ISSN: 0860-8539 eISSN: 2956-4204 OAI
DOI: 10.18276/sp.2025.35-10
Lista wydań /
35/2025
The natural theology of Jacques Abbadie
(Teologia naturalna Jacques’a Abbadie)
| Autorzy: |
Adam
Drozdek
Duquesne University, Pittsburgh, USA |
| Słowa kluczowe: | Jacques Abbadie fizykoteologia nieskończoność |
| Data publikacji całości: | 2025-07 |
| Liczba stron: | 14 (175-188) |
| Klasyfikacja JEL: | Z12 |
| Liczba pobrań ?: | 184 |
Abstrakt
Jacques Abbadie (ok. 1654–1727), francuski teolog hugenocki, był szanowanym kaznodzieją i autorem, który łączył przekonania religijne z intelektualną rzetelnością, zwłaszcza w swoich wysiłkach na rzecz pogodzenia rozumu i wiary w okresie szybkiego rozwoju nauki i filozofii. Abbadie posługiwał się klasycznymi dowodami na istnienie Boga, jednak w jego pracy centralną rolę odgrywał argument teleologiczny, uznający badanie księgi natury za niezbędny warunek wiary chrześcijańskiej. W tym podejściu stał na stanowisku fizykoteologii, która zyskała na znaczeniu w XVIII wieku. Abbadie odróżniał prawo natury jako coś dynamicznego, dostosowującego się na przestrzeni dziejów do rozwoju ludzkości – od prawa mojżeszowego i ewangelii. Choć głęboko wierzył w wartość rozumu, utrzymywał, że objawienie Boże go dopełnia i ostatecznie koryguje. Jego zdaniem wiara wykracza poza rozum, nie przecząc mu, jednak mimo wiary w ludzką racjonalność uważał, że namiętności i wyobraźnia mogą zaciemniać osąd, a to sprawia, że konieczne jest skorzystanie z boskiego przewodnictwa.
Pobierz plik
Plik artykułu
Bibliografia
| 1. | Abbadie, Jacques, L’art de se connoitre soy-meme, ou la recherche des sources de la morale, La Haye: Guillaume de Voys 1711 [1692]. |
| 2. | Abbadie, Jacques, Sermons et panegyriques, Amsterdam: François Changuion 1760, vols. 1-3. |
| 3. | Abbadie, Jacques, Traité de la vérité de la religion chrétienne, où l’on établit la religion chrétienne par ses propres caracteres, La Haye: Jean Neaulme 1763 [1684], vols. 1-3. |
| 4. | Baudouin, Aimée, Jacques Abbadie, Prediger der französischen Gemeinde zu Berlin, in der Geschichte der französischen Literatur, Dresden: M. Dittert & Co. 1939. |
| 5. | Bayle, [Pierre], A general dictionary, historical and critical, London: James Bettenham 1735. |
| 6. | Chaudier, Paul, Étude morale sur L’Art de se connoitre soi-même, par Abbadie, Montauban: Imprimerie Forestié neveu 1862. |
| 7. | Chaufeptié, Jaques George de, Nouveau dictionnaire historique et critique, Amsterdam: Z. Chatelain 1750. |
| 8. | Fowler, Ronald D., The life and political thought of Jacques Abbadie, PhD diss., Lubbock: Texas Tech University 1978. |
| 9. | Haag, [Eugène et Émile], La France protestante, Paris: Bureau de la Publication 1846. |
| 10. | McKenna, Antony, De Pascal à Voltaire, Oxford: Voltaire Foundation 1990. |
| 11. | Marquié, Pierre-Félix, Abbadie considéré comme moraliste, étude sur son Art de se connaître soi-même, Montauban: Imprimerie de Forestié neveu et compe 1855. |
| 12. | Sabetta, Antonio, L’apologetica moderna e la necessità non (del tutto) necessaria della rivelazione. L’esempio di Jacques Abbadie, in: S. Gaburro (ed.), Elogio della porosità: per una teologia con-testuale, Roma: Edizioni Studium 2023, 90-110. |
| 13. | Whelan, Ruth, Le Dieu d’Abraham et le Dieu des philosophes: épistémologie et apologétique chez Jacques Abbadie (1656-1727), in: M.-C. Pitassi (ed.), Apologetique (1680-1740), sauvetage ou naufrage de la théologie?, Genève: Éditions Labor et Fides 1991, 59-71. |
| 14. | Whelan, Ruth, From Christian apologetics to enlightened deism: the case of Jacques Abbadie (1656-1727), The Modern Language Review 87 (1992), 32-40. |