce nowożytnej.