Przejdź do treści
Analiza i Egzystencja
68 (2024)

Czy „zwrot społeczny” w filozofii analitycznej?

DOI: 10.18276/aie.2024.68-05
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:1734-9923
eISSN:2300-7621
Autorzy: Artur Kosecki ORCID
Uniwersytet Szczeciński
Redakcja: Artur Kosecki ORCID
Uniwersytet Szczeciński
Słowa kluczowe: epistemologia społeczna filozofia analityczna inżynieria pojęciowa ontologia społeczna zwrot społeczny
Data publikacji całości:2024
Liczba stron:18 (63-80)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Scopus Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

W moim przekonaniu historia rozwoju XX-wiecznej filozofii analitycznej charakteryzuje się trzema głównymi fazami: (a) zwrotem ku analizie, (b) zwrotem lingwistycznym i (c) zwrotem naturalistycznym. W niniejszym artykule rozważam, czy ostatnie zainteresowanie subdyscyplinami, takimi jak (1) epistemologia społeczna, (2) ontologia społeczna, czy metody „inżynierii pojęciowej” stosowane m.in. w ramach (3) filozofii języka, może świadczyć o tym, że obecną fazę rozwoju w filozofii analitycznej określić można mianem (d) zwrotu społecznego.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (59)
  1. Ásta. (2018). Categories We Live By: The Construction of Sex, Gender, Race, and Other Social Categories. Oxford: Oxford University Press.
  2. Beaney, M. (red.) (2007a). The Analytic Turn. Analysis in Early Analytic Philosophy and Phenomenology. New York: Routledge.
  3. Beaney, M. (2007b). The Analytic Turn in Early Twentieth-Century Philosophy. W: M. Beaney (red.), The Analytic Turn. Analysis in Early Analytic Philosophy and Phenomenology (s. 1–30). New York: Routledge.
  4. Bergmann, G. (1952). Two Types of Linguistic Philosophy. The Review of Metaphysics, 5(3), 417–438.
  5. Blackburn, S. (2002 [1999]). Myśl. Zaproszenie do filozofii. Tłum. J. Karłowski. Poznań: REBIS.
  6. Brännmark, J. (2019a). Contested Institutional Facts. Erkenntnis, 84(5), 1047–1064.
  7. Brännmark, J. (2019b). Institutions, Ideology, and Nonideal Social Ontology. Philosophy of the Social Sciences, 49(2), 137–159.
  8. Burgess, A., Plunkett, D. (2013a). Conceptual ethics I. Philosophy Compass, 8(12), 1091–1101.
  9. Burgess, A., Plunkett, D. (2013b). Conceptual ethics II. Philosophy Compass, 8(12), 1102–1110.
  10. Burman, Á. (2023). Nonideal Social Ontology: The Power View. Oxford: Oxford University Press.
  11. Broad, C.D. (1924). Critical and Speculative Philosophy. W: J.H. Muirhead (red.), Contemporary British Philosophy. Personal Statements, first series, George Allen and Unwin, 75–100 .
  12. Cappelen, H. (2018). Fixing Language: An Essay on Conceptual Engineering. Oxford: Oxford University Press.
  13. Cappelen, H. & Dever J. (2021). On the Uselessness of the Distinction Between Ideal and Non-Ideal Theory. W: J. Khoo, R. Sterken (red.), The Routledge Handbook of Social and Political Philosophy of Language (s. 91–106). New York: Routledge,
  14. Cappelen, H. (2023). The Concept of Democracy. Oxford: Oxford University Press.
  15. Case, T. (1888). Physical Realism: Being an Analytical Philosophy From the Physical Objects of Science to the Physical Data of Sense. Longmans, Green, and Co.
  16. Chalmers, D. (2020). What is Conceptual Engineering and What Should It Be? Inquiry: An Interdisciplinary Journal of Philosophy, 1–18. https://doi.org/10.1080/0020174X.2020.1817141
  17. Creath, R. (1990). Dear Carnap, Dear Van. The Quine – Carnap Correspondence and Related Work. Berkeley: University of California.
  18. Di Lucia, P. (2003). Tre modelli dell’ontologia sociale. W: P. Di Luca (red.), Ontologia sociale. Potere deontico a regole constitutive (s. 9–24). Macerato: Quodlibert.
  19. Feigl H., Sellars W. (red.). (1949). Readings in Philosophical Analysis. New York: Appleton-Century-Crofts.
  20. Fricker, M., Graham, P., Henderson, D., Pedersen, N.J. (red.). (2020). The Routledge Handbook of Social Epistemology. New York: Routledge.
  21. Frost-Arnold, G. (2017). The Rise of ‘Analytic Philosophy’: When and How Did People Begin Calling Themselves ‘Analytic Philosophers’? W: S. Lapointe, C. Pincock (red.), Innovations in the History of Analytical Philosophy (s. 27–57). London: Palgrave Macmillan.
  22. Fuller, S. (1988). Social Epistemology. Bloomington: Indiana University Press.
  23. Gilbert, M. (1989). On Social Facts. New York: Routledge.
  24. Goldman, A. (1988). Epistemology and Cognition. Cambridge: Harvard University Press.
  25. Goldman, A. (2021 [1998]). Wiedza a świat społeczny. Tłum. A. Grobler. Warszawa: PWN.
  26. Goldman, A. I. (2001). Experts: Which Ones Should You Trust? Philosophy and Phenomenological Research, 63(1), 85–110.
  27. Hacker, P.M.S. (2013). The Linguistic Turn in Analytic Philosophy. W: M. Beaney (red.), The Oxford Handbook of The History of Analytic Philosophy (s. 926–946). Oxford: Oxford University Press.
  28. Haslanger, S. (2000). Gender and Race: (What) Are They? (What) Do We Want Them To Be? Noûs, 34(1), 31–55.
  29. Husserl, E. (1973 [1910]). Die Gegebenheit konkreter sozialer Gegenständlichkeiten und Gebilde und die Klärung auf sie bezüglicher Begriffe. Soziale Ontologie und deskriptive Soziologie. W: I. Kern, M. Nijhoff (red.), Husserliana XIII. Zur Phänomenologie der Intersubjektivität. Texte aus dem Nachlaß. Erster Teil: 1905– 1920 (s. 98–104). Den Haag: Martinus Nijhoff.
  30. Jenkins, K. (2023). Ontology and Oppression: Race, Gender, and Social Reality. Oxford: Oxford University Press.
  31. Kaczmarczyk, L. (2016). Epistemologia społeczna a pojęcie organizacji opartej na wiedzy. Filo-Sofija, 33, 205–214.
  32. Khoo J. & Sterken R. (red.). (2021). The Routledge Handbook of Social and Political Philosophy of Language. New York: Routledge.
  33. Kosecki, A. (2022). Inżynieria pojęciowa a metoda eksplikacji. Roczniki Filozoficzne 70 (3): 251–272.
  34. Kosecki, A. (2023). Ontologia społeczna w świetle filozofii Romana Ingardena. Analiza i Egzystencja, 64 (4), 91–114. DOI: 10.18276/aie.2023.64-05.
  35. Mills, C. (2005). Ideal Theory as Ideology. Hypatia, 20(3),165–84.
  36. Mills, C. (2007). White Ignorance. W: N. Tuana, S. Sullivan (red.) Race and Epistemologies of Ignorance. New York: State University of New York Press, 13–38.
  37. Moore, G. (1903). The Refutation of Idealism. Mind, New Series, 12, (48), 433–453.
  38. Nagel, E. (1936a). Impressions and Appraisals of Analytic Philosophy in Europe I. The Journal of Philosophy, 33(1), 5–24.
  39. Nagel, E. (1936b). Impressions and Appraisals of Analytic Philosophy in Europe II. The Journal of Philosophy, 33(2), 29–53
  40. Quine, W.V. (2000 [1951]). Dwa dogmaty empiryzmu. W: Z punktu widzenia logiki, tłum. B. Stanosz (s. 49–75). Warszawa: Aletheia.
  41. Quine, W.V. (1999 [1960]). Słowo i przedmiot. Tłum. C. Cieśliński. Warszawa: Aletheia.
  42. Quine, W.V. (1986 [1969]). Epistemologia znaturalizowana. W: Granice wiedzy i inne eseje filozoficzne (s. 106 – 125). Tłum. B. Stanosz. Warszawa: PWN.
  43. Ramsey, F.P. (1990 [1929]). Philosophy. W: D.H. Mellor (red.), F. P. Ramsey, Philosophical Papers (s. 1–7). Cambridge: Cambridge University Press.
  44. Rawls, J. (2009 [1973]). Teoria sprawiedliwości. Tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk. Warszawa: PWN.
  45. Rorty, R. (ed.) (1967). The Linguistic Turn. Chicago: University of Chicago Press.
  46. Russell, B. (1903). The Principles of Mathematics. Cambridge: Cambridge University Press.
  47. Russell, B. (1967 [1905]). Denotacja. W: J. Pelc (red.), Logika i język. Studia z semiotyki logicznej (s. 253–276). Tłum. J. Pelc. Warszawa: PWN.
  48. Salice, A. (2013). Social Ontology as Embedded in the Tradition of Phenomenological Realism. W: M. Schmitz, B. Kobow, H.B. Schmid (red.), The Background of Social Reality: Selected Contributions from the Inaugural Meeting of ENSO (s. 217–232). New York: Springer.
  49. Salice, A., Schmid, H.B. (red.) (2016). The Phenomenological Approach to Social Reality. History, Concepts, Problems. New York: Springer.
  50. Searle, J. (1995). The Construction of Social Reality. New York: Free Press.
  51. Searle, J. (2010). Making the Social World: The Structure of Human Civilization. Oxford: Oxford University Press.
  52. Stebbing, L.S. (1932). The Method of Analysis in Metaphysics. Proceedings of the Aristotelian Society, 33(1), 65–94.
  53. Stebbing, L.S. (1933). Logical Positivism and Analysis. Proceedings of the British Academy, 53–87.
  54. Szanto, T., Moran, D. (red.) (2016). Phenomenology of Sociality. Discovering the „We”. New York: Routledge.
  55. Szubka, T. (2009). Filozofia analityczna: Koncepcje, metody, ograniczenia. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  56. Tuomela, R. (2002). The Philosophy of Social Practices: A Collective Acceptance View. Cambridge: Cambridge University Press.
  57. Weinberg, J. (2023). The Social Turn in Analytic Philosophy: Promises and Perils. Daily Nous. URL: <https://dailynous.com/2023/08/08/the-social-turn-in-analytic-philosophy-promises-and-perils-guest-post/>.ridge: Cambridge University Press.
  58. Wisdom, J. (1934). Problems of Mind and Matter. Cambridge: Cambridge University Press.
  59. Wittgenstein, L. (2011 [1921]). Tractatus logico-philosophicus. Tłum. B. Wolniewicz. Warszawa: PWN.