Studia Paradyskie
Herb diecezji zielonogórsko-gorzowskiej jako atrybut dziedzictwa historycznego w perspektywie heraldyki kościelnej
DOI: 10.18276/sp.2023.33-11
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0860-8539 |
| eISSN: | 2956-4204 |
| Autorzy: |
Adrian
Put
|
| Słowa kluczowe: | herb diecezja zielonogórsko-gorzowska diecezja lubuska ziemia lubuska Środkowe Nadodrze |
| Data wydania numeru / monografii: | 2023-12 |
| Liczba stron: | 20 (171-190) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Liczba pobrań ?: | 1102 |
Abstrakt
29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła katolickiego na Środkowym Nadodrzu”, w którym przybliżono najważniejsze wydarzenia z dziejów Kościoła na badanym obszarze, co jest historycznym tłem dla całości tekstu, 2. „Okoliczności powstania herbu”, w którym przybliżono proces tworzenia herbu, oraz 3. „Opis i znaczenie herbu”, w którym podjęto próbę blazonowania herbu.
Podgląd PDF
Bibliografia (54)
- Alle origini di Camaldoli. San Romualdo e i Cinque Fratelli, (traduzione, commento e note), T. Matus, Camaldoli 2003.
- Bruno z Kwerfurtu, Żywot Pięciu Braci Męczenników, [w:] Piśmiennictwo czasów Bolesława Chrobrego, Warszawa 1966, s. 155–246.
- Bulla papieska Episcoporum Poloniae Coetus, [w:] Księga pamiątkowa 50-lecia organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym (1945–1995), Zielona Góra–Gorzów Wlkp. 1998, s. 637.
- Codex Iuris Canonici Pii X Pontificis Maximi iussu digestus Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, „Acta Apostolicae Sedis” 9 (1917), pars II, s. 1–593.
- Decretum, „Zarządzenia Administracji Apostolskiej” 1 (1945) 1, s. 1.
- Jan Kanapariusz, Świętego Wojciecha żywot pierwszy, [w:] Piśmiennictwo czasów Bolesława Chrobrego, Warszawa 1966, s. 23–86.
- Jan Paweł II, Przesłanie papieskie z okazji 1000. rocznicy wzniesienia kościoła pw. św. Wojciecha w Rawennie, „Ecclesiastica” 11 (2002) 7–9, s. 7.
- Jan Paweł II, Strzeżmy duchowego i moralnego wymiaru Europy,„Ecclesiastica” 11 (2002) 4–6, s. 39.
- Komunikat konferencji plenarnej Episkopatu Polski w sprawie kanonicznego uregulowania organizacji kościelnej na Ziemiach Zachodnich i Północnych, 28 czerwca 1972, Kraków,[w:] P. Raina, Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945–1989, t. 2, lata 1960–1974, Poznań 1995, s. 594–596.
- Konstytucja apostolska Totus Tuus Poloniae Populus, [w:] Księga pamiątkowa 50-lecia organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym, Zielona Góra–Gorzów Wlkp. 1998, s. 670–672.
- Pismo prefekta Rady do spraw Publicznych Kościoła G. kard. Villota, nr 3770/72,[w:] Źródła do dziejów Pomorza Zachodniego, t. 14. Narodziny diecezji szczecińsko-kamieńskiej i koszalińsko-kołobrzeskiej (1945–1975), opr. K. Kozłowski, Szczecin 2007, s. 110–112.
- https://www.heraldik-wiki.de/wiki/Feuerhaken (20.10.2020).
- Innocenty II, Sacrosancta, [w:] Codex diplomaticus majoris Polonia, t. 1, nr 6, http://www.wbc.poznan.pl/ (1.05.2016).
- Adveniat Regnum Tuum. Święcenia biskupie księdza prałata Tadeusza Lityńskiego, biskupa pomocniczego diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, Gorzów Wielkopolski 2012.
- Banaszak M., Historia Kościoła Katolickiego, cz. 2. Średniowiecze, Warszawa 1987.
- Błaszczyk T., Biskupstwo lubuskie w średniowieczu, [w:] Dzieje Kościoła katolickiego na Środkowym Nadodrzu do czasów najnowszych, red. A. Put, R. Kufel, Zielona Góra–Gorzów Wielkopolski 2020, s. 31–58.
- Dratwa B., Apostolski Wikariat Północny, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 24 (1980) 1, s. 24–29.
- Dratwa B., Reformacja na Ziemi Lubuskiej, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 24 (1980) 1, s. 30–35.
- Dudziński P., Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997.
- Dudziński P., Współczesna heraldyka i zwyczaje heraldyczne w kościołach chrześcijańskich, t. 1, Warszawa 2007.
- Encyklopedia żeglarstwa,red. J. Czajewski, Warszawa 1996.
- Godula R., Róża męczeńska – herb imaginacyjny św. Wojciecha w polskiej i czeskiej tradycji,„Folia Historica Cracoviensia” (2004) 10, s. 107–139.
- Gut A., Rozwój i symbolika herbu Strzelec Krajeńskich, [w:] Strzelce Krajeńskie. Studia i szkice historyczne, Strzelce Krajeńskie 2016, s. 35–53.
- Heim B., Heraldik, kirchliche, [w:] Lexicon für Theologie und Kirche, Bd. 5, Freiburg 1986, s. 238–240.
- Hupp O., Die Wappen und Siegel der deutschen Staedte, Frankfurt am M. 1896.
- Illanes J.L., Saranyana J.I., Historia teologii, Kraków 1997.
- Kanior M., Monastycyzm na ziemiach polskich za pierwszych Piastów, [w:] Męczennicy z Międzyrzecza, red. R. Tomczak, Paradyż 2003, s. 25–47.
- Kerygmat, antropologia, wspólnota. Akta Diecezjalnego Kongresu Stowarzyszeń, Ruchów i Wspólnot dla Nowej Ewangelizacji, Rokitno–Zielona Góra, 11–14 października 2012 r., red. A. Sapieha, Zielona Góra 2013.
- Kirmiel A., Gdzie mógł znajdować się klasztor Pierwszych Męczenników Polski?, [w:] Pierwsi Męczennicy Polski. 1010 rocznica śmierci. Materiały z Sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej im. Alfa Kowalskiego 8 listopada 2013 r., Międzyrzecz 2014, s. 49–57.
- Kuczyński S.K., Polskie herby ziemskie. Geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993.
- Kuhn L., Das Bistum Lebus. Das kirchliche Leben im Bistum Lebus in den letzten zwei Jahrhunderten (1385–1555) seines Bestehens unter besonderer Berücksichtigung des Johanniterordens, Leipzig 2005.
- Kumor B., Historia Kościoła, t. II. Wczesne średniowiecze chrześcijańskie, Lublin 2001.
- Kurnatowski S., Dlaczego Międzyrzecz?,[w:] Męczennicy z Międzyrzecza,red. R. Tomczak, Paradyż 2003,
- Mainolfi P.M., Ruggiano M., San Benedetto da Benevento. Protomartire Della Polonia, Benevento 2004.
- Manteuffel T., Historia powszechna. Średniowiecze, Warszawa 2004.
- Marcisz-Czapla B., Pieczęcie biskupów lubuskich, „Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny” (2004) 11, s. 49–98.
- Metzger F., Feuerstein-Praßer K., Historia życia zakonnego. Od początków do naszych czasów,Kielce 2008.
- Prejs R., Odrodzenie życia katolickiego w dorzeczu środkowej Odry i dolnej Warty w XIX i pierwszej połowie XX wieku, [w:] Dzieje Kościoła katolickiego na Środkowym Nadodrzu do czasów najnowszych, red. A. Put, R. Kufel, Zielona Góra–Gorzów Wielkopolski 2020, s. 73–89.
- Put A., Herbowa diecezja,„Niedziela” edycja zielonogórsko-gorzowska (2020) 50, s. 4–5.
- Put A., Modlitwa z serca Matki,„Niedziela” edycja zielonogórsko-gorzowska (2020) 24, s. 6.
- Put A., Powstanie diecezji lubuskiej i pomorskiej (wolińskiej), [w:] Kościół na Pomorzu Zachodnim i Ziemi Lubuskiej w XII wieku,red. Z. Lec, A. Put, Szczecin 2008, s. 40–66.
- Rechowicz M., Myśl teologiczna w Polsce do czasu założenia Wydziału Teologicznego w Krakowie,„Zeszyty Naukowe KUL” 9 (1966) 1–2, s. 85–98.
- Strzyżewski W., Herby biskupów lubuskich, [w:] Colloquia Lubuskie. Z dyplomatyki i heraldyki dawnego biskupstwa lubuskiego, Zielona Góra–Gorzów Wielkopolski 1994, s. 73–79.
- Strzyżewski W., Herby osobiste biskupów i opatów a herby diecezji i opactw na Śląsku i Ziemi Lubuskiej,[w:] Polska heraldyka kościelna. Stan i perspektywy badań,red. K. Skupieński i A. Weiss, Warszawa 2004, s. 63–95.
- Strzyżewski W., Treści symboliczne herbów miejskich na Śląsku, Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim do końca XVIII wieku, Zielona Góra 1999.
- Sułowski Z., Chrzest Polski, cz. 2,„Zeszyty Naukowe KUL” 10 (1967) 4, s. 5–22.
- Śmierzchalski-Wachocz D., Sytuacja Kościoła katolickiego w diecezji gorzowskiej w latach 1945–2004.
- Zarys problematyki. Nowa Marchia – prowincja zapomniana – wspólne korzenie,Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna, „Zeszyty Naukowe” nr 5, s. 7–38.
- Tomczak R., Biskup Edward Dajczak, [w:] Księga pamiątkowa 50-lecia organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym (1945–1995),Zielona Góra–Gorzów Wlkp. 1998, s. 133.
- Weiss A., Heraldyka kościelna, w: Encyklopedia katolicka, t. 6, Lublin 1993, kol. 729.
- Weiss A., Organizacja Diecezji Lubuskiej w średniowieczu, Lublin 1977.
- Wejman G., Kościół katolicki na ziemi lubuskiej 1124–2010. Zarys problemu, [w:] Kościół na Środkowym Nadodrzu. Historia i postacie, red. G. Chojnacki, Zielona Góra 2011, s. 9–53.
- Wojciechowski T., Szkice historyczne jedenastego wieku, Poznań 2004.
- Zydorek D., Dzieje życia i męczeństwa Pięciu Braci Męczenników, [w:] Pięciu Braci Męczenników. Z dziejów religijności Polski XI wieku,red. D. Zydorek, Gorzów Wielkopolski 1997, s. 61–70




