Acta Iuris Stetinensis
Vorher: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Nieświadome naruszenie reguł ostrożności jako podstawa odpowiedzialności za przestępstwo nieumyślne
DOI: 10.18276/ais.2026.58-05
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autoren: |
Dominika
Kiełbas
Uniwersytet Wrocławski |
| Schlüsselbegriffe: | prawo karne nieświadoma nieumyślność nieumyślność reguły ostrożności |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2026-06-28 |
| Seitenanzahl: | 15 (93-107) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
| Klasyfikacja JEL: | K14 |
| Anzahl der Downloads ?: | 196 |
 
 
| |
Abstract
Artykuł poświęcony jest problematyce naruszenia reguł ostrożności w strukturze przestępstwa nieświadomie nieumyślnego. Przedstawiam w nim historyczny rozwój regulacji poświęconej rzeczonemu zagadnieniu na przestrzeni polskich kodeksów karnych dwudziestego wieku, by następnie przejść do dogmatycznej analizy obecnie obowiązującego art. 9 § 2 Kodeksu karnego. Pozwala ona na postawienie wniosku, że nieświadome naruszenie reguł ostrożności może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej, jednak – wbrew większościowym poglądom doktryny – nie będzie tak za każdym razem. Przy ocenie strony podmiotowej nie można bowiem ograniczać przewidywalności wyłącznie do przestępnego skutku. Winna ona obejmować również właśnie naruszenie reguł ostrożności.
PDF-Vorschau
Bibliographie (24)
- Bielski M., Naruszenie reguł ostrożności czy nadmierna ryzykowność zachowania jako właściwe kryterium prawnokarnego przypisania skutku, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2004, nr 1.
- Bielski M., Prawnokarne przypisanie skutku w postaci konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo – uwagi na marginesie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2004 r., V KK 37/04, „Przegląd Sądowy” 2005, nr 4.
- Buchała K., Bezprawność przestępstw nieumyślnych oraz wyłączające ją dozwolone ryzyko, Warszawa 1971.
- Budyn-Kulig M., Nieumyślność jako brak zamiaru popełnienia czynu zabronionego a pozytywnie ujęte przesłanki subiektywnego przypisania z perspektywy prawnokarnej i psychologicznej, w: J. Giezek, P. Kardas (red.), Obiektywne oraz subiektywne przypisanie odpowiedzialności karnej, Warszawa 2016.
- Dębski R., Pozaustawowe znamiona przestępstwa. O ustawowym charakterze norm prawa karnego i znamionach typu czynu zabronionego nieokreślonych w ustawie, Łódź 1995.
- Giezek J., Narażenie na niebezpieczeństwo oraz jego znaczenie w konstrukcji czynu zabronionego, „Przegląd Prawa i Administracji” 2002, t. L.
- Giezek J., Naruszenie obowiązku ostrożności jako przesłanka urzeczywistnienia znamion przestępstwa nieumyślnego, „Państwo i Prawo” 1992, z. 1.
- Giezek J., Świadomość sprawcy czynu zabronionego, Warszawa 2013.
- Gruszecka D., Łabuda G., Giezek J., Lipiński K., Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Lex/el. 2021.
- Jędrzejewski Z., Artykuł 28 § 1 k.k. po nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 r. Uwagi na temat konieczności oddzielania strony podmiotowej czynu zabronionego od winy, „Studia Iuridica” 2016, vol. 65.
- Lachowski J., w: R. Dębski (red.), System Prawa Karnego, t. 3, Nauka o przestępstwie. Zasady odpowiedzialności, Warszawa 2013.
- Majewski J., Nieumyślność a brak umyślności, w: J. Majewski (red.), Nieumyślność. Pokłosie VIII Bielańskiego Kolokwium Karnistycznego, Toruń 2012.
- Majewski J., Określenie umyślności w projekcie kodeksu karnego na tle obowiązujących przepisów, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 1996, nr 1.
- Małecki M., Nieostrożność w konstrukcji przestępstwa nieumyślnego, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 5.
- Pohl Ł., Przyczynek do rozważań o strukturze nieumyślności i sposobie jej opisania w kodeksie karnym, w: J. Giezek, P. Kardas (red.), Obiektywne oraz subiektywne przypisanie odpowiedzialności karnej, Warszawa 2016.
- Przesławski T., w: R. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, Legalis/el. 2023.
- Sroka T., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. IV KK 42/12, „Prokuratura i Prawo” 2013, nr 7–8.
- Tarapata S., Głos w sprawie „niebezprawnego naruszenia reguł postępowania z dobrem prawnym” (o przypadku tzw. „płonącego anioła”), „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2013, nr 2.
- Tarapata S., Obiektywna czy subiektywna przewidywalność? Głos w sprawie sporu dotyczącego nieświadomej nieumyślności, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2015, nr 1.
- Wróbel W., Zagadnienie naruszenia reguł wymaganej ostrożności, w: L. Gardocki, J. Godyń, M. Hudzik, L. Paprzycki (red.), Orzecznictwo sądowe w sprawach karnych. Aspekty europejskie i unijne, Warszawa 2008.
- Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2010.
- Zoll A., w: A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, t. I, Komentarz do art. 1–116, Warszawa 2007.
- Zoll A., Ogólne zasady odpowiedzialności karnej w projekcie kodeksu karnego, „Państwo i Prawo” 1990, z. 10.
- Zoll A., Typ czynu zabronionego charakteryzujący się nieumyślnością, w: J. Majewski (red.), Nieumyślność. Pokłosie VIII Bielańskiego Kolokwium Karnistycznego, Toruń 2012.