Przestępstwa dystansowe i tranzytowe

W prawie karnym, choć regulowanym m.in. zasadą nullum crimen sine lege, wymuszającą ustawowe ukształtowanie znamion przestępstw, wiele jest konstrukcji o unormowaniu pozaustawowym, można do nich zaliczyć – uznawane w polskiej doktrynie za wielce kontrowersyjne – przestępstwo tranzytowe. Konstrukcją w pewnym stopniu pokrewną, ale zupełnie niekontrowersyjną, jest przestępstwo dystansowe. Przestępstwa tranzytowe i dystansowe łączy jedno – ich cechą konstytutywną jest realizacja znamion w różnych miejscach. Jest to możliwe dzięki uregulowanej w art. 6 § 2 k.k. zasadzie wielomiejscowości, zgodnie z którą czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić. Antycypując nieco dalsze wywody, wskazać należy, że przestępstwo tranzytowe uznawane jest za kontrowersyjne, gdyż według większości autorów nie mieści się ono w ramach wyznaczonych przez art. 6 § 2 k.k. Z kolei przestępstwo dystansowe, o ile pozostaje w zgodzie z zasadą wielomiejscowości, o tyle nie jest przejawem tradycyjnej przestępczości, zasadniczo bowiem typowe przestępstwo – tak zachowanie, jak i wynikający zeń skutek – dokonywane jest w jednej lokalizacji. Należy zatem przeprowadzić analizę wskazanych konstrukcji i zestawić je z kryteriami decydującymi o miejscu popełnienia czynu zabronionego. Poczynione uwagi pozwolą udzielić odpowiedzi na pytanie, czy przepis art. 6 § 2 k.k. obejmuje swoim zakresem również przestępstwa dystansowe i tranzytowe.