Przejdź do treści

Studia Maritima

Studia Maritima
Vol. 32 2019

REAR-ADMIRAL GEREON GRZENIA-ROMANOWSKI (1916–1983). BIOGRAPHICAL SKETCH


(KONTRADMIRAŁ GEREON GRZENIA-ROMANOWSKI (1916–1983). SZKIC BIOGRAFICZNY.)
DOI: 10.18276/sm.2019.32-08
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:0137-3587
eISSN:2353-303X
Autorzy: Adrian Watkowski
Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: korpus kadetów oficer polityczno-wychowawczy Zarząd Polityczny Marynarka wojenna szkolenie wojskowe Politechnika Gdańska
Data publikacji całości:2019
Liczba stron:24 (183-206)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Prezentowany artykuł jest szkicem biograficznym kontradmirała Gereona Grzeni-Roma- nowskiego (1916–1983). By on przedwojennym oficerem Wojska Polskiego, który walczył w komunistycznym ruchu oporu podczas II wojny światowej. Po zakończeniu wojny zrobił szybką karierę jako oficer polityczny ludowego Wojska Polskiego. Jego największym osią- gnięciem było objęcie urzędu zastępcy dowódcy Marynarki Wojennej ds. politycznych, któ- ry sprawował w latach 1956–1965. W pracy nad artykułem zastosowałem metodę porównawczą, polegającą na krytycznym zestawieniu różnych źródeł (opinii, raportów, biografii), które były pomocne w określeniu poszczególnych etapów życia Grzeni-Romanowskiego. Z biograficznego szkicu kontradmi- rała Grzeni-Romanowskiego wynika, że najwyższe stanowiska w ludowym WP często zaj- mowali ludzie, którzy nie posiadali odpowiedniej wiedzy i kompetencji. Przy ich awansie najistotniejsze było polityczne zaangażowanie i dobre kontakty z najważniejszymi decyden- tami tego okresu.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (48)
  1. Sources
  2. Gdańsk University of Technology Archives, BR/0001/5, BR/0001/3, BR/0001/9a, Minutes of the meetings of the GUT Senate
  3. Military Archives in Gdynia, Navy Command – Political Management, 2918/64/16, 2152/61/14.
  4. Military History Bureau
  5. Personal File Gereon Grzenia – Romanowski, 1624/78/87. Cadet Corps No.2, I.340.39.10.
  6. Infantry Officer Cadet School, I. 340.13.14.
  7. Press articles
  8. „Kontradmirał Gereon Grzenia-Romanowski – Honorowy Obywatel Chojnic”. Gazeta Pomorska, 3.02.1983.
  9. „Ostatnia droga kontradmirała w st. spocz. Gereona Grzeni-Romanowskiego”. Żołnierz Wolności, 26.01.1983.
  10. Dziadoń, Stanisław. „Kaszubski Admirał”, Litery, 1963.
  11. Oral sources
  12. Testimony of Commander Wiesław Piórkowski, 9.07. 2018. Testimony of Prof. Jerzy Przybylski, 29.09.2017.
  13. Research papers
  14. Andrzejewski, Marek, Leszek Mokrzecki, Józef Arno Włodarski. Zarys dziejów Uniwersytetu Gdańskiego. Sześćdziesiąt lat tradycji polskiego szkolnictwa pedagogicznego i ekonomicznego na Wybrzeżu. Gdańsk: Wydawnictwo UG, 2006.
  15. Białecki, Tadeusz. „Pierwsze lata polskiego Szczecina (1945–1949)”. W: Dzieje Szczecina 1945–1990, t. 4, edited by: Tadeusz Białecki, Zygmunt Silski, 51–73. Szczecin:”13 Muz”, 1998.
  16. Białek, Władysław, Tadeusz Struniewski. Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej imienia Bohaterów Westerplatte. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1978.
  17. Bolduan, Tadeusz. Nie dali się złamać. Spojrzenie na ruch kaszubski 1939–1995. Gdańsk: Oficyna Czec, 1996.
  18. Ciesielski, Czesław, Walter Pater, Jerzy Przybylski. Polska Marynarka Wojenna 1918–1980. Zarys dziejów. Warsaw: Bellona, 1992.
  19. Cwer, Andrzej. Polskie szkoły kadeckie w latach 1918–1939. Siedlce: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego, 2012.
  20. Huszcza, Zygmunt, Zbigniew Szydłowski. „Z dziejów Pomorskiego Okręgu Wojskowego w latach 1946–1948”. Wojskowy Przegląd Historyczny 8 (1963): 273–293.
  21. Prokurat, Jan. „Działalność polityczna i społeczna 16 Dywizji Piechoty na Wybrzeżu w latach 1945–1947”. W: Z lat wojny i okupacji 1939–1945, t.4 edited by: Leszek Grot. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1972.
  22. Jarno, Witold. „Praca polityczno-wychowawcza i nastroje w wojskach lądowych w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej”, Przegląd Nauk Historycznych 10 (2011):137–171.
  23. Jarowiecki, Jerzy, Jerzy Myśliński, Andrzej Notkowski. Prasa polska w latach 1939–1945. Warszawa: PWN, 1980.
  24. Jurga, Tadeusz. Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 r. Organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1975.
  25. Kajetanowicz, Jerzy. Polskie wojska lądowe 1945–1960, skład bojowy, struktury organizacyjne, uzbrojenie. Toruń: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005.
  26. Komornicki, Stanisław. Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1968.
  27. Kowalski, Lech. Jaruzelski generał ze skazą. Biografia wojskowa generała armii Wojciecha Jaruzelskiego. Poznań: Zysk i S-ka, 2012.
  28. Kozłowski, Kazimierz. Między racją stanu a stalinizmem. Pierwsze dziesięć lat władzy politycznej na Pomorzu Zachodnim 1945–1955. Warsaw–Szczecin: Wydawnictwo
  29. Archiwum Państwowego „Dokument”, 2000.
  30. Kulak, Teresa. „Biografistyka a badanie kultury politycznej”. In: Dzieje kultury politycznej w Polsce od schyłku XIX wieku do roku 1939. Materiały sympozjum zorganizowanego w dniach 3–4 kwietnia przez Instytut Historii UG, 15–24, edited by: Roman Wapiński. Gdańsk: Uniwersytet Gdański – Instytut Historii, 1981.
  31. Lewandowska, Stanisława. Polska konspiracyjna prasa informacyjno-polityczna 1939– 1945. Warsaw: Czytelnik, 1982.
  32. Lewicki, Andrzej. „Polityka kadrowa Polskiej Partii Robotniczej w wojsku (1944–1948)”. W: Trzydzieści pięć lat Ludowego Wojska Polskiego w służbie narodu i partii, edited by: Bolesław Krasiewicz. Zeszyty Naukowe WAP 96 (1978): 70–82.
  33. Lisowski, Witold. „Polskie Korpusy Kadetów w latach 1918–1939”. Wojskowy Przegląd Historyczny 26 (1981): 155–180.
  34. Madej, Kazimierz. „Ordery i odznaczenia Ludowego Wojska Polskiego”. W: Trzydzieści pięć lat Ludowego Wojska Polskiego w służbie narodu i partii, edited by: Bolesław Krasiewicz. Zeszyty Naukowe WAP 96 (1978): 194–216.
  35. Misztal, Zdzisław. „Udział ludowego WP w tworzeniu administracji państwowej
  36. i zagospodarowaniu kraju po II wojnie światowej”, Wojskowy Przegląd Historyczny 26 (1981): 23–39.
  37. Obracht-Prondzyński, Cezary. Zjednoczeni w idei. Pięćdziesiąt lat działalności Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (1956–2006). Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2006.
  38. Pawluk, Marian. Księga pamięci Kadetów II Rzeczypospolitej. Aneks. Warsaw: Rytm, 2006. Poksiński, Jerzy. Represje wobec oficerów Wojska Polskiego 1949–1956 „TUN”. Warsaw: Bellona, 2007.
  39. Porożyński, Henryk. Z dziejów Liceum Ogólnokształcącego im. Filomatów Chojnickich w Chojnicach (1623–2002). Słupsk: Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej, 2004.
  40. Prokurat, Jan. „Działalność polityczna i społeczna 16 Dywizji Piechoty na Wybrzeżu w latach 1945–1947”. W: Z lat wojny i okupacji 1939–1945, edited by Leszek Grot, 405–422, t. 4. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1972.
  41. Lityński, Stanisław, Tadeusz Wasilewski. „Armie «Prusy i Lublin» oraz grupa armij gen. Dęba-Biernackiego”. W: Polskie Siły Zbrojne w II wojnie światowej. Kampania wrześniowa 1939. Przebieg działań od 9 do 14 września, red. Adam Sawczyński, 337–399, t. 1, part 3. London: Instytut Historyczny im. gen. Sikorskiego, 1959.
  42. Sławski, Krzysztof. Bernard Szczęsny (1919–1993). Więzień Stutthofu, burmistrz Wejherowa, prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Gdańsk: Instytut Kaszubski, Zrzeszenie Kaszubsko – Pomorskie, 2015.
  43. Stryjkowski, Krzysztof. Poznań ’45. Ostatni rok wojny i pierwszy rok odbudowy. Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2013.
  44. Wittbrodt, Edmund. „Odbudowa i pierwsze lata”. In: Zarys dziejów politechniki w Gdańsku 1904–2004, edited by: Janusz Rachoń, Roman Beger, Jerzy Kulas, 43– 60. Gdańsk: Politechnika Gdańska – Stowarzyszenie Absolwentów Politechniki Gdańskiej, 2004.
  45. Wodzyński, Jerzy, Marian Pawluk, Andrzej Dławichowski, Adam Kilian, Stanisław Łodygowski, Władysław Rydz, Jan Chojna, Leonard Gliński. Księga Pamięci Kadetów II Rzeczypospolitej. Warsaw: Rytm, 2001.
  46. Wtorkiewicz, Jarosław. Wojsko Polskie w akcji propagandowej i wyborach do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku. Warsaw: Trio, 2002.
  47. Zaleski, Wacław. W Warszawskiej Brygadzie Pancerno-Motorowej 1939. Z dziejów 1 Pułku Strzelców Konnych. Warsaw: Wydawnictwo MON, 1988.
  48. Zawilski, Apoloniusz. Bitwy polskiego września. Kraków: Znak, 2009.