Autobiografia Literatura Kultura Media
Jan Tomasz Gross – biografia symboliczna. (Uwagi na marginesie …bardzo dawno temu, mniej więcej w zeszły piątek…)
DOI: 10.18276/au.2020.1.14-09
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 2353-8694 |
| eISSN: | 2719-4361 |
| Autoren: |
MICHAŁ
KOPCZYK
Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej |
| Schlüsselbegriffe: | Jan Tomasz Gross literatura mówiona autobiografia autokreacja |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2020 |
| Seitenanzahl: | 16 (169-184) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
| |
Abstract
Artykuł skupia się na autokreacyjnym wymiarze narracji autobiograficznej Jana Tomasza Grossa zawartej w książce mówionej (talk literature) pt. …bardzo dawno temu, mniej więcej w zeszły piątek… W toku analizy autor wydobywa biograficzne wzorce, w jakie wpisuje swoje życie autor-bohater, zwracając uwagę na ich związek z polską tradycją patriotyczną. W losach bohatera dostrzega elementy „biografii symbolicznej”, w jej ramach zaś składowe „typowej biografii romantycznej”. We wnioskach autor sugeruje istnienie związku pomiędzy autokreacyjnym projektem Grossa a jego aktywnością jako historyka ujawniającego prawdę o losach polskich Żydów w trakcie II wojny i po niej. Wpisanie biografii w „dobre wzorce” zmniejszyło odczuwane skutki naruszenia społecznego tabu związanego z udziałem Polaków w Zagładzie Żydów polskich.
PDF-Vorschau
Bibliographie (32)
- Balcerzan, Edward. „Biografia jako język”. W: Biografia – geografia – kultura literacka, red. Jerzy Ziomek, Janusz Sławiński, 25–38. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich–Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1975.
- Balcerzan, Edward. Kręgi wtajemniczenia. Czytelnik, badacz, tłumacz, pisarz. Kraków: Wydawnic¬two Literackie, 1982.
- Burek, Tomasz. Jaka historia literatury jest nam dzisiaj potrzebna?. Warszawa: NOW-a, 1979.
- Dobrosielski, Paweł. Spory o Grossa. Polskie problemy z pamięcią o Żydach. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2017.
- Główczewski, Aleksander. Poetyka i pragmatyka „rozmów z…”. Toruń: Wydawnictwo Adam Mar¬szałek, 2005.
- Gosk, Hanna. Bohater swoich czasów. Postać literacka w powojennej prozie polskiej o tematyce współ¬czesnej. Izabelin: Świat Literacki, 2002.
- Gross, Jan Tomasz. …bardzo dawno temu, mniej więcej w zeszły piątek… (rozmowę przeprowadziła Aleksandra Pawlicka). Warszawa: W.A.B., 2018.
- Gusdorf, Georges. „Warunki i ograniczenia autobiografii”. Tłum. Janusz Barczyński. W: Autobio¬grafia, red. Maria Czermińska, 19–46. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2009.
- Janicka, Elżbieta. „Mord rytualny z aryjskiego paragrafu. O książce Jana Tomasza Grossa Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści”. Kultura i Społeczeństwo 2 (2008): 229–252.
- Jay, Martin. Pieśni doświadczenia. Nowoczesne amerykańskie i europejskie wariacje na uniwersalny temat. Tłum. Agnieszka Rejniak-Majewska (Kraków: Universitas, 2008).
- Kolarzowa, Romana. „Antysemityzm jako element konstytutywny polskiego habitusu”. Teksty Drugie 3 (2018): 227–240.
- „Książka mówiona”. W: Paulina Potrykus-Woźniak, Słownik nowych gatunków i zjawiska literackich, 91–94. Warszawa–Bielsko-Biała: Wydawnictwo Szkolne PWN–Park Edukacja, 2010.
- Kunz, Tomasz. „Granice przedstawialności doświadczenia. Narracja jako terapia (na przykładzie „Jądra ciemności” Josepha Conrada)”. W: Polonistyka bez granic: IV Kongres Polonistyki Zagra¬nicznej, Uniwersytet Jagielloński, 9–11 października 2008 r., red. Ryszard Nycz, Władysław Mio¬dunka, Tomasz Kunz, 495–516. Kraków: Universitas, 2011.
- Lejeune, Philippe. Wariacje na temat pewnego paktu. O autobiografii. Tłum. Wincenty Grajewski, red. Regina Lubas-Bartoszyńska. Kraków: Universitas, 2001.
- Lubas-Bartoszyńska, Regina. Między autobiografią a literaturą. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993.
- Łebkowska, Anna. „Kariera «książki mówionej»”. Dekada Literacka 6 (1993): 1, 4.
- Łebkowska, Anna. „Rozmowa z pisarzem – analiza gatunku”. W: Kryzys czy przełom. Studia z teorii i historii literatury, red. Magdalena Lubelska, Anna Łebkowska, 175–185. Kraków: Universi¬tas, 1994.
- Łebkowska, Anna, „Rozmowy z pisarką/pisarzem – nowa odsłona”. Teksty Drugie 1 (2019): 368–383.
- Maciąg, Kazimierz. W kręgu problematyki „pamiętników mówionych”. Rzeszów: Wydawnictwo Wyż¬szej Szkoły Pedagogicznej, 2001.
- Makowiecki, Andrzej Z. Trzy legendy literackie. Przybyszewski, Witkacy, Gałczyński. Warszawa: Pań¬stwowy Instytut Wydawniczy, 1980.
- Maroszczuk, Grażyna. Świadectwa – rozmowy – kreacje. W kręgu wielkich tekstów interlokucyjnych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012.
- Nowicka-Franczak, Magdalena. Niechciana debata. Spór o książki Jana Tomasza Grossa. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie SEDNO, 2017.
- Ong, Walter. „Przekształcanie się środków przekazu: książka mówiona”. Tłum. Maria Bożenna Fedewicz. Pamiętnik Literacki 1 (1990): 319–327.
- Ricoeur, Paul. O sobie samym jako innym. Tłum. Bogdan Chełstowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
- Stabro, Stanisław. „Andrzej Bobkowski. Biografia symboliczna”. Ruch Literacki 4 (1993): 375–389.
- Strzyżewski, Mirosław. „Model «biografii typowej»” romantyka. W: Biografie romantycznych poetów, red. Zofia Trojanowiczowa, Jerzy Borowczyk, 103–115. Poznań: Wydawnictwo Polskiego Towa¬rzystwa Przyjaciół Nauk, 2007.
- Tippner, Anja. „Ghostwriting i historia mówiona: teksty kolaboratywne jako przypadek graniczny pisarstwa autobiograficznego”. W: Autobiografie (po)graniczne, red. Inga Iwasiów, Tatiana Czer¬ska, 209–220. Kraków: Universitas, 2016.
- Witosz, Bożena. „Stylistyka «prozy interlokucyjnej» – uwagi wprowadzające”. W: Interakcyjny wymiar dyskursu artystycznego, red. Bożena Witosz, 107–116. Katowice: Wydawnictwo Uni¬wersytetu Śląskiego, 2017.
- Zaleski, Marek. Formy pamięci. Warszawa: Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, 1996.
- Zieniewicz, Andrzej. Pakty i fikcje. Autobiografizm po końcu wielkich narracji (szkice). Warszawa: Elipsa, 2011.
- Zimand, Roman. „Rozmowa z… – dokument czy literatura”. W: Roman Zimand, Czas normalizacji.
- Szkice czwarte, 7–21. Londyn: Aneks, 1989.