
Autobiografia Literatura Kultura Media
Dokument osobisty jako problem literacki (na przykładzie zapisów z czasu Zagłady)
DOI: 10.18276/au.2024.2.23-09
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2353-8694 |
| eISSN: | 2719-4361 |
| Autorzy: |
Paweł
Rodak
Uniwersytet Warszawski |
| Redakcja: | Paulina Iwan |
| Słowa kluczowe: | literatura dokumentu osobistego dekontekstualizacja fikcjonalizacja tekstualizacja rematerializacja remediacja |
| Data publikacji całości: | 2024 |
| Liczba stron: | 21 (115-135) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
W artykule rozważana jest sytuacja, w której zapisy codzienne, dokumentalne i autobiograficzne, dokonywane przez osoby nie będące pisarzami i traktowane do tej pory jako nieliterackie, zaczynają być włączane w obszar literatury i uzyskują status dzieł czy utworów literackich. Z taką sytuacją mamy dzisiaj między innymi do czynienia w Polsce, jeśli chodzi o zapisy doświadczeń Zagłady. Są one wprowadzane w obręb literatury poprzez kategorię „literatury dokumentu osobistego”, wprowadzoną przez Romana Zimanda. Autor artykułu dostrzega zasadność takiej operacji, dzięki której zapisy codzienne, dokumentalne i autobiograficzne uzyskują należne im znaczenie. Wskazuje zarazem pięć podstawowych operacji cechujących literaturę nowoczesną, których nie odnajdujemy w tych zapisach: dekontekstualizacja (znaczenie zamiast zdarzenia), fikcjonalizacja (reprezenatacja zamiast doświadczenia), tekstualizacja (tekst zamiast praktyki), rematerializacja (książka zamiast zeszytu czy notesu), remediacja (druk zamiast rękopisu).
Podgląd PDF
Bibliografia
- Archiwum Ringelbluma. Antologia, wstęp Jacek Leociak, oprac. Marta Janczewska, Jacek Leociak (Wrocław: Ossolineum, 2020).
- Buryła Sławomir, Krawczyńska Dorota, Leociak Jacek, red., Literatura polska wobec Zagłady (1939-1968), (Warszawa: Fundacja Akademia Humanistyczna, Wydawnictwo IBL, 2012.
- Delaperrière Maria, Świadectwo jako problem literacki, w: tejże, Pod znakiem antynomii. Studia i szkice o polskiej literaturze XX wieku (Kraków: Universitas, 2006).
- Święch Jerzy, Literatura polska w latach II wojny światowej (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997).




