Bandits and/or pirates – the meaning of the words ó λησητής and ó πειρατής in ancient Greek novel

W artykule podjęty został problem stosunku zakresu treści nazw ὁ πειρατής i ὁ λῃστής w antycznych powieściach greckich. Celem było zweryfikowanie tezy zaprezentowanej przez Philipa de Souzę, zgodnie z którą autorzy antyczni stosowali te nazwy jako synonimy i w efekcie można je rozumieć na zasadach zamienności. Przeprowadzone analizy potwier- dziły powyższe założenie jedynie w wypadku najstarszej powieści Charitona, pochodzącej z pierwszej połowy I wieku po Chr. w powieściach późniejszych, szczególnie u Ksenofonta z Efezu i Heliodora, stwierdzono występowanie stosunku podrzędności nazwy ὁ πειρατής wobec nazwy ὁ λῃστής. Oznacza to, że we wskazanych tekstach desygnaty nazwy ὁ πειρατής posiadały cechy specyficzne tylko dla zakresu treści tej nazwy, wyodrębniając częściowo jej denotację w stosunku do ogólnej nazwy ὁ λῃστής. Stanowi to istotną wskazówkę podczas interpretacji źródeł związanych ze zjawiskiem piractwa antycznego. W rozważaniach przyjęto perspektywę semantyczną oraz zastosowano metody porównaw- czej analizy filologicznej, uwzględniającej kontekst sytuacyjny.