Koszt nabycia praw do nieruchomości w procesie realizacji inwestycji drogowych

Problem niewystarczającej, przestarzałej, o odpowiedniej jakości infrastruktury transportowej, a niekiedy jej braku dotyczy wielu polskich miast i wpływa negatywnie zarówno na konkurencyjność polskich obszarów miejskich wobec miast Europy Zachodniej, jak i na brak motywacji ludności do zmiany stylu życia na zdrowszy i bardziej ekologiczny w kontekście wykorzystywanych środków transportu. Jednym z warunków poprawy sytuacji transportowej jest budowa dróg, które poprawią dostępność komunikacyjną miast oraz przyspieszą ich rozwój gospodarczy. W pracy przedstawiono problemy pozyskiwania nieruchomości na cele publiczne, ze szczególnym uwzględnieniem gruntów przeznaczonych pod drogi, na przykładzie Kalisza. W grupie celów operacyjnych miasta w strategii rozwoju miasta na lata 2014–2020 (cel strategiczny: Kalisz – funkcjonalne miasto) znalazła się poprawa dostępności zewnętrznej i jakości infrastruktury transportowej, przejawiająca się w budowie nowych dróg, w tym obwodnic miasta w ciągu dróg krajowych, obwodnic wewnętrznych, jak również w zwiększeniu jakości infrastruktury drogowej już istniejącej, zapewnieniu dogodnych miejsc parkingowych, budowie spójnej infrastruktury rowerowej. Zarysowany kierunek jest kontynuacją wcześniej obowiązującej strategii miasta, której jednym z celów strategicznych było kształtowanie ładu przestrzennego i infrastrukturalnego, między innymi poprzez dbałość o środowisko naturalne i podejmowanie szeroko pojętych działań inwestycyjnych w zakresie infrastruktury technicznej. Kluczową częścią opracowania jest wskazanie poziomu i struktury wydatków Kalisza związanych z pozyskaniem nieruchomości na cele budowy infrastruktury technicznej po 2000 roku. Na tle uwarunkowań prawnych przedstawiono dwie najbardziej znaczące formy pozyskania nowych terenów: negocjowana przez obie strony transakcji umowa kupna-sprzedaży oraz przejęcie nieruchomości z mocy prawa za słusznym  odszkodowaniem, a także wskazano korzyści i straty związane z zastosowaniem tych rozwiązań.