Przegląd Zachodniopomorski
OTAKAR VÁVRA I KINO PROTEKTORATU CZECH I MORAW
DOI: 10.18276/pz.2015.3-07
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autoren: |
Mariusz
Guzek
dr, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Humanistyczny |
| Schlüsselbegriffe: | ruch oporu kolaboracja II wojna światowa Otakar Vávra Protektorat Czech i Moraw kino czeskie |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2015 |
| Seitenanzahl: | 19 (145-163) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
  
 
| |
Abstract
Otakar Vávra jest jednym z najciekawszych reżyserów kina europejskiego i to nie tylko z uwagi na trwającą ponad osiemdziesiąt lat aktywność zawodową. Jego formuła twórcza polegała na adaptowaniu rodzimej literatury, wykorzystaniu medium filmowego dla odautorskiego, artystycznego komentowania świata, traktowaniu kina jako segmentu kultury, a nie jej wyłącznego centrum. Reżyserski projekt zatem musiał uwzględniać XX-wieczną politykę, która miotała Czechosłowacją od porządków demokratycznych po totalitarne. Wśród tych ostatnich szczególny jest okres od marca 1939 do maja 1945 roku,kiedy to po dyktacie monachijskim rozpadła się Czechosłowacja, a w jej miejsce powstało Państwo Słowackie i Protektorat Czech i Moraw. Czeska kinematografia narodowa stała się wtedy swoistą szachownicą, na której ścierały się ambicje poszczególnych reżyserów i producentów, dyrektywy Urzędu Protektora, rozbudzone oczekiwania czeskich kolaborujących z Niemcami aktywistów, odwaga i podłość poszczególnych ludzi. W takich warunkach Otakar Vávra nakręcił 12 filmów, miał kontakt zarówno z konspirującymi branżystami tworzącymi podwaliny przyszłej powojennej kinematografii (Vladislav Vančura), jak i kolaborującymi dyktatorami Barrandova (Miloš Havel). W jego filmach grały ulubienice niemieckich dygnitarzy (Lída Baarová, Adina Mandlová) a także ofiary hitlerowskiego terroru (Anna Letenská). Filmy Vávry z okresu Protektoratu oglądane po latach (a zachowały się wszystkie) mogą być traktowane jak tworzywo dla rozmaitych strategii interpretacyjnych, z których ważna, ale nie jedyna, jest perspektywa biograficzna dotycząca reżysera.
PDF-Vorschau
Bibliographie (39)
- Bednařík P., Arizace české kinematografie, Praha 2003.
- Blažejovský J., Dobové tance kolem života a díla Otakara Vávry, Studia Moravica. Acta Universitatis Palackianae Olomucensis, „Moravia” 2008, nr 6 2008.
- Brandes D., Češi pod německým protektorátem, Praha 2000.
- Březina V., Lexikon českého filmu. 2000 filmů 1930–1996, Praha 1996.
- Brožová V., Winter Z., Velkofilm, a historický film, „Iluminace 3”, 1991, nr 1.
- Čvančara J., Z jevištĕ na popravištĕ. Přibeh herečky Anny Čalounové-Letenské, „Pamĕť a dĕjiny” 2009, č. 2.
- Dvořáková T., Horníček J., Kinematografie v rámči Protektorátu Čechy a Morava, w: Panorama českého filmu, oprac. L. Ptáček, Olomouc 2000.
- Dvořáková T., Klimeš I., Prag-Film AD 1941–1945. Im Spannungsfeld zwischen Protektorats – und Reichs Kinematografie, München 2008.
- Fikejz M., Český film. Herci a herečky/III. díl S–Ž, Praha 2008.
- Fila K., Zemřel Otakar Vávra, nejkontroverznější filmař historie, http://magazin.aktualne.cz/kultura/film/zemrel-otakar-vavra-nejkontroverznejsi-filmar-historie/r~i:article:714398/ (23.12.2012).
- Georgev A., Denik sestry Lídy Baarové, Praha 1998.
- Guzek M., Krakatit i Ciemne słońce – adaptacje prozy Karela Čapka autorstwa Otakara Vávry, w: Hrabal i inni. Adaptacje czeskiej literatury, red. E. Ciszewska, E. Nurczyńska-Fidelska, Łódź 2013.
- Heiss G., Klimeš I., Kulturní průmysl a politika. Československé a rakouské filmové hospodářství v politické krizi třicátých let, w: Obrazy času. Český a rakouský film 30. let. Bilder der Zeit. Tschechischeer und österreichiser Film der 30er Jahre, red. G
- Heyduk M., Fiala M., Barandov pod vlajkou hakového kříže, Praha 2007.
- Jesenska M., Ponad nasze siły. Czesi, Żydzi i Niemcy. Wybór publicystyki z lat 1937–1939, wybór V. Burian, L. Engelking, Wołowiec 2003.
- Junek V., Čeněk Ŝlégl. Celoživotní jízda špatami vlaky, Praha 2009.
- Kašpar L., Český hraný film a filmaři za Protektorátu. Propaganda. Kolaborace. Rezistence, Praha 2007.
- Košťalová M., Hlášky herců První republiky, Praha 2011.
- Król E.C., Propaganda i indoktrynacja narodowego socjalizmu w Niemczech 1919–1945, Warszawa 1999.
- Lexikon české literatury 3/II P–Ř, Osobností, díla, instítuce, red. J. Opelík, Praha 2000.
- Lošťáková M., Čtenáři filmu – diváci časopisu. České filmové publikum v letech 1918–1938, Příbram 2012.
- Lukeš J., Diagnózy času. Český a slovenský poválečný film (1945–2012), Praha 2013.
- Menzel J., Rozmerná léta, Praha 2013.
- Motl S., Mraky nad Barrandovem, Praha 2006.
- Otakar Vávra 100 let, Praha 2011.
- Pape M., A nikdo vám nebude věřit. Dokument o táboře Lety u Písku, Praha 1997.
- Pasák T., Český fašismus a kolaborace, Praha 1999.
- Pašák T., Emil Hacha (1938–1945), Praha 2007.
- rek (Vítĕzslav Kocourek), Rozina sebranec – první český film po rezvoluci, „Rudé Právo” 1945, nr 186.
- Riding A., A zabawa trwała w najlepsze. Życie kulturalne w okupowanym Paryżu, z j. ang. tłum. P. Tarczyński, Warszawa 2012.
- Škvorecký J., Jiří Menzel a historie Ostře sledovaných vlaků, w: idem, Nejdražší umĕni a jiné eseje o filmu, Praha 2010.
- Taussig P., Neznámi hrdinové pochnuté osudy, Praha 2013.
- Tereza C. Dvořákova, Třináct minut protektorátni idyll. Reportáž z Filmových žni 1941 a co v ní není, w: Film a dĕjiny 2. Adolf Hitler a tí druzí – filmové obrazy zla, red. P. Korpal, Praha 2009.
- Vančura V., Řád nové tvorby, Praha 1972.
- Vávra O., Pamĕti aneb moje filmové 100 letí, Praha 2011.
- Vávra O., Podivný život režiséra, Praha 1997.
- Walczak M., Wkład Vladislava Vančury w rozwój czeskiej kinematografii, „Bohemistyka” 2011.
- Wanatowiczová K., Miloš Havel. Český filmový magnát, Praha 2013.
- Žitný R., Protektorátni rozhlasový skeč. Jak zlomit vaz (nejen) králi komiků, Praha 2010.