Analiza i Egzystencja
Dramatyczna struktura podmiotu
DOI: 10.18276/aie.2025.72-04
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autorzy: |
Łukasz
Kołoczek
Instytut Socjologii, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie |
| Redakcja: |
Marek
Drwięga
Uniwersytet Jagielloński |
| Słowa kluczowe: | Józef Tischner; filozofia dramatu; egzystencja; podmiot |
| Data wydania numeru / monografii: | 2025 |
| Liczba stron: | 18 (95-112) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Punktem wyjścia mojego artykułu jest pewien zasadniczy problem, który tkwi w sercu filozofii dramatu Józefa Tischnera. Problem ten polega na fundamentalnej niejasności, kim jest podmiot filozofii dramatu. Tischner wprawdzie mówi o „podmiocie” dość dużo, zapożyczając się przy tym w różnych tradycjach filozofii XX wieku. Te zapożyczenia nie zostają jednak uspójnione, wytwarzają napięcia, a nawet aporie. W artykule przedstawiam taką interpretację filozofii dramatu, która nie tylko nie unika owej heterogeniczności podmiotu filozofii dramatu, ale nawet traktuje ją jako konieczny element tej koncepcji.
Podgląd PDF
Bibliografia (27)
- Deleuze, G. (2012). Nietzsche i filozofia. B. Banasiak (przeł.). Łódź: Wydawnictwo Officyna.
- Deleuze G. (1997). Różnica i powtórzenie, B. Banasiak (przeł.). Warszawa: Wydawnictwo KR.
- Filek, J. (2005). Człowiek wobec wartości czy wobec człowieka [plus dyskusja opublikowana po artykule]. Znak, 9 (604), 93–119.
- Galarowicz, J. (2021). Józef Tischner. W: J. Galarowicz, Antropodramatyka. Krakowska szkoła antropologiczna (s. 337–467). Kraków: Wydawnictwo Petrus.
- Heidegger, M., Bycie i czas, B. Baran (przeł.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Husserl, E. (1982). Medytacje kartezjańskie. A. Wajs (przeł.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Karoń-Ostrowska, A. (2008). Spotkanie. Z ks. Józefem Tischnerem rozmawia Anna Karoń-Ostrowska. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Kołoczek, Ł. (2018). Tischner: Czy zło jest demoniczne?. W: M. Drwięga, R. Strzelecki (red.), Filozofia wobec zła. Od spekulacji do transgresji / Philosophy and Evil. From Speculation to Trangression (s. 79–99). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Kołoczek, Ł. (2020), Filozofia dramatu Tischnera jako onto-teo-logia, W: P. Korobczak (red.), Kryzys wartości — wartość kryzysu (s. 23–50). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Kołoczek, Ł. (2024a). O wolności egotycznej. Przyczynek do genealogii podmiotu filozofii dramatu. W: Z. Stawrowski, M. Karolczak (red.), Oblicza wolności. W dialogu z Tischnerem (s. 87–107). Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Kołoczek, Ł. (2024b). Gra w ducha. Błądzenie po filozofii dramatu. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UKEN.
- Sartre, J.P. (2006). Transcendencja Ego. Próba opisu fenomenologicznego. U. Idziak (przeł.). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii.
- Sokolski, J. (2000). Słownik barokowej symboliki natury. Tom wstępny: Barokowa księga natury, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Stawrowski, Z. (2004). [Wypowiedź bez tytułu]. Znak, 5 (588), 19–44.
- Szwed, A. (2004). Tischner jako filozof egzystencji. Znak, 5 (588), 15–18.
- Tischner, J. (1964). Czym jest „ja” transcendentalne?. W: I. Dąmbska, D. Gierulanka, M. Gołaszewska, I. Krońska, A. Półtawski, M. Turowicz, J. Woleński, Z. Żarnecka (red.), Szkice filozoficzne. Romanowi Ingardenowi w darze. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Tischner, J. (1978). Fenomenologia spotkania. Analecta Cracoviensia, 10.
- Tischner, J. (1991). Zarys filozofii człowieka dla duszpasterzy i artystów. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT.
- Tischner, J. (1993). Spowiedź rewolucjonisty. Czytając „Fenomenologię ducha” Hegla. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tischner, J. (2000). Impresje aksjologiczne. W: J. Tischner, Świat ludzkiej nadziei (s. 148–166). Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tischner, J. (2004). Myślenie w żywiole piękna. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tischner, J. (2006b), Fenomenologia świadomości egotycznej. W: J. Tischner, Studia z filozofii świadomości (s. 129–422). Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Tischner, J. (2008). Etyka a historia. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Tischner, J. (2011), Myślenie według wartości. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tischner, J. (2012a), Filozofia dramatu. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tischner, J. (2012b), Współczesna filozofia ludzkiego dramatu. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Tischner, J. (2019). Filozofia człowieka. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.