
Autobiografia Literatura Kultura Media
Walka o wizję świata. Ujawnienia diarysty Gombrowicza
DOI: 10.18276/au.2016.2.7-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2353-8694 |
| Autorzy: |
Martyna
Pańczak
Uniwersytet Wrocławski |
| Słowa kluczowe: | Gombrowicz Bourdieu dziennik jawność walka o osobowość praca wypowiedzenia |
| Data wydania numeru / monografii: | 2016 |
| Liczba stron: | 17 (39-55) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Artykuł jest omówieniem walki o osobowość, którą narrator Dziennika Witolda Gombrowicza
toczy w imię swobody autokreacji i możliwości nieskrępowanego nadawania znaczeń. Nadrzędną
zasadę owej walki autorka widzi w konsekwentnie realizowanej przez diarystyczny
podmiot strategii ujawniania. Dzięki wysuniętemu postulatowi jawności – przeciwstawionej
konwencjonalnej idei „intymności” oraz pożytkującej dynamiczny charakter i sprawczy
potencjał języka – Dziennik staje się przestrzenią, w której mówiące „ja” jest w stanie wypowiedzieć
to, co przemilczane lub zapomniane. Tym samym może zapoczątkować pracę symboliczną,
konieczną, zdaniem Pierre’a Bourdieu, do wyjścia poza ograniczenia powszechnie
uznanego, opresyjnego porządku dyskursu. Osiągnięty w ten sposób dystans jest podstawą,
by stworzyć dla siebie (i świata) nowe, nieortodoksyjne możliwości utożsamień.
Podgląd PDF
Bibliografia (24)
- Bataille Georges, Historia erotyzmu, przeł. Ireneusz Kania, Fundacja Aletheia, Warszawa 2008.
- Bielecki Marian, Widma nowoczesności, „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza, IBL PAN, Warszawa 2014.
- Błoński Jan, „Dziennik”, czyli Gombrowicz dobrze utemperowany, w: Jan Błoński, Forma, śmiech i rzeczy ostatnie (Studia o Gombrowiczu), Universitas, Kraków 2003.
- Bourdieu Pierre, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, przeł. Piotr Biłos, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005.
- Bourdieu Pierre, Language and Symbolic Power, trans. Gino Raymond, Matthew Adamson, edited and introduced by John B. Thompson, Polity Press, Cambridge 2012.
- Bourdieu Pierre, Medytacje pascaliańskie, przeł. Krzysztof Wakar, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.
- Bourdieu Pierre, Wacquant Loïc J.D., Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, przeł. Anna Sawisz, Oficyna Naukowa, Warszawa 2001.
- Chmielewska Katarzyna, Strategie podmiotu. Dziennik Witolda Gombrowicza, IBL PAN, Warszawa 2010.
- Czermińska Małgorzata, Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Universitas, Kraków 2004.
- Foucault Michel, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. i posłowiem opatrzył Tadeusz Komendant, Fundacja Aletheia, Warszawa 1993.
- Foucault Michel, Przedmowa do transgresji, przeł. Tadeusz Komendant, w: Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, wybrał i opracował Tadeusz Komendant, posłowie Michał Paweł Mar¬kowski, Fundacja Aletheia, Warszawa 1999.
- Giedroyc Jerzy, Gombrowicz Witold, Listy 1950–1969, wybrał, opracował i wstępem opatrzył Andrzej Kowalczyk, Czytelnik, Warszawa 1993.
- Gombrowicz Rita, Gombrowicz w Argentynie. Świadectwa i dokumenty 1939–1963, przeł. Zofia Chądzyńska, Anna Husarska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004.
- Gombrowicz Witold, Byłem pierwszym strukturalistą, przeł. Maciej Broński, w: Witold Gombro¬wicz, Publicystyka. Wywiady. Teksty różne 1963–1969, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1997.
- Gombrowicz Witold, Dziennik 1953–1956, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
- Gombrowicz Witold, Dziennik 1957–1961, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
- Gombrowicz Witold, Dziennik 1961–1966, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
- Gombrowicz Witold, Ferdydurke, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
- Jeleński Konstanty A., Chwile oderwane, wybrał i opracował Piotr Kłoczowski, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2007.
- Kowalska Aniela, Conrad i Gombrowicz w walce o swoją wybitność, Państwowy Instytut Wydawni¬czy, Warszawa 1986.
- Lejeune Philippe, Pakt autobiograficzny, przeł. Aleksander Labuda, w: Wariacje na temat pewnego paktu. O autobiografii, red. Regina Lubas-Bartoszyńska, Universitas, Kraków 2001.
- Salgas Jean-Pierre, Witold Gombrowicz, „socjolog w stanie nieważkości”. Bourdieu tłumaczy Gom¬browicza, Gombrowicz rozumie Bourdieu, przeł. Beata Hrekowicz, w: Witold Gombrowicz – nasz współczesny. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej w stulecie urodzin pisarza. Uniwer¬sytet Jagielloński – Kraków, 22–27 marca 2004, red. Jerzy Jarzębski, Universitas, Kraków 2010.
- Sanavio Piero, Gombrowicz: forma i rytuał, przeł. Katarzyna Bielas, F.M. Cataluccio, w: Gombrowicz filozof, wybór i opracowanie Francesco M. Cataluccio, Jerzy Illg, Wydawnictwo Znak, Kraków 1991.
- Uniłowski Krzysztof, Dziennik Witolda Gombrowicza. Rozproszenie „ja”, w: Polska proza innowa¬cyjna w perspektywie postmodernizmu. Od Gombrowicza po utwory najnowsze, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1999.



