
Przegląd Zachodniopomorski
Wpływ reformacji i kontrreformacji na rozwój treści epitafiów Pomorza Środkowego – na przykładzie wybranych dzieł
DOI: 10.18276/pz.2018.4-12
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Anna Gut-Czerwonka |
| Słowa kluczowe: | reformacja Kontrreformacja Marcin Luter Pomorze Zachodnie Pomorze Środkowe Epitafium ród Adebar Faustyn Knigge ród von Podewils Krąg Ostrowiec Żukowo Kołobrzeg Białogard sztuka sepulkralna |
| Data wydania numeru / monografii: | 2018 |
| Liczba stron: | 25 (259-283) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Niniejszy artykuł jest rozszerzoną wersją referatu wygłoszonego na międzynarodowej konferencji naukowej „Reformacja na Pomorzu Zachodnim”, która odbyła się 8–9 grudnia w Ośrodku Konferencyjno-Edukacyjnym Uniwersytetu Szczecińskiego w Kulicach. Zagadnienia poruszone w tekście obejmują wpływ reformacji i kontrreformacji na rozwój form oraz treści nowożytnych epitafiów Pomorza Środkowego, co zostało ukazane na przykładzie wybranych dzieł: epitafium małżonków Adebar (1500 r.) z katedry w Kołobrzegu, Faustyna Knigge (1587 r.) pierwotnie znajdujące się również w kołobrzeskiej kolegiacie, obecnie w kościele Mariackim w Białogardzie oraz na przykładzie późniejszych monumentów pochodzących już z XVII/XVIII wieku poświęconych rodowi von Podewils w Krągu, Ostrowcu i Żukowie. Przegląd zabytków poprzedza wykaz zaleceń Lutra odnośnie do sztuki kościelnej, w tym: zmieniająca się ikonografia, tematyka obrazów i rzeźb oraz skromne wypowiedzi na temat samych epitafiów.
Podgląd PDF
Bibliografia (18)
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, sygn. 485, Materiały genealogiczne i druki dot. rodzin: v. Absthagen, Adebahr, Ahnen, Ackerheim, Apenborg, Arensdorff, Arenswald, v. Arnim, v. Arras, v. d. Asseburg, XVIII w., Rękopisy i Spuścizny, t. I.
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, sygn. 507, Familie von Podewils, XVIII, Rękopisy i Spuścizny, t. I.
- Arszyńska J.M., Gogolin M.R., Trudne dziedzictwo – luterańskie zabytki w kościołach mazurskich. Zarys problematyki konserwatorskiej na wybranych przykładach, „Biuletyn Historii Sztuki” 2008, t. LXX, nr 3–4.
- Białostocki J., Vanitas: z dziejów obrazowania idei „marności” i „przemijania” w poezji i sztuce, w: Teoria i twórczość. O tradycji inwencji w teorii sztuki i ikonografii, Poznań 1961.
- Böttger L., Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungs-Bezirks Köslin, H. 1: Die Kreise Köslin und Colberg-Körlin, Stettin 1889.
- Brochocka A.O., „Die blume ist verwelckt”. Protestanckie funeralia na Pomorzu od początku XVII do połowy XX wieku [kat. wyst. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku], Słupsk 2010.
- Cieślak K., Między Rzymem, Wittenbergą a Genewą, Wrocław 2000.
- Gut A., „Dla siebie i potomnych”. Epitafia rodu von Platen w kościele pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Rarwinie, „Nasze Pomorze, Rocznik Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie” 2015, nr 17.
- Gut A., Epitafium kanonika Faustyna Kniggego w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny w Białogardzie, „Nasze Pomorze, Rocznik Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie” 2014, nr 16.
- Gut A., Et in funere perennitas. Nowożytne epitafia drewniane na Pomorzu Środkowym, Koszalin 2015.
- Hinz P., Der Kolberger Dom und seine Bildwerke: eine Wanderung durch sechs Jahrhunderte christlicher Kunst in einer pommerschen Kirche, Stettin 1936.
- Kriegseisen J., Mauzoleum rodziny von Podewils w Krągu i jego wyposażenie, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo” 2008, t. XXXV.
- Mariańska D., Początki reformacji na Pomorzu Zachodnim, w: Protestantyzm i protestanci na Pomorzu, Gdańsk 1997.
- Michalski S., Protestanci a sztuka: spór o obrazy w Europie nowożytnej, Warszawa 1989.
- Schoenen P., Epitaph, w: Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte, t. 5, Stuttgart 1967.
- Stolot F., Główne typy kompozycyjne drewnianych ołtarzy w Małopolsce po roku 1600, w: Sztuka około roku 1600, Warszawa 1974.
- Wachsen J.F., Historisch diplomatische Geschichte der Altstadt Colberg, Halle 1767.
- Wisłocki M., Sztuka protestancka na Pomorzu 1535–1648, Szczecin 2005.




