Przejdź do treści
Pedagogika Szkoły Wyższej : Uniwersytety na rubieżach - Konteksty semantyczne, historyczne, naukowe i edukacyjne
Pedagogika Szkoły Wyższej : Uniwersytety na rubieżach - Konteksty semantyczne, historyczne, naukowe i edukacyjne
Google Scholar
Znajdź w Google Scholar (nowa karta)

Komu uniwersytet? Komu? Prowincjonalność, peryferyjność i rubieże

Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISBN:978-83-7972-559-5
ISBN (online):978-83-7972-560-1
ISSN:2083-4381
Autorzy: Anna Gomóła ORCID
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Słowa kluczowe: uniwersytet na Górnym Śląsku specyfika kulturowa region przemysłowy polskie szkolnictwo wyższe w dwudziestoleciu międzywojennym
Data wydania numeru / monografii:2022
Liczba stron:14 (23-36)
OAI-PMH:Metadane
CC BY-SA Open Access
Kod QR

Abstrakt

Artykuł w części wstępnej zawiera rozważania na temat etymologii i współczesnych znaczeń leksyki związanej z „peryferyjnością” czy „prowincjonalnością” w odniesieniu do lokalizacji i waloryzowania nie tylko uniwersytetów, a także ośrodków akademickich. Fragment drugi poświęcony jest przypomnieniu niemieckich i amerykańskich koncepcji dyfuzjonistycznych i związanych z nimi terminów oraz pojęć (krąg kulturowy, areał kulturowy, centrum kultury, kultura peryferyjna), które generowały określone wyobrażenia na temat relacji wewnątrz- i międzykulturowych. Część ostatnia zawiera studium przypadku – sprofilowany szkic dotyczący dziejów zmagań o utworzenie uniwersytetu w Katowicach (tj. od początku lat 20. XX w. do 1945 r.). Rekonstrukcja skupia się na uwydatnieniu wskazywanych jako specyficzne lokalnych/regionalnych potrzeb, które zaspokajać miała projektowana wyższa uczelnia.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (36)
  1. Bańkowski, A. (2000). Etymologiczny słownik języka polskiego. T. 2: L–P. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Bańkowski, A. (2014). Etymologiczny słownik mowy polskiej. T. 3, cz. 1: R. Częstochowa: Linguard.
  3. Boryś, W. (2005). Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  4. Chodakowska, J. (1974). Geneza Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 17, 143–160.
  5. Dąbrówka, A., Geller, E. (1995) Słownik antonimów. Warszawa: MCR.
  6. Dekret z 24.05.1945 r. o utworzeniu Politechniki Śląskiej, Dz.U. 1945, nr 21, poz. 118.
  7. Drogoń, A. (2015). Początki akademickiej edukacji humanistycznej i prawniczej na Górnym Śląsku w okresie II Rzeczypospolitej Polskiej. Miscellanea Historico-Iuridica, 1 (14), 87–107.
  8. Dyboski, R. (1932). Kraków a Śląsk. Kraków: Miejska Komisja dla Popierania Rozwoju m. Krakowa.
  9. Eco, U. (1996). Nieobecna struktura. Tłum. A. Weinsberg, P. Bravo. Warszawa: Wydawnictwo KR.
  10. Fertacz, S. (2008). Problemy szkolnictwa wyższego na Górnym Śląsku w latach 1922–1945. W: A. Barciak (red.), „Mądrość zbudowała sobie dom…”. Uniwersytet Śląski 1968–2008. Dzieje, dokumentacja, źródła (s. 24–65). Katowice: Wydawnictwo UŚ.
  11. Historia Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach (2013). Pobrane z: https://sum.edu.pl/uczelnia/historia (16.06.2022).
  12. Kobylnicki, J. (1985). Michalski. W: F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski (red.), Encyklopedia katolicka. T. 1 (s. 77). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
  13. Kolbuszewski, J. (2008). Kresy. Szkice o dziejach pojęcia. Prace Filologiczne. Seria Literaturoznawcza, 1 (50), 15–30.
  14. Kosowska, E. (2014). Pułapki prowincjonalizmu. Przypadek ks. Benedykta Chmielowskiego. W: A. Kisielewska (red.), Na stykach kultur i mediów. Między prowincjonalizmem a kosmopolityzmem (s. 15–31). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
  15. Kroeber, A.L. (1904). Types of Indian Culture in California. W: F.W. Putnam (red.), American Archaeology and Ethnology. Vol. 2. Berkeley: The University Press, 1904–1907.
  16. Kroeber, A.L. (1939). Cultural and Natural Areas of Native North America. Berkeley: University of California Press.
  17. Kryński, A., Niedźwiedzki, W. (red.) (1908). Słownik języka polskiego. T. 4: P – Prożyszcze. Warszawa: Nakładem prenumeratorów i Kasy im. Mianowskiego, w Drukarni „Gazety Handlowej”.
  18. Linde, S.B. (1811). Słownik języka polskiego. T. 2, cz. 2: P. Warszawa: Drukarnia XX. Piiarów.
  19. Lubos, J. (1930). Brak nam inteligencji górnośląskiej. Zaranie Śląskie, 1, 22–25.
  20. Mason, O.T. (1895). Influence of Environment upon Human Industries or Arts. Annual Report of the Board of Regents of the Smithsonian Institution. July.
  21. Memoriał w sprawie założenia uniwersytetu województwie śląsko-dąbrowskim (1945). Katowice: Drukarnia Wojew. Urzędu Informacji i Propagandy w Katowicach.
  22. Morys-Twarowski, M. (2018). Rodzina Dyboskich na tle elit Śląska Cieszyńskiego. W: A. Suszyńska (red.), Roman Dyboski 1883-1945, Władysław Tarnawski 1885-1951. Materiały z posiedzenia naukowego w dniu 18 listopada 2011 r. (s. 15–31). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
  23. Musioł, P. (1929) Śląska Młodzież Akademicka wobec Śląska. Zaranie Śląskie, 3, 113–120.
  24. Olszewicz, B. (1938). Obraz Polski dzisiejszej: fakty, cyfry, tablice. Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.
  25. Pharus (1920). Problemat kulturalny w kwestyi górnośląskiej. Der Bund – Związek, 19 (2–5/20), 7.
  26. Sarasin, Ph. (2016). Das Kreuz mit dem #Kulturkreis. Pobrane z: https://geschichtedergegenwart.ch/das-kreuz-mit-dem-kulturkreis/ (16.06.2022).
  27. Sieradzka, D. (1989). Wokół sporu o model języka urzędowego w województwie śląskim w latach 1920–1926. Kwartalnik Historyczny, 1–2 (96), 183–201.
  28. Sieradzka, D. (2017). Udział drukarzy i wydawców Górnego Śląska w kampanii plebiscytowej i powstańczej. W: T. Wilkoń (red.), O etosie książki. Studia z dziejów bibliotek i kultury czytelniczej (s. 540–552). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  29. Sprawozdanie Stenograficzne z 205 Posiedzenia Sejmu Ustawodawczego z 3.02.1921 r.
  30. Starzyńska-Rosiecka, D., Więcławski, T. (2022). „Ocena uczelni jest trudniejsza niż ocena skoków narciarskich”. Czarnek zapowiada zmiany w ewaluacji. Pobrane z: https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/8462592,czarnek-uproscimy-sposob-oceny-uczelni.html (16.06.2022).
  31. Szczepanik, T. (red.) (1958). Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Katowicach 1937–1957. Księga pamiątkowa wydana z okazji I Zjazdu Absolwentów w XX rocznicę powstania uczelni. Katowice: Stowarzyszenie Absolwentów WSE.
  32. Wanatowicz, M. (1989). Ugrupowania polityczne wobec ludności napływowej na Górnym Śląsku w latach 1922–1926. W: J. Chlebowczyk (red.), Z problemów integracji i unifikacji II Rzeczypospolitej (s. 50). Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach.
  33. Wissler, C. (1917). The American Indian. An Introduction to the Anthropology of the New World. New York: D.C. McMurtrie.
  34. Wissler, C. (1923). Man and Culture. London: George G. Harrap.
  35. Wissler, C. (1926). The Relation of Nature to Man in Aboriginal America. New York: Oxford University Press.
  36. Wiśniakowska, L. (oprac.) (2006). Słownik wyrazów bliskoznacznych PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.