Analiza i Egzystencja
Czym jest introspekcja? Badanie rozwiązań pluralistycznych
DOI: 10.18276/aie.2017.38-03
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autoren: |
Andrzej
Dabrowski
Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania |
| Schlüsselbegriffe: | introspection inner sense pluralist approach J. Prinz E. Schwitzgebel |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2017 |
| Seitenanzahl: | 28 (39-66) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
One of the most common visions in respect to introspection is represented by the
so-called inner-sense (or inner-perception) model. But there are some good reasons
to consider this model unsuitable. However, nowadays there are a few scholars
(e.g. Armstrong) who defend it still. In this paper, I mention also other approaches
to introspection (first of all, such as self-fulfillment, self-shaping, and self-expression
approaches). But the primary goal of the paper is to defend a pluralist approach to
introspection that allows us to examine introspection as involving many mental
processes. In this model, a historical context and a phenomenological experience
are engaged, too. It is not a quite new position. I discuss some (re)presentations of
the pluralist approach. For instance, I reject Schwitzgebel’s solution as too radical
and I support the direction proposed by Prinz.
PDF-Vorschau
Bibliographie (134)
- Alston, W. (1971). Varieties of Privileged Access. American Philosophical Quarterly,
- 8, 223–241.
- Armstrong, D.M. (1963). Is Introspective Knowledge Incorrigible? Philosophical
- Review, 72, 417–432.
- Armstrong, D.M. (1982). Materialistyczna teoria umysłu. Tłum. H. Krahelska.
- Warszawa: PWN.
- Audi, R. (2002). The Sources of Knowledge. W: P.K. Moser (red.), The Oxford
- Handbook of Epistemology (s. 71–94). Oxford: Oxford University Press.
- Bermudez, J.L. (2000). Personal and Subpersonal: A Difference without a Distinction.
- Philosophical Explorations, 3 (1), 63–82.
- Block, N. (1995). On a Confusion about a Function of Consciousness. Behavioral
- and Brian Sciences, 18, 227–287.
- Boring, E.G. (1953). A History of Introspection. Psychological Bulletin, 50 (3),
- 169–189.
- Brentano, F. (1999). Psychologia z empirycznego punktu widzenia. Tłum. W. Galewicz.
- Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Burge, T. (1998). Reason and the First Person. W: C. Wright, B.C. Smith, C. Macdonald
- (red.), Knowing Our Own Minds (s. 243–270). Oxford: Oxford University
- Press.
- Butler, J. (2013). Rethinking Introspection: A Pluralist Approach to the First-Person
- Perspective. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
- Byrne, A. (2005). Introspection. Philosophical Topics, 33 (1), 79–104.
- Chalmers, D.J. (2003). The Content and Epistemology of Phenomenal Belief.
- W: Q. Smith, A. Jokic (red.), Consciousness: New philosophical perspectives
- (s. 220–272). Oxford: Oxford University Press.
- Carruthers, P. (2009). How We Know Our Own Minds: The Relationship Between
- Mindreading and Metacognition. The Behavioral and Brain Sciences, 32 (2),
- 121–138.
- Carruthers, P. (2002). Phenomenal Consciousness. A Naturalistic Theory. Cambridge:
- Cambridge University Press.
- Cerbone, D.R., (2012). Phenomenological Method: Reflection, Introspection, and
- Skepticism. W: D. Zahavi (red.), The Oxford Handbook of Contemporary
- Phenomenology. Oxford: Oxford University Press.
- Costal, A. (2006). „Introspectionism” and the Mythical Origins of Scientific Psychology.
- Consciousness and Cognition, 15, 634–654.
- Danziger, K. (1980). The History of Introspection Reconsidered. Journal of the
- History of the Behavioral Sciences, 16, 241–262.
- Dąbrowski, A. (2013). Podstawowe rodzaje świadomości we współczesnej filozofii
- naturalistycznej. Diametros, 36, 27–46.
- Dennett, D. (1969). Content and Consciousness. London: Routledge and Kegan Paul.
- Dennett, D. (2002). How Could I Be Wrong? How Wrong Could I Be? Journal
- of Consciousness Studies, 9 (5–6), 13–16.
- Descartes (2001a). Medytacje o pierwszej filozofii. Tłum. M. i K. Ajdukiewiczowie,
- S. Swieżawski, I. Dąmbska. Kęty: Antyk.
- Descartes (2001b). Zasady filozofii. Tłum. I. Dąmbska. Kęty: Antyk.
- Davidson, D. (2001). Subjective, Intersubjective, Objective. Oxford: Clarendon Press.
- Elshof, G.T. (2005). Introspection Vindicated: An Essay in Defense of the Perceptual
- Model of Self-Knowledge. Ashgate: Aldershot.
- Gallagher, S., Zahavi, D. (2015). Fenomenologiczny umysł. Tłum. M. Pokropski.
- Goldman, A.I. (1989). Can Science Know When You’re Conscious? Journal of Consciousness
- Studies, 7 (5), 3–22.
- Goldman, A.I. (2006). Simulating Minds. Oxford: Oxford University Press.
- Herbart, J.H. (1834). Lehrbuch zur Psychologie. Königsberg: August Wilhelm Unzer.
- Hill, Ch.S. (2009). Consciousness. Cambridge: Cambridge University.
- Hill, Ch.S. (2011). How to Study Introspection, Journal of Consciousness Studies,
- 18 (1), 21–43.
- Hill, Ch.S. (1991). Sensations: A Defense of Type Materialism. Cambridge: Cambridge
- University Press.
- Husserl, E. (1987). Aufsätze und Vorträge (1911–1921). W: Th. Nenon, H.-R. Sepp
- (red.), Husserliana XXV. Dordrecht: Martinus Nijhoff.
- Husserl, E. (1990). Idea fenomenologii. Tłum. J. Sidorek. Warszawa: PWN.
- Jack, A.I., Roepstorff, A. (2003). Trusting the Subject. T. 1. Imprint Academic.
- Jack, A.I., Roepstorff, A. (2004). Trusting the Subject. T. 2. Imprint Academic.
- Jadczak, R. (1999). Z dyskusji nad rolą introspekcji w analizie stanów psychiki
- ludzkiej. W: J. Bańka (red.), Filozofia jako sposób odczuwania i konceptualizowania
- ludzkiego losu (s. 154–169). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu
- Śląskiego.
- James, W. (1983). The Principles of Psychology. Cambridge, MA: Harvard University
- Kant, I. (1986). Krytyka czystego rozumu. Tłum. J. Gałecki. Warszawa: PWN.
- Komorowska-Mach, J. (2015). Pojęcie introspekcji w psychologii potocznej. Przegląd
- Filozoficzny, 95 (3), 75–89.
- Kreutz, M. (1995). Introspekcja i jej obrona przed zarzutem niesprawdzalności.
- W: T. Tyszka (red.), Czy powrót do introspekcji? Zbieranie i analiza danych
- słownych (s. 31–58). Warszawa: PWN.
- Leibniz, W.G. (1969). Wyznanie wiary filozofa. Rozprawa metafizyczna. Tłum.
- S. Cichowicz, J. Domański, H. Krzeczkowski, H. Moese. Warszawa: PWN.
- Locke, J. (1955). Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego. Tłum. B.J. Gawecki.
- Lycan, W.G. (1996). Consciousness and Experience. Cambridge, MA: MIT Press.
- Lyons, W. (1989). The Disappearance of Introspection. Cambridge, MA: MIT Press.
- Miłkowski, M. (2003). Heterofenomenologia i introspekcja. O możliwości poznania
- przeżyć świadomych. Przegląd Filozoficzno-Literacki, 4 (6), 111–129.
- Nichols, S., Stich, S.P. (2003). Mindreading. Oxford: Oxford University Press.
- Niedźwieńska, A., Neckar, J. (red.) (2009). Poznaj samego siebie. Warszawa: Wydawnictwo
- Szkoły Wyższej.
- Nisbett, R.E., Wilson, T. (1995). Powiedzieć więcej niż się wie. Sprawozdania słowne
- o procesach psychicznych. W: T. Tyszka (red.), Czy powrót do introspekcji?
- Zbieranie i analiza danych słownych (s. 59–115). Warszawa: PWN.
- Petrażycki, L. (1956). Wstęp do nauki prawa i moralności. Warszawa: PWN.
- Pieter, J. (1963). Słownik psychologiczny. Wrocław–Warszawa–Kraków: Ossolineum.
- Plezi, M. (red.) (1998). Słownik łacińsko-polski. T. 3. Warszawa: PWN.
- Prinz, J. (2004). The Fractionation of Introspection. Journal of Consciousness
- Studies, 11 (7–8), 40–57.
- Reber, A.S., Reber, E.S. (2000). Słownik psychologii. Tłum. I. Kurcz, K. Skarżyńska
- (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Renz, U. (2017). Self-Knowledge. Oxford: Oxford University Press.
- Rorty, R. (1970). Incorrigibility as the Mark of the Mental. Journal of Philosophy,
- 67, 399–424.
- Rosenthal, D. (2000). Introspection and Self-Interpretation. Philosophical Topics,
- 28 (2), 201–233.
- Ryle, G. (1970). Czym jest umysł?. Tłum. W. Marciszewski. Warszawa: PWN.
- Rzepa, T., Domański, C.W. (red.) (2011). Na drogach i bezdrożach historii psychologii.
- T. 1. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Rzepa, T., Domański, C.W. (red.) (2013). Na drogach i bezdrożach historii psychologii.
- T. 2. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Schwitzgebel, E. (2012). Introspection, What? W: D. Smithies, D. Stoljar (red.),
- Introspection and Consciousness. Oxford: Oxford University Press.
- Schwitzgebel, E. (2011). Perplexities of Consciousness. Cambridge, MA: MIT Press.
- Schwitzgebel, E. (2008). The Unreliability of Naive Introspection. Philosophical
- Review, 117, 245–273.
- Shoemaker, S. (1963). Self-Knowledge and Self-Identity. Ithaca-London: Cornell
- Shoemaker, S. (1996). The First – Person Perspective and Other Essays. Cambridge:
- Sosa, E. (2012). The Epistemology of Introspection. W: D. Smithies, D. Stoljar
- (red.), Introspection and Consciousness (s. 169–182). Oxford: Oxford University
- Stachowski, R. (2011). Spór o introspekcję: Tadeusz Tomaszewski kontra Mieczysław
- Kreutz. W: T. Rzepa, C.W. Domański (red.), Na drogach i bezdrożach
- historii psychologii (s. 229–248). T. 1. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu
- Marii Curie-Skłodowskiej.
- Stachowski, R. (2013). Dlaczego psychologia Wilhelma Wundta nie jest psychologią
- introspekcyjną? W: T. Rzepa, C.W. Domański, (red.), Na drogach i bezdrożach
- historii psychologii (s. 65–78). T. 2. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii
- Curie-Skłodowskiej.
- Stanford Encyclopedia of Philosophy. Pobrano z: https://plato.stanford.edu/entries/
- self-knowledge (20.07.2017).
- Szewczuk, W. (red.) (1985). Słownik psychologiczny. Warszawa: Wiedza
- Powszechna.
- Twardowski, K. (1965). Wybrane pisma filozoficzne. Warszawa: PWN.
- Tyszka, T. (red.) (1995). Czy powrót do introspekcji? Zbieranie i analiza danych
- słownych. Warszawa: PWN.
- Wittgenstein, L. (2005). Dociekania filozoficzne. Tłum. B. Wolniewicz. Warszawa:
- Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Wright, C., Smith, B.C., Macdonald, C. (1998). Knowing Our Own Minds. Oxford:
- Oxford University Press.
- Ziemińska, R. (2004). Pojęcie introspekcji w anglosaskiej filozofii analitycznej.
- Filozofia Nauki, 12 (1), 83–97.