
Studia Maritima
Evolution of West Pomerania Towards a Green Region
(Ewolucja Pomorza Zachodniego w kierunku regionu zielonych inwestycji)
DOI: 10.18276/sm.2024.37-07
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0137-3587 |
| eISSN: | 2353-303X |
| Autoren: |
Izabela
Bludnik
Uniwersytet Szczeciński Paulina Dąbrosz-Drewnowska
University of Szczecin/ Institute of Economics Hanna Pondel
Institute of Economics Poznań University of Economics and Business |
| Schlüsselbegriffe: | Pomorze Zachodnie przemysł ciężki transformacja gospodarcza zielone inwestycje odnawialne źródła energii energia wiatrowa lądowa i morska |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2024 |
| Seitenanzahl: | 25 (137-161) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
Abstract
Pomorze Zachodnie zyskało w ostatnich latach miano krajowego lidera zielonej transformacji
gospodarczej. Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji, jaką Pomorze Zachodnie przebyło
od regionu, którego znaczenie gospodarcze w okresie powojennym oparte było przede
wszystkim na przemyśle uciążliwym dla środowiska, do obszaru przodującego w modernizacji gospodarczej i realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu. Powodem zmiany kierunku
rozwoju po 1989 r. był z jednej strony głęboki kryzys gospodarczy pierwszych lat przemian
ustrojowych – cechujący się radykalnym spadkiem produkcji przemysłowej, opartej na przestarzałych
i szkodliwych dla środowiska rozwiązaniach, z drugiej natomiast akcesja i wstąpienie
Polski do Unii Europejskiej oraz dostęp do ogromnych środków finansowych z kolejnych
programów i funduszy. Dodatkowo, wzrost świadomości ekologicznej, postęp technologiczny
oraz wymogi konkurencyjności gospodarki rynkowej sprawiły, że coraz większe nakłady
zaczęto przeznaczać na transformację gospodarczą opartą na zielonych przedsięwzięciach.
W badaniach wykorzystano literaturę przedmiotu, publikacje branżowe, raporty i opracowania,
podstawowe metody statystyki opisowej oraz analizę tendencji rozwojowej. Jak wynika
z przeprowadzonej analizy, ze względu na swoje naturalne uwarunkowania oraz specjalizację
branżową, ewolucja Pomorza Zachodniego w kierunku obszaru przyjaznego środowisku opiera
się przede wszystkim na inwestycjach w odnawialne źródła energii (OZE), ze szczególnym
uwzględnieniem sektora energetyki wiatrowej, w tym morskiej. Rozwój OZE jest stopniowy,
lecz systematyczny, a potwierdzeniem tego jest wykorzystywanie na ten cel coraz większych
środków, m.in. z unijnych programów regionalnych. Chociaż postęp w kierunku dekarbonizacji
i “zazielenienia” regionu napotyka pewne problemy, to można mieć nadzieję, że zostaną
one pokonane. Władze lokalne podkreślają bowiem, że przejście na gospodarkę neutralną dla
klimatu jest dla Pomorza Zachodniego priorytetem.
PDF-Vorschau
Bibliographie (72)
- Barszczowska, Beata. “Polska Strategia Wodorowa. Rola dolin wodorowych.” Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN 111 (2023), 1: 100–110. Accessed 26 June 2024.
- Bazaczek, Michał. “Przygotowanie oraz funkcjonowanie portu instalacyjnego do obsługi morskich farm wiatrowych.” In: Edukacja na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, edited by Sylwia Mrozowska, and Dorota Pyć, 147–158. Warszawa: Difin, 2023.
- Bednarz, Paweł. Farmy wiatrowe na Bałtyku nadzieją polskiej energetyki. 2022. ObserwatorFinansowy.pl. Accessed 3 June 2022. https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/makroekonomia/trendy-gospodarcze/farmy-wiatrowe-na-baltykunadzieja-polskiej-energetyki/.
- Bembenek, Bogusław Piotr. “Kształtowanie tożsamości zrównoważonych klastrów wodorowych w warunkach transformacji energetycznej.” Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, Organizacja i Zarządzanie 88 (2023): 5–25. Accessed 26 June 2024. https://zeszyty.fem.put.poznan.pl/Ksztaltowanie-tozsamosci-zrownowazonychklastrow-wodorowych-w-warunkach-transformacji,169473,0,1.html.
- Bezpieczni energetycznie jak Pomorze Zachodnie. Szczecin: UMWZ, 2022. Accessed 3 July 2023. https://regiony.rp.pl/ekologia/art36399661-bezpieczni-energetycznie-jakpomorze-zachodnie.
- Białecki, Tadeusz. Szczecin. Rozwój miasta w Polsce Ludowej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1977.
- Błażewicz-Stasiak, Anna. “Znaczenie morskiej energetyki wiatrowej dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.” In: Edukacja na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, edited by Sylwia Mrozowska, and Dorota Pyć, 180–194. Warszawa: Difin, 2023.
- Cheba, Katarzyna, Iwona Bąk, Katarzyna Szopik-Depczyńska, and Giuseppe Ioppolo. “Directions of green transformation of the European Union countries.” Ecological Indicators 136 (2022): 108601. Accessed 26 June 2024. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1470160X22000723. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2022.108601.
- Chodubski, Andrzej. “Drogi rozwoju Pomorza w XXI wieku.” In: Kongres Pomorski: od historii ku przyszłości Pomorza, edited by Hubert Bronk, and Edward Włodarczyk, 265–282. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 1999.
- Czapliński, Kazimierz, Jan Chabowski, and January Buksak. “Działalność inwestycyjna PRL w porcie szczecińskim.” In: Port szczeciński. Dzieje i rozwój do 1970, edited by Bronisław Dziedziul, 127–184. Warszawa–Poznań: PWN, 1975.
- Diagnoza społeczno-gospodarcza. Komplementarny element ewaluacji RPO WZ 2014–2020. Szczecin: Openfield, 2021. Accessed 3 July 2023. https://www.ewaluacja.gov.pl/media/107327/Diagnoza_spolgosp.pdf.
- Elżbieciak, Tomasz. Zielona energia przejmuje tereny poprzemysłowe. WysokieNapiecie.pl, 16.02.2023. Accessed 27 June 2024. https://wysokienapiecie.pl/82949-zielona-energiaprzejmuje-tereny.
- Enea Operator rozpoczyna kolejny etap prac nad wodorowym buforem energetycznym H2eBuffer. 2022. CIRE.pl. Accessed 3 July 2023. https://www.cire.pl/artykuly/serwisinformacyjny-cire-24/enea-operator-rozpoczyna-kolejny-etap-prac-nad-wodorowymbuforem-energetycznym-h2ebuffer.
- Energia z wodoru coraz bliżej! Delegacja z Pomorza Zachodniego w Schwedt i Cottbus. wzp.pl, 03.04.2023. Accessed 3 July 2023. https://www.wzp.pl/biuro-prasowe/biuro-prasowe/aktualnosci/energia-z-wodoru-coraz-blizej-delegacja-z-pomorzazachodniego-
- w-schwedt-i-cottbus.
- Ewaluacja podsumowująca postęp rzeczowy i rezultaty RPO WZ 2007–2013. Warszawa–Szczecin: 2017. Accessed 3 July 2023. https://www.ewaluacja.gov.pl/strony/badania-i-analizy/wyniki-badan-ewaluacyjnych/badania-ewaluacyjne/ewaluacja-podsumowujaca-postep-rzeczowy-i-rezultaty-rpo-wojewodztwazachodniopomorskiego-2007-2013.
- Fabryka turbin Vestas w Szczecinie, terminal instalacyjny MFW w Świnoujściu. PortalMorski.pl, 13.10.2022. Accessed 3 July 2023. https://www.portalmorski.pl/wiadomosci/offshore/52156-fabryka-turbin-vestas-w-szczecinie-terminalinstalacyjny-offshore-wind-w-swinoujsciu.
- Flejterski, Stanisław. “W poszukiwaniu «wehikułów» rozwoju gospodarki na Pomorzu Zachodnim.” In: Pomorze Zachodnie w latach 1945–2005. Wybrane problemy polityczne, administracyjne, demograficzne i ekonomiczne, edited by Kazimierz Kozłowski, 245–259. Szczecin: Książnica Pomorska, Instytut Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego, 2005.
- Graczyk, Andrzej. “Oddziaływanie transformacji energetycznej na gospodarowanie przestrzenią w Polsce w perspektywie roku 2050.” In: Przestrzeń i regiony w nowoczesnej gospodarce. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Korenikowi, edited by Dorota Rynio, and Alicja Zakrzewska-Półtorak, 259–267. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2023.
- Hutnikiewicz, Alina. “Pomorze Zachodnie po drugiej wojnie światowej (do 1995 r.). Polskie Pomorze Zachodnie.” In: Pomorze Zachodnie poprzez wieki, edited by Jan Maria Piskorski, 367–417. Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.
- Iglinski, Barłomiej, Karol Flisikowski, Michał Bernard Pietrzak, Urszula Kiełkowska, Mateusz Skrzatek, Anas Zyadin, and Karthikeyan Natarajan. “Renewable Energy in the Pomerania Voivodeship-Institutional, Economic, Environmental and Physical Aspects in Light of EU Energy Transformation.” Energies, Nr 14, 2021, 8221. Accessed 26 June 2024. https://doi.org/10.3390/en14248221.
- Kamola-Cieślik, Małgorzata. Polityka morska na Pomorzu Zachodnim w latach 1956–1970. Żegluga i porty. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2005.
- Kamola-Cieślik, Małgorzata. “Rozwój przemysłu stoczniowego na Pomorzu Zachodnim w latach 1956–1970.” Przegląd Zachodniopomorski 2 (2005), 83–106.
- Kamola-Cieślik, Małgorzata. Polityka morska na Pomorzu Zachodnim w latach 1956–1970. Przemysł stoczniowy i rybołówstwo. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2007.
- Kardaś, Szymon. Od węgla do konsensusu: wyzwania i perspektywy transformacji energetycznej Polski. Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego, 2024.
- Karkoszka, Łukasz. Transformacja Wielkopolski Wschodniej – nowy impuls dla regionu.” Nasz region rozwija się z Europą, Nasz region – e-magazyn UMWW, 04.09.2020. Accessed 27 June 2024. https://wrpo.wielkopolskie.pl/e-biuletyn/2020/4/transformacja-wielkopolski-wschodniej.html.
- Kocieszewski, Jerzy. “Integracja gospodarcza ziem zachodnich i północnych z Polską.” Słupskie Studia Historyczne 4 (1995): 183–204.
- Kochanek, Ewelina. “Poland’s energy transformation in the context of the challenges of the European green deal.” Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej 20 (2022), 1: 79–101. https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.1.5.
- Kosacki, Jerzy M., ed. Kolej na Pomorzu Zachodnim 1945–1999. Szczecin: Wydawnictwo Ines, 1999.
- Końcowy raport z postępu wdrażania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004–2006. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2010. Accessed 3 July 2023. https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/zasady-dzialania-funduszy/poprzednie-perspektywy-fe/sprawozdania-koncowe.
- Kozłowski, Stefan, ed. Ocena zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju) w procesie transformacji polskiej gospodarki. Ekspertyza. Warszawa: Polska Akademia Nauk Komitet “Człowiek i Środowisko” przy Prezydium PAN, 2002.
- Local content w offshore – gotowość polskich przedsiębiorców do rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. Warszawa: BGK – Departament Badań i Analiz, 2023. Accessed 3 July 2023. https://www.bgk.pl/files/public/Pliki/Analizy_ekonomiczne/Local_content_w_offshore_gotowosc_polskich_przedsiebiorcow_do_rozwoju_morskiej_energetyki_wiatrowej.pdf.
- Łangowski, Ryszard, and Henryk Salmonowicz. “Gospodarka morska w estuarium Odry.” In: Dzieje Szczecina 1945–1990, edited by Tadeusz Białecki, and Zygmunt Silski, 303–339. Szczecin: Wydawnictwo “13 Muz,” 1998.
- Makowski, Adam. Pomorze Zachodnie w polityce gospodarczej Polski 1950–1960. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2006.
- Manowska, Anna. “Towards Energy Transformation: A Case Study of EU Countries.” Energies 17 (2024): 1778. Accessed 26 June 2024. https://doi.org/10.3390/en17071778.
- Mielcarek, Andrzej. Transport drogowy, wodny i kolejowy w gospodarce prowincji pomorskiej w latach 1815–1914. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2000.
- Mielcarek, Andrzej. Transport we wschodnich prowincjach Niemiec w latach 1919–1945. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2019.
- Mruk, Henryk. Analiza rynku. Warsaw: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2023.
- Odnawialne źródła energii. Portal Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. Szczecin: UMWZ, 2023. Accessed 3 July 2023. http://eregion.wzp.pl/obszary/odnawialne-zrodla-energii.
- Podlaska “rewolucja energetyczna.” Teraz-środowisko.pl. 4.11.2015. Accessed 27 June 2024. https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/Podlaska-rewolucjaenergetyczna-1508.html.
- Pogorzelski, Karol. Potencjał Morskiej Energetyki Wiatrowej w Polsce. Kompleksowa analiza możliwości rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w polskich obszarach morskich. Skrócona wersja raportu. 2022. Accessed 3 July 2023. https://konferencjaoffshore.pl/wp-content/uploads/2022/11/FarmyMorskie_RaportShort_Prev.pdf.
- Polityka gospodarcza województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, styczeń 2021. Accessed 3 July 2023. http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/polityka_gospodarcza_wz_2021_0.pdf.
- Pomorze czeka inwestycyjny boom wodorowy. 2022. Accessed 3 July 2023. https://zielonagospodarka.pl/pomorze-czeka-inwestycyjny-boom-wodorowy-8725.
- Pomorze Zachodnie pionierem polskich technologii wodorowych. 2022. Accessed 3 July 2023. https://zielona.interia.pl/eko-technologie/energetyka/news-pomorze-zachodniepionierem-polskich-technologii-wodorowych,nId,6443730.
- Pondel, Hanna. “Agriculture in the Face of Climate Challenges – The Problem of Greenhouse Gas Emissions.” Annals PAAAE 21 (2019), 2: 246–256. Accessed 3 July 2023. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.2178.
- Program Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021–2027. Szczecin: UMWZ, 2022. Accessed 3 July 2023. https://rpo.wzp.pl/sites/default/files/pliki/fundusze_europejskie_dla_pomorza_zachodniego_2021-2027_v1_3.pdf.
- Raport cząstkowy – ewaluacja efektów interwencji RPO WZ 2014–2020. Szczecin: Openfield, 2021. Accessed 3 July 2023. https://www.ewaluacja.gov.pl/media/107331/raportczastkowyewaluacjainterwencji.pdf.
- Regionalna strategia innowacji województwa zachodniopomorskiego 2030. Centrum Inicjatyw Gospodarczych, Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego: Szczecin, 2021. Accessed 3 July 2023. http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/ris3_wzp_1.pdf.
- Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego 2014–2020. Pomorze Zachodnie, Perspektywa 2020. Szczecin: UMWZ, 2022. Accessed 3 July 2023. https://rpo.wzp.pl/o-programie/poznaj-program-regionalny-i-jego-zasady/regionalnyprogram-operacyjny-wojewodztwa-zachodniopomorskiego-2014-2020.
- Richert, Mateusz. “Wytwarzanie energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych w kontekście budowy magistrali offshore XXI w.” In: Edukacja na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, edited by Sylwia Mrozowska, and Dorota Pyć, 195–207. Warszawa: Difin, 2023.
- Rozenberg, Leonard. “Kondycja firm – bankructwa/restrukturyzacja.” In: Oblicza koniunktury na Pomorzu Zachodnim, edited by Aleksandra Grzesiuk, 73–84, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu, 2014.
- Rozwój morskiej energetyki wiatrowej. Informacja o wynikach kontroli. Delegatura w Gdańsku. NIK, 2022. Accessed 3 July 2023. https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/21/065.
- Ruszkowski, Janusz. “Droga Pomorza Zachodniego do Unii Europejskiej.” In: Pomorze Zachodnie w latach 1945–2005. Wybrane problemy polityczne, administracyjne, demograficzne i ekonomiczne, edited by Kazimierz Kozłowski, 291–310. Szczecin: Książnica Pomorska, Instytut Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego, 2005.
- Rządkowska, Agnieszka Ewa. “Quantitatively estimating the impact of the European Green Deal on the clean energy transformation in the European Union with a focus on the breakthrough of the share of renewable energy in the electricity generation sector.” Energy Policy Journal 25 (2022), 2: 45–66. Accessed 26 June 2024. https://epj.min-pan.krakow.pl/Quantitatively-estimating-the-impact-ofthe-European-Green-Deal-on-the-clean-energy,150372,0,2.html. https://doi.org/10.33223/epj/150372.
- Skarul, Bogna. W Świnoujściu powstaje najnowocześniejszy terminal instalacyjny offshore w Europie. 2023. GS24.pl. Accessed 3 July 2023. https://gs24.pl/w-swinoujsciupowstaje-najnowoczesniejszy-terminal-instalacyjny-offshore-w-europie/ar/c1-17198935.
- Skłodowska, Magdalena. 800 mld euro na europejskie wiatraki. WysokieNapięcie.pl, 20.11.2020. Accessed 3 July 2023. https://wysokienapiecie.pl/33829-800-mld-eur-naeuropejskie-wiatraki-na-morzu.
- Skrzymowski, Eugeniusz. “Stocznie Pomorza Zachodniego.” In: 50 lat polskiej gospodarki morskiej na Pomorzu Zachodnim, edited by Izabella Dunin-Kwinta, Józef Stanielewicz. Szczecin: Wydawnictwo FOKA, 1995.
- Strategia rozwoju województwa zachodniopomorskiego do roku 2030. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, 2019. Accessed 3 July 2023. http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/srwz_2030_pl_size_3.pdf.
- Tauron rozpoczął budowę farmy wiatrowej na Pomorzu Zachodnim. media.tauron.pl, 14.03.2023. Accessed 3 July 2023. https://media.tauron.pl/pr/796234/tauronrozpoczal-budowe-farmy-wiatrowej-na-pomorzu-zachodnim.
- Terminal instalacyjny offshore w Świnoujściu – szczegóły inwestycji. Gospodarkamorska.pl, 09.11.2022. Accessed 3 July 2023. https://www.gospodarkamorska.pl/terminal-instalacyjny-w-swinoujsciu-szczegoly-inwestycji-67622.
- Tomicka, Julia. “Wyzwania dla local content w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce.” In: Edukacja na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, edited by Sylwia Mrozowska, and Dorota Pyć, 62–75. Warszawa: Difin, 2023.
- Wachowiak, Bogdan, ed. Źródła do kaszubsko-polskich aspektów dziejów Pomorza Zachodniego do roku 1945. Vol. 4: Pomorze Zachodnie w okresie od Traktatu Wersalskiego po klęskę III Rzeszy w 1945 r. Compiled by Edward Włodarczyk. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2006.
- Wielopolski, Alfred. Gospodarka Pomorza Zachodniego w latach 1800–1918. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1959.
- Włodarczyk, Edward. Wielki przemysł Szczecina w latach 1850–1914. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982.
- Włodarczyk, Edward. Rozwój gospodarczy miast portowych pruskich prowincji nadbałtyckich w latach 1850–1914. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987.
- Włodarczyk, Edward. Rozwój twojego starego miast portowych pruskich prowincji nadbałtyckich w latach 1850–1914, Wrocław 1987.
- Zachodnie Pomorze chce rozwijać gospodarkę wodorową. Chemiaibiznes.com.pl, 28.12.2022. Accessed 3 July 2023. https://www.chemiaibiznes.com.pl/artykuly/zachodnie-pomorze-chce-rozwijac-gospodarke-wodorowa.
- Zachodniopomorska Dolina Wodorowa. Produkcję zielonego wodoru będą zasilać bałtyckie farmy wiatrowe. światOZE.pl, 29.11.2022. Accessed 3 July 2023. https://swiatoze.pl/zachodniopomorska-dolina-wodorowa-produkcje-zielonego-wodoru-beda-zasilacbaltyckie-
- farmy-wiatrowe.
- Zaremba, Agnieszka. “Zmiany produkcyjne Stoczni Szczecińskiej im Adolfa Warskiego w latach 1957–1970: wokół zamówień Związku Radzieckiego i państw zachodnich.” Edukacja Humanistyczna 25 (2011), 2: 73–82.
- Zbaraszewski, Wojciech, and Dariusz Pieńkowski. “Biowioska – niemiecka koncepcja wsi bioenergetycznej.” Optimum. Studia Ekonomiczne 88 (2017), 4: 99–113. Accessed 26 June 2024. https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/6234. https://doi.org/10.15290/ose.2017.04.88.08.
- Ziemba, Paweł, and Abdullah Zair. “Temporal Analysis of Energy Transformation in EU Countries.” Energies 16 (2023): 7703. Accessed 26 June 2024. https://doi.org/10.3390/en16237703.




