
Studia Maritima
ESTABLISHING DIPLOMATIC RELATIONS BETWEEN POLAND AND NORWAY IN THE YEARS 1945–1946
(NAWIĄZANIE STOSUNKÓW DYPLOMATYCZNYCH MIĘDZY POLSKĄ A NORWEGIĄ W LATACH 1945–1946)
DOI: 10.18276/sm.2018.31-10
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0137-3587 |
| eISSN: | 2353-303X |
| Autorzy: |
Emilia
Denkiewicz-Szczepanik
Uniwersytet Gdański, Instytut Skandynawistyki |
| Słowa kluczowe: | stosunki polsko-norweskie nawiązanie stosunków dyplomatycznych 1945–1946 działania przedstawicieli polskiego rządu emigracyjnego z Londynu w Norwegii objęcie poselstwa polskiego w Oslo przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej poseł Mieczysław Rogalski – kwiecień 1946 rok misja Rolfa Andvorda – sierpień–wrzesień 1945 rok umowa węglowa i nawiązanie stosunków dyplomatycznych z Polską poseł Alfred Danielsen – listopad 1945 roku |
| Data publikacji całości: | 2018 |
| Liczba stron: | 37 (205-241) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
W artykule zaprezentowano proces nawiązywania stosunków dyplomatycznych między Polską a Norwegią po zakończeniu II wojny światowej, co trwało od sierpnia 1945 roku do kwietnia 1946 roku. Artykuł składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej części przedstawiono wysiłki polskiego rządu emigracyjnego w Londynie zmierzające do utrzymania polskiej placówki dyplomatycznej w swych rękach. Następnie omówiono rozległe działania płk. Tadeusza Tokarza, attaché ds. militarnych Poselstwa RP,
akredytowanego przy rządzie norweskim na emigracji w Londynie, związane z różnorodną pomocą dla kilku tysięcy Polaków zgromadzonych w obozach repatriacyjnych na terenie Norwegii, głównie w Moss i Mysen. Na zakończenie tej części wyjaśniono w jaki sposób i dlaczego polskie poselstwo w Oslo zostało przejęte 6 kwietnia 1946 roku przez komunistycznego przedstawiciela Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w Warszawie – Mieczysława Rogalskiego. Opisano także jego pierwsze kontakty
dyplomatyczne z władzami norweskimi. W drugiej części szczególną wagę przywiązano do pokazania działań rządu norweskiego, którego zadaniem było, możliwie jak najszybciej, utworzenie własnego przedstawicielstwa dyplomatycznego w Warszawie. Sedno tej części artykułu stanowi centralna rola, jaką odegrał norweski ambasador w Moskwie Rolf Otto Andvord, podczas swej dwumiesięcznej misji w Polsce związanej ze sprawami handlowymi i dyplomatycznymi (08.–09.1945 r.). Jego zadanie związane było z dwoma
konkretnymi kwestiami – podpisaniem umowy z polskimi władzami na szybką dostawę węgla do Norwegii oraz nawiązaniem szybkich i dobrych stosunków dyplomatycznych z Polską. Podkreślono też znaczenie tego, że udało mu się zapewnić 3-pokojowe lokum dla Poselstwa Norwegii w Hotelu Polonia. W końcowej części artykułu zaprezentowano krótki biogram norweskiego posła Alfreda Danielsena, który przybył do Warszawy 12 listopada 1945 roku oraz opisano jego pierwsze dyplomatyczne działania i kontakty z polskimi władzami.
Podgląd PDF
Bibliografia (40)
- Archival Sources
- Riksarkivet Oslo (RA)
- 1. Utenriksdepartamentet (UD) 1940–1949.
- E. 10 165, 14.21/91 Polens sendemann i Norge.
- E. 10 345, 20.20. Fremmede statsborgeres St.Olavs Orden, 91 Polen.
- E.10601, 27.5/39B, bind VI, Confidential notes of R. Andvord to the Minister of Foreign Affairs of Norway and reports of UD to the Norwegian Embassy in Moscow.
- E.11 592, 44.4 Handelspolitikk.Allment, 91. Polen:
- bd. I. 1945/08.05–15.09.
- bd. II. 1945/16.09–26.09.
- Arkivmateriale hjemsendt fra Amb./Leg. Warsaw, E. 45, A 7-D 1/45 Sendemann Danielsen, bd. I.
- Arkivmateriale hjemsendt fra Amb./Leg. Warsaw, E. 46, A7-D 1/47, Sendemann Danielsen, bd. II.
- Arkivmateriale hjemsendt fra Amb/Leg. Warsaw, E. 45, A7-D2/45 Legasjons sekretær Akre
- Amb/Leg Warsaw, E. 50, G5-A Norske konsulater i Polen, 3.11.1945–15.12.1950
- 2. Sosialdepartamentet (Sos.dep.) Sentralarkiv:
- E. 0087, mappe 9.1121 Polakker
- Archives of the Ministry of Foreign Affairs, Warsaw, Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Warszawa (AMSZ):
- Z. 6, W.76, Vol. 1090.
- Z. 6, W.76, Vol. 1091.
- Z. 6, W.76, Vol. 1092.
- Z. 6, W.76, Vol. 1094.
- Z. 6, W.76, Vol. 1095.
- Z. 6, W.76, Vol. 1096.
- Z. 6, W.78, Vol. 1165.
- Archives of Modern Files, Warsaw, Archiwum Akt Nowych Warszawa (AAN):
- Ministry of Treasure II, Ministerstwo Skarbu II, catalogue no, Contract between TRJN of the RP and the Royal Government of Norway to regulate merchandise trade, Warsaw, 29.VIII.1945. Studies
- Andvord R. Med hånden på hjertet. Oslo: Norli, 1964.
- Andvord R. (2009). Access 8.03.2018. https://nbl.snl.no/Rolf_Andvord.
- Denkiewicz-Szczepaniak E. Norwegia na drodze dylematów i przemian 1945–1949. Toruń: TNT, 1992.
- Denkiewicz-Szczepaniak E. “Polsko-norweskie kontakty handlowe w latach 1945–1949”. Dzieje Najnowsze XXXVIII (2006), 4: 109–122.
- Denkiewicz-Szczepaniak E. “Misja handlowo-dyplomatyczna Rolfa Andvorda w Polsce w sierpniu i wrześniu 1945 roku”. Zapiski Historyczne LXXVII (2012), 3: 23–49.
- Denkiewicz-Szczepaniak E. “Józef Piłsudski w norweskiej opinii publicznej – na przykładzie korespondencji posła nadzwyczajnego Królestwa Norwegii w Polsce dr Samuela Eydego. In: Józef Piłsudski wobec Europy i wybranych zagadnień wewnętrznych Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1935). W 70. rocznicę śmierci, eds. M. Wojciechowski, Z. Karpus, 23–33. Włocławek–Toruń, 2007.
- Gawinecka-Woźniak M. Stosunki rządu polskiego z rządem norweskim na emigracji w Londynie w latach 1940–1945. Toruń: Druk-Tor, 2008.
- Hvem er hvem? Oslo: H.Aschehoug & Co, 1950.
- Hłasko B. Access 12.07.2018. https://pl.wikipedia.org/wiki/Beata_H%C5%82asko.
- Jussila O., Hentila S., Nevakivi J. Historia polityczna Finlandii 1809–1999. Cracow: Universitas, 2001.
- Łossowski P. Historia dyplomacji polskiej, vol. IV (1918–1939). Warsaw: PWN, 1995.
- Materski W. Dyplomacja Polski ”lubelskiej” lipiec 1944–marzec 1947. Warsaw: Rytm, 2007.
- Neumann W. (1977). Access 4.03.2017. http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/wladyslaw-neuman
- Omgang R. Norsk utenrikstjeneste, bd. II Stormfulle tider 1913–1928. Oslo: Gyldendal Norsk Forlag, 1959.
- Patek W. Access 4.03.2018. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Patek-Wieslaw;3954976.html.



