Przegląd Zachodniopomorski
Józef Piłsudski wobec sojuszu Polski z Rumunią w okresie międzywojennym
DOI: 10.18276/pz.2018.3-06
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autoren: | Henryk Walczak |
| Schlüsselbegriffe: | Józef Piłsudski Rumunia okres międzywojenny stosunki dyplomatyczno-wojskowe |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2018 |
| Seitenanzahl: | 28 (109-136) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Józef Piłsudski od początku niepodległego bytu Rzeczypospolitej stał się orędownikiem jej bliskiej współpracy z Rumunią. Nastawienie to wiązało się z potrzebą zabezpieczenia wschodnich granic państwa polskiego. Ten właśnie aspekt zdecydował o zawarciu przymierza polsko-rumuńskiego w 1921 roku, asekurującego Warszawę i Bukareszt przed zagrożeniem ze strony Moskwy. Uważając ten alians za jednen z fundamentów polskiej polityki zagranicznej, Marszałek był zwolennikiem jego pogłębiania i zacieśniania. Temu właśnie służyła jego podróż do Rumunii we wrześniu 1922 roku. Zmiany związane z dojściem do władzy centroprawicy spowodowały jednakże usunięcie się Piłsudskiego z życia politycznego i utratę możliwości oddziaływania na kształt aliansu z Rumunią. Sytuacja ta uległa zmianie po zamachu majowym i powrocie Marszałka do władzy. Ponownie zaczął on głosić konieczność bliskiej współpracy z Rumunią, która miała służyć budowie szerszej konstelacji państw Europy Środkowo-Wschodniej jako formy zabezpieczenia tego regionu przed zagrożeniem ze strony Związku Sowieckiego. Z tego też powodu Piłsudski z dużą determinacją zabiegał o koordynację działań limitrofów ZSRR w zakresie zawierania z tym państwem układów o nieagresji. Mimo fiaska tych wysiłków oraz zmian sytuacji międzynarodowej na początku lat trzydziestych nadal był przekonany o istotnym znaczeniu sojuszu z Rumunią dla polskiej polityki zagranicznej.
PDF-Vorschau
Bibliographie (72)
- Archiwum Akt Nowych w Warszawie
- Akta B. Wieniawy-Długoszowskiego.
- Ataszaty Wojskowe RP.
- Sztab Główny, 616.
- Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie
- Oddział III SG. AII 26A.
- Arhivele Ministerului Afacerilor Externe, Bucureşti
- 71 /1914, E2, partea I.
- 71/1920–1944, Polonia.
- Dosare specjale.
- Mica Înțelegere.
- Arhivele Militare Române, Bucureşti
- Marele Stat Major
- Biroul Ataşati Militari,
- Secţia 3. Operaţi.
- Hoover Institution Archives
- Polska. Poselstwo (Rumunia). Księga szyfrów.
- Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu
- Wysocki A., Dzieje mojej służby, sygn. 12477/II, t. 2, cz. 3.
- Argetoianu C., Memorii. Pentru cei de mâine. Amintiri din vremea celor de ieri, vol. 9, part. 8 (1930–1931), ediție și indice S. Neagoe, Bururești 1997.
- Beck J., Wspomnienia o polskiej polityce zagranicznej 1926–1939, Warszawa–Kraków 2015.
- Behind closed doors. Secret papers on the failure of Romanian-Soviet negotiations 1931–1932, translated, with an introductory essay, by W.M. Bacon, Stanford 1979.
- Bułhak H., Materiały do dziejów sojuszu polsko-rumuńskiego w latach 1921–1931, „Studia Historyczne” 1973, z. 3.
- Diariusz i teki Jana Szembeka (1935–1945), t. 1, oprac. T. Komarnicki, Londyn 1964.
- Documents on British Foreign Policy 1919–1939, Series I, vol. XXIII.
- Grzybowski W., Spotkania i rozmowy z Józefem Piłsudskim, „Niepodległość” (Londyn) 1948, t. 1.
- Hunczak T., Ukraine and Poland in documents 1918–1922, part 2, New York–Toronto 1983.
- Korwin-Sokołowski A.L., Fragmenty wspomnień 1910–1945, Warszawa 1987.
- Laroche J., Polska lat 1926–1935, Warszawa 1966.
- List J. Piłsudskiego do gen. K. Sosnkowskiego z 29 IV 1920 r., „Niepodległość” 1962, t. 7.
- Piłsudski J., Pisma zbiorowe, t. 5, Warszawa 1937.
- Piłsudski J., Pisma zbiorowe, t. 10, Warszawa 1938,
- Protokół konferencji odbytej 7.06.1928 r. między przedstawicielami armii polskiej i rumuńskiej, „Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej” 1988, nr 128.
- Protokół z posiedzenia w Belwederze z 6.06.1928 r., „Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej” 1988, nr 128.
- România–Polonia. Relaţii diplomatice, col. de red. F. Anghel, N. Mareş, D. Preda, Bucureşti 2003.
- Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. Dokumenty i materiały, t. 2, red. R. Bierzanek, J. Kukułka, Warszawa 1967.
- Świtalski K., Diariusz 1919–1935, do druku przygot. A. Garlicki, R. Świętek, Warszawa 1992.
- Gazeta Polska 1933
- Ilustrowany Kurier Codzienny 1933
- Kurier Warszawski 1920
- Anghel F., Okupacja Pokucia przez Armię Rumuńską (24 maja – początek sierpnia 1919 r.) i początki stosunków polsko-rumuńskich, „Przegląd Historyczny” 1998, z. 2.
- Bułhak H., Początki sojuszu polsko-rumuńskiego i przebieg rokowań o konwencję wojskową w latach 1919–1921, „Dzieje Najnowsze” 1973, nr 3.
- Bułhak H., Pośrednictwo dyplomacji polskiej między Rumunią a ZSRR w sprawie podpisania tzw. Protokołu Moskiewskiego (1928–1929), „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej” 1983, t. 19.
- Essen A., Polska a Mała Ententa: 1920–1934, Warszawa–Kraków 1992.
- Hrenciuc D., România şi Polonia –1918–1931. Relaţii politice, diplomatice şi militare, Rădăuţi 2003
- Jędrzejewicz W., Cisek J., Kalendarium życia Józefa Piłsudskiego 1867–1935, t. 2: 1918–1926, t. 3: 1926–1935, Wrocław–Kraków 1994.
- Józef Piłsudski (1867–1935). Polityk, wódz, mąż stanu, red. J. Faryś, T. Sikorski, Szczecin 2005.
- Kroytor V., Problema Pokuttiya u vidnostinakh mizh Rumunieyiu i ZUNR, „Galitschina” 2001, nr 5–6.
- Leczyk M., Polska i sąsiedzi. Stosunki wojskowe 1921–1939, Białystok 1997.
- Mareș N., Istorie – diplomație. Eseuri, vol. 2, Iași 2014.
- Między Europą naszych pragnień a Europą naszych możliwości, red. J. Faryś, T. Sikorski, P. Słowiński, t. 2, Gorzów Wlkp. 2007.
- Międzymorze. Nadzieje i ograniczenia w polityce II Rzeczypospolitej, red. E. Znamierowska-Rakk, Warszawa 2016.
- Neilson K., Britain, Soviet Russia and the Collapse of the Versailles Order 1919–1939, Cambridge 2006.
- Pajewski J., Budowa Drugiej Rzeczypospolitej 1918–1926, Kraków 1995.
- Piątek J., Przesłanki decyzji rządu Stanleya Baldwina o zerwaniu stosunków dyplomatycznych ze Związkiem Sowieckim 24 maja 1927 r., „Acta Universitatis Lodzienzis. Folia Historica” 2010, t. 85.
- Polska i Rumunia w Europie Środkowej w XX i XXI wieku. Studia, materiały i eseje poświęcone pamięci prof. dra hab. Wojciecha Rojka. Polonia și România în Europa
- Centrală în secolele XX și XXI. Studii, materiale și eseuri dedicate in memoriam prof. dr univ. Wojciech Rojek, red. A. Kastory, H. Walczak, Kraków 2017.
- Popescu M.C., Relaţiile militare româno-polone în perioada interbelică (1918–1939), Bucureşti 2001.
- Post hominum memoriam. Profesorowi Januszowi Farysiowi – uczniowie i przyjaciele, red. E. Skorupska-Raczyńska, P. Słowiński, Gorzów Wlkp. 2009.
- Przyjaźnie i antagonizmy. Stosunki Polski z państwami sąsiednimi w latach 1918–1939, red. J. Żarnowski. Warszawa 1977.
- Stănescu M.C., Operaţia Pocuţia, mai–august 1919, „Magazin Istoric” 1995, nr 1.
- Stępniak W., Dyplomacja polska na Bałkanach (1918–1926), Warszawa 1998.
- Tantum possumus, quantum scimus. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Zdzisławowi Chmielewskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. R. Gaziński, A. Makowski, Szczecin 2012.
- Walczak H., Polscy przedstawiciele dyplomatyczni w Rumunii w latach 1918–1940, cz. 1: 1918–1940, „Polish Biographical Studies” 2016, nr 4.
- Walczak H., Polska a sprawa rumuńsko-sowieckiego paktu o nieagresji w latach 1931–1932 (cz. 1), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2014, t. 49.
- Walczak H., Polska a sprawa rumuńsko-sowieckiego paktu o nieagresji w latach 1931–1932, (cz. 2), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2015, t. 50.
- Walczak H., Sojusz z Rumunią w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1931, Szczecin 2008.
- Wandycz P., Z Piłsudskim i Sikorskim. August Zaleski – minister spraw zagranicznych w latach 1926–1932, 1939–1941, Warszawa 1999.
- Willaume M., Rumunia, Warszawa 2004.
- Z dziejów stosunków polsko-radzieckich. Studia i materiały, t. 11–12, Warszawa 1975.
- Zieliński A., Stosunki polsko-rumuńskie, grudzień 1933 – maj 1935, „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej” 1976, t. 12.
- Żerko S., Kryzys w stosunkach między Polską a Rumunią w latach 1934–1936 w świetle polskich dokumentów dyplomatycznych, „Dzieje Najnowsze” 2016, t. 48.