Istota sprawiedliwości podatkowej pionowej i poziomej w kontekscie liniowej oraz progresywnej stawki podatku dochodowego od osób fizycznych

Streszczenie: Cel – Celem artykułu jest wskazanie istoty sprawiedliwości podatkowej pionowej i poziomej w kontekście liniowej oraz progresywnej stawki opodatkowania dochodów osób fizycznych. Metodologia badania – Realizacja celu wymagała wykorzystania metod opisowo-statystycznych, a w szczególności analizy koncepcji sprawiedliwości pionowej oraz poziomej w odniesieniu do stawki podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponadto omówiono rozwiązania opodatkowania dochodów przyjęte w Polsce i wybranych krajach. Wykorzystano także metodę bezpośrednią – kwestionariuszową. W artykule posłużono się fragmentami własnych badań ankietowych z lat 2007–2017, w celu dokonania próby jakościowej oceny pionowej i poziomej sprawiedliwości podatkowej. Wynik – Wyniki badania empirycznego przedsiębiorców oraz gospodarstw domowych także wydają się wskazywać na podatek progresywny jako bardziej odpowiadający sprawiedliwości podatkowej w odczuciu respondentów. Powszechna akceptacja progresji podatkowej wskazuje na silnie zakorzenione w polskim społeczeństwie poczucie sprawiedliwości pionowej, zgodnie z którym wyższe daniny powinni płacić bogatsi, zaś dochody osób mniej zamożnych należy opodatkować niższymi stawkami. Oryginalność/wartość – Zasadniczą wartością artykułu jest analiza podatku dochodowego od osób fizycznych pod kątem sprawiedliwości pionowej i poziomej. Znamiona oryginalności nadają także prezentowane badania empiryczne przeprowadzone wśród gospodarstw domowych oraz podmiotów gospodarczych.