2026-09-02T17:36:50Z https://wnus.usz.edu.pl/szymanowski2/oai/
oai:wnus.usz.edu.pl:1656 2026-01-22T14:24:21Z
10.18276/978-83-7972-946-3 Odkrywając Szymanowskiego. Dzieła fortepianowe Karola z Atmy i ich interpretacje Rottermund Bogusław author Akademia Sztuki w Szczecinie 2025 978-83-7972-945-6 Uniwersytet Szczeciński, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Szczecin CC BY-SA

The Author studies resonance, reception and discography of the solo piano work of Szymanowski – the most exceptional Polish composer after Chopin. The Author quotes fragments of press reviews and correspondence of the composer, explains the structure of the works as well as their musical language and style. The author analyses dozens performances of the works, recorded by Polish and foreign pianists. Passion and ecstatic rapture ties Szymanowski’s artistic work to Scriabin, use of sophisticated polyphony, Neo-Romantic emotionalism and form constitute the thread connecting him with Reger and Brahms, while tense harmony and exaggerated texture – with R. Strauss. Vital moments bring associations with Bartok and Strawiński and even Prokofiev, while the structure with late Beethoven (the five last piano sonatas including fugi/fugato) as well as Brahms, not-ending harmonic tensions with Wagner’s artistic work, overweening expression with Schoenberg and Berg, sensitivity to tone colour with the French Impressionism. There is no lack of references to Chopin’s works and the Polish folk music. The author proves that Szymanowski’s artistic work remains authentic, completely independent, unique and stylistically unassisted. It had been the subject of constant development and gradual evolution. It created a new value in Polish, European and World music in the first half of the 20th century. Moreover, it constitutes its permanent output.

 Szymanowski piano music piano interpretation Métopes op. 29 Etudes op. 33 Masques op. 34 Aleksiejew Aleksandr, Istorija fortiepiennogo iskusstwa, t. III, Moskwa 1982. Antologia polskiej krytyki muzycznej XIX–XX (do 1939 roku), oprac. Stefan Jarociński, Kraków 1955. Chomiński Józef M., Studia nad twórczością Karola Szymanowskiego, Kraków 1969. Chybiński Adolf, Szymanowski a Podhale, Kraków 1958. Chylińska Teresa, Karol Szymanowski i jego epoka, Kraków 2008. Dahlig Piotr, Cykliczność Mazurków op. 50 Karola Szymanowskiego, w: Karol Szymanowski w perspektywie kultury muzycznej przeszłości i współczesności, red. Zbigniew Skowron, Kraków–Warszawa 2007. Dąbrowski Bartosz, Szymanowski. Muzyka jako autobiografia, Gdańsk 2010. Domańska Joanna, Mazurki opus 50 Karola Szymanowskiego, Katowice 2002. Drath Jan, Etiudy op. 33 Karola Szymanowskiego, „Zeszyt Naukowy PWSM w Katowicach” 1963, nr 2. Drzewiecki Zbigniew, Kilka uwag o interpretacji utworów fortepianowych Szymanowskiego, w: Karol Szymanowski. Księga Sesji Naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego, 25–26 marca 1962, Warszawa 1964. Drzewiecki Zbigniew, Wspomnienia muzyka, Kraków 1971. Dybowski Stanisław, Laureaci konkursów chopinowskich w Warszawie, Warszawa 2005. Dybowski Stanisław, Słownik pianistów polskich, Warszawa 2003. Dziadek Magdalena, Polska krytyka muzyczna w latach 1890–1914. Koncepcje i zagadnienia, Katowice 2002. Georgii Walter, Klaviermusik, Freiburg 1950. Gołębiowski Marian, Filharmonia w Warszawie w latach 1901–1976, Kraków 1976. Harenberg Kulturführer, Klaviermusik, Mannheim 2008. Hollfelder Peter, Das grosse Handbuch der Klaviermusik, Hamburg 1996. Iwaszkiewicz Jarosław, Spotkania z Szymanowskim, Kraków 1986. Jachimecki Zdzisław, Karol Szymanowski. Rys dotychczasowej twórczości 1927, Kraków 1927. Janczewska-Sołomko Katarzyna, Dyskografia Karola Szymanowskiego, Warszawa 2016. Janicka-Słysz Małgorzata, Poetyka muzyczna Karola Szymanowskiego, Kraków 2013. Jarociński Stefan opr., Antologia polskiej krytyki muzycznej XIX i XX wieku (do roku 1939), Kraków 1955. Jasiński Roman, Koniec epoki. Muzyka w Warszawie (1927–1939), Warszawa 1986. Jasiński Roman, Na przełomie epok. Muzyka w Warszawie (1910–1927), Warszawa 1979. Kaiser Joachim, Grosse Pianisten in unserer Zeit, München 2009. Lipka Krzysztof, Utopia urzeczywistniona. Metafizyczne podłoże treści dzieła muzycznego, Warszawa 2009. Lorenz Paul, Grosse Pianisten dreier Jahrhunderte, Wien 1979. Łobaczewska Stefania, Sonaty fortepianowe Szymanowskiego a sonaty Skriabina, w: Karol Szymanowski. Księga Sesji Naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego, 25–26 marca 1962, Warszawa 1964. Michałowski Kornel, Szymanowski. Bibliografia 1967–1991. Dyskografia 1981–1991, Kraków 1993. Między kompozytorem a wydawcą. Korespondencja Karola Szymanowskiego z Universal Edition, oprac. Teresa Chylińska, Kraków 1978. Monsaingeon Bruno, Richter. Dniewniki, Diałogi (wyd. ros.), Moskwa 2007. Neuhaus Harry, Razmyszlienija, wspominanija, dniewniki. Pis’ma k roditieliam, Moskwa 1975. Niemann Walter, Klavierlexikon, Leipzig 1918. Perelman Nathan, W kłassie rojalia. Korotkieje rozsużdzienija [W klasie fortepianu. Krótkie rozważania, tłum. Bogusław Rottermund], wyd. IV, Leningrad 1986. Rubinstein Artur, Moje długie życie, tłum. Juliusz Kydryński, Kraków 1988. Rubinstein Artur, Moje młode lata, tłum. Tadeusz Szafar, Kraków 1986. Rüger Christof, Klaviermusik A–Z. Konzertbuch, Leipzig 1979. Schonberg Harold, Die grossen Pianisten, München 1972. Schwarz Falk, The Recorded Legacy of Sviatoslav Richter 1947–2012, Dresden 2012. Szalsza Piotr, Karol Szymanowski w Pradze, Katowice 1985. Szymanowski Karol, Korespondencja, t. 1 1903–1919, red. Teresa Chylińska, Kraków 1982. Szymanowski Karol, Korespondencja, t. 2 1920–1926, red. Teresa Chylińska, Kraków 1994. Szymanowski Karol, Korespondencja, t. 3 1927–1931, red. Teresa Chylińska, Kraków 1997. Szymanowski Karol, Korespondencja, t. 4 1932–1937, red. Teresa Chylińska, Kraków 2002. Szymanowski Karol, Pisma, t. I – Pisma muzyczne, red. Kornel Michałowski, Kraków 1984. Szymanowski Karol, Pisma, t. II – Pisma literackie, red. Teresa Chylińska, Kraków 1989. Szymanowski Karol, Z pism, oprac. Teresa Bronowicz-Chylińska, Kraków 1958. Świerzewski Stefan, Karol Szymanowski w oczach krytyki polskiej, w: Karol Szymanowski. Księga Sesji Naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego, 25–26 marca 1962, Warszawa 1964. Zieliński Tadeusz A., Mazurki Karola Szymanowskiego, w: Z życia i twórczości Karola Szymanowskiego, red. Józef M. Chomiński, Kraków 1960. Zieliński Tadeusz A., Szymanowski. Liryka i ekstaza, Kraków 1997. Żerańska-Kominek Sławomira, Problem orientalizmu w muzyce Karola Szymanowskiego, w: Karol Szymanowski w perspektywie kultury muzycznej przeszłości i współczesności, red. Zbigniew Skowron, Kraków–Warszawa 2007. Wydawnictwa nutowe IV Symfonia op. 60 „Koncertująca”, wyciąg fortepianowy oprac. Grzegorz Fitelberg, głos solowy przejrzał i opalcował Zbigniew Drzewiecki, PWM, Kraków 1970. Szymanowski Karol, Album per pianoforte, red. Zbigniew Drzewiecki, PWM, Kraków 1975. Szymanowski Karol, Dzieła, red. edycji Teresa Chylińska, PWM, Kraków: Tom 13 – 9 Preludiów op. 1, 4 etiudy op. 4, 12 etiud op. 33, Wariacje b-moll op. 3, Wariacje h-moll op. 10, Fantazja C-dur op. 14, Preludium i fuga cis-moll, wyd. I, red. Ewa Bukojemska, 1982. Tom 14 – Sonata c-moll op. 8, Sonata A-dur op. 21, Sonata op. 36, wyd. II, red. Władysław Kędra, 1989. Tom 15 – Metopy op. 29, Maski op. 34, wyd. II, red. Marzanna Kotyńska, 1988. Tom 16 – 20 Mazurków op. 50, 2 Mazurki op. 62, 4 Tańce polskie, Walc romantyczny, wyd. I, red. Teresa Chylińska, 1982. Tom 4 – IV Symfonia op. 60 „Koncertująca”, partytura, red. Teresa Chylińska, 1973. Szymanowski Karol, Maski op. 34, red. Zbigniew Drzewiecki, wyd. II, PWM, Kraków 1963. Szymanowski Karol, Mazurki, opr. Zbigniew Drzewiecki, wyd. II, PWM, Kraków 1973