Komunikacja prawna i prawnicza. Podstawy prawniczej kompetencji komunikacyjnej


ISBN: 978-83-8419-031-9    ISBN (online): 978-83-8419-032-6    ISSN: 0860-2751    OAI    DOI: 10.18276/978-83-8419-032-6
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / T. (MCDLXXVIII) 1404

Rok wydania:2025
Dziedzina:Dziedzina nauk społecznych
Dyscyplina:nauki prawne
Słowa kluczowe: komunikacja komunikacja prawna komunikacja prawnicza kompetencja komunikacyjna prawnicza kompetencja komunikacyjna
Autorzy: Karolina Gmerek ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Informacje

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Abstrakt

Książka dotyczy podstaw prawniczej kompetencji komunikacyjnej. Jej podstawowym celem jest kształtowanie świadomości poszczególnych elementów komunikacji prawnej i prawniczej będącej punktem wyjścia do rozwoju prawniczej kompetencji komunikacyjnej. Przyjmuję, że kompetentna komunikacja rozpoczyna się od świadomości cech sytuacji komunikacyjnej, w której uczestniczymy, a kompetentny uczestnik tej sytuacji dąży do osiągnięcia porozumienia komunikacyjnego. Prawnicza kompetencja komunikacyjna może być rozwijana zarówno przez prawników, jak i nieprawników. Różnica polega na tym, że od prawników wymaga się, aby dysponowali prawniczą kompetencją komunikacyjną na poziomie profesjonalnym. Dla prawnika prawnicza kompetencja komunikacyjna jest kompetencją podstawową i dotyczy komunikacji prawnej oraz prawniczej. Natomiast umiejętność adekwatnego rozumienia tekstów prawnych jest najważniejszym komponentem prawniczej kompetencji komunikacyjnej odnoszącej się do obu tych obszarów. Książka składa się z wprowadzenia oraz trzech rozdziałów. Każdy z rozdziałów ma służyć kształtowaniu prawniczej kompetencji komunikacyjnej w innym zakresie, odpowiednio – w zakresie komunikacji w ogóle, komunikacji prawnej oraz komunikacji prawniczej.

Bibliografia

1.Andruszkiewicz M., Problem jasności w języku prawnym – aspekty lingwistyczne i teoretycznoprawne, „Comparative Legilinguistics” 2017, nr 31.
2.Aronson E., J. Aronson, Człowiek istota społeczna, przeł. J. Radzicki, Warszawa 2012.
3.Austin J.L., Jak działać słowami, w: J.L. Austin, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa 1993.
4.Awdiejew A., Gramatyka interakcji werbalnej, Kraków 2007.
5.Awdiejew A., G. Habrajska, Komponowanie sensu w procesie odbioru komunikatów, Łódź 2010.
6.Barometr prawa. Analiza stabilności otoczenia prawnego w polskiej gospodarce – edycja 10., Grant Thornton, https://grantthornton.pl/publikacja/barometr-prawa-edycja-10/# pobierz, dostęp 5.11.2024.
7.Bator A., Kompetencja w prawie i prawoznawstwie, Wrocław 2004.
8.Beacker D., Studien zur nächsten Gesellschaft, Frankfurt am Main 2007.
9.Bielska-Brodziak A., Śladami prawodawcy faktycznego. Materiały legislacyjne jako narzędzie wykładni prawa, Warszawa 2017.
10.Bielska-Brodziak A., M.K. Drapalska-Grochowicz, M.Ł. Suska, Petrified and Updated, or How the Interpretive Community Exercises Power Over the Meaning of Vague Terms in the Legal Text (on the Example of Polish Criminal Law), „International Journal for the Semiotics of Law” 2024, vol. 37, no. 7.
11.Biernacka A., Tłumacz w rozprawie sądowej, Warszawa 2014.
12.Bogucki O., The Derivational Theory of Legal Interpretation in Polish Legal Theory, „International Journal for the Semiotics of Law” 2020, nr 33.
13.Bogucki O., Model wykładni funkcjonalnej w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, Szczecin 2016.
14.Bogucki O., Przekraczanie językowej granicy władzy interpretowania prawa, „Horyzonty Polityki” 2023, nr 48.
15.Bogucki O., M. Zieliński, Zasady prawa z perspektywy ogólnej teorii prawa, w: System Prawa Karnego Procesowego. Tom III: Zasady procesu karnego, red. P. Hofmański, P. Wiliński, Warszawa 2014, Lex/el.
16.Bojańczyk A., Kontakty obrońcy ze świadkami – czy nadal procesowe tabu?, „Palestra” 2016, nr 9.
17.Borchólski K., Pies jako niebezpieczny przedmiot w rozumieniu art. 159 k.k. oraz art. 280 § 2 k.k., „Prokuratura i Prawo” 2023, nr 9.
18.Boroditsky L., A. Gaby, Remembrances of Times East: Absolute Spatial Representations of Time in an Australian Aboriginal Community, „Psychological Science” 2010, nr 11.
19.Boroditsky L., How language shapes the way we think, YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=RKK7wGAYP6k, dostęp 20.11.2024.
20.Borowska-Kalbarczyk K., Umiejętność indywidualnego zarządzania informacjami jako kompetencja kluczowa w społeczeństwie wiedzy, w: Kompetencje kluczowe dzieci i młodzieży. Praktyka edukacyjna, red. J. Uszyńska-Jarmoc, K. Nadachewicz, Warszawa 2015.
21.Brożek B., Myślenie. Podręcznik użytkownika, Kraków 2020.
22.Brożek B., Umysł prawniczy, Kraków 2018.
23.Brzeziński B., Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008.
24.Burza M., Prawnik nie potrafił wyłączyć filtra podczas rozprawy online. „Nie jestem kotem”, Gazeta.pl, 11.02.2021, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114881,26773846, usa-prawnik-utknal-z-filtrem-kota-podczas-wirtualnej-sprawy.html, dostęp 30.11.2024.
25.Butler J., Malcolm Turnbull Admits That Politicians Lie At Election Time, 28.06.2016, https://www.huffingtonpost.com.au/2016/06/27/malcolm-turnbull-admits-that-politicians-lie-at-election-time_a_21420166, dostęp 27.08.2021.
26.Campbell W.K., E.A. Krusemark, Self-Serving Bias, w: Encyclopedia of Social Psychology, red. R.F. Baumeister, K.D. Vohs, t. 2, Sage Publications 2007. CBOS, Komunikat z badań nr 36/2024 Oceny działalności instytucji publicznych w marcu, Warszawa 2024, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_036_24.PDF, dostęp 2.12.2024.
27.CBOS, Komunikat z badań nr 31/2017 Społeczne oceny wymiaru sprawiedliwości, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_031_17.PDF, dostęp 26.10.2021.
28.CBOS, Komunikat z badań nr 40/2024 Zaufanie społeczne, Warszawa 2024, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_040_24.PDF, dostęp 2.12.2024. ChatGPT, https://chatgpt.com, dostęp 8.07.2024.
29.Choduń A., Aspekty językowe derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, Szczecin 2018.
30.Choduń A., Koncepcja wykładni prawa Macieja Zielińskiego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2016, nr 4.
31.Choduń A., M. Zieliński, Wykładnia prawa karnego procesowego, w: System Prawa Karnego Procesowego, t. 1, cz. 2: Zagadnienia ogólne, Warszawa 2013.
32.Choduń A., Maciej Zieliński’s (derivative) concept of legal interpretation, „System Prawa Publicznego” 2015, nr 2.
33.Choduń A., Norma językowa a dyrektywy redagowania tekstów aktów prawnych, w: Konwencjonalne i formalne aspekty prawa, red. S. Czepita, Szczecin 2006.
34.Choduń A., O niektórych swoistościach języka prawnego, w: Tyle się we mnie słów zebrało... Szkice o języku i tekstach, red. B. Pędzich, M. Wanot-Miśtura, D. Zdunkiewicz-Jedynak, Warszawa 2018.
35.Choduń A., Postulat jasności prawa. „Plain language” czy praca edukacyjna, „Krytyka Prawa” 2018, nr 3.
36.Choduń A., Słownictwo tekstów aktów prawnych w zasobie leksykalnym współczesnej polszczyzny, Warszawa 2007.
37.Choduń A., Uwagi o komunikatywności tekstów aktów prawnych, w: Prawo i język, red. A. Mróz, A. Niewiadomski, M. Pawelec, Warszawa 2009.
38.Choduń A., Założenia dotyczące zasad techniki prawodawczej i wprowadzania ich zmian (język, teksty i konteksty), w: Zasady techniki prawodawczej – perspektywa zmian. Materiały pokonferencyjne, Warszawa 2014.
39.Choduń A., K. Gmerek, Knowledge About Language of Legilative Acts: An Absent Element in the Development of Key Competences in the Polish Education System, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2021, nr 4.
40.Choduń A., M. Zieliński, Jak sądy i trybunały komunikują się z obywatelami, w: Kultura zachowań językowych Polaków. Materiały z VIII Forum Kultury Słowa. Rzeszów 20–22 października 2011, red. M. Krauz, K. Ożóg, Rzeszów 2013.
41.Choduń A., M. Zieliński, Uzasadnienie twierdzeń interpretacyjnych z perspektywy derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2020, nr 2.
42.Chomsky N., Zagadnienia teorii składni, przeł. I. Jakubczak Wrocław 1982.
43.The Chronicle of Queen Jane, and of Two Years of Queen Mery, and Especially of the Rebellion of Sir Thomas Wyat. Written by a Resident in the Tower of London, red. J.G. Nichols, 1850, https://tudorhistory.org/primary/janemary/title.html, dostęp 23.08.2021.
44.Condor S., Ch. Antaki, Dyskurs a psychologia postrzegania społecznego, w: Dyskurs jako struktura i proces, red. T. van Dijk, przeł. G. Grochowski, Warszawa 2001.
45.Cyrano [opis filmu], reż. J. Wright, prod. USA, Wielka Brytania, Kanada, https://www. filmweb.pl/film/Cyrano-2021-858008, dostęp 21.12.2024.
46.Cyrano de Bergerac (utwór dramatyczny), Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyrano_ de_Bergerac_(utw%C3%B3r_dramatyczny), dostęp 16.12.2024.
47.Czapska J., Konflikty związane z pełnieniem roli prawnika-uczestnika wymiaru sprawiedliwości, w: G. Skąpska, J. Czapska, M. Kozłowska, Społeczne role prawników (sędziów, prokuratorów, adwokatów), Wrocław 1989.
48.Czepita S., Derywacyjna koncepcja wykładni a zagadnienie otwartej tekstowości pojęć prawnych, w: W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, red. A. Choduń, S. Czepita, Szczecin 2010.
49.Damasio A., Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg, przeł. M. Karpiński, Poznań 2002.
50.Damasio A., Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg, przeł. M. Karpiński, Kraków 2022, ePub.
51.Damasio A., Descartes’ Error, London 2006.
52.Dąbrowski A., Wpływ emocji na poznawanie, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” 2012, nr 3.
53.Diagnoza świadomości prawnej Polaków 2016. Główne wyniki badania wizerunku wymiaru sprawiedliwości i wiedzy prawnej Polaków, https://zpp.net.pl/wp-content/uploads/ 2017/08/omt9ag_09.03.2016NiewiadomoprawnaPolakw2016.pdf, dostęp 26.10.2021.
54.Digital 2023: Global Digital Overview Report, https://datareportal.com/reports/digital-2023-global-overview-report, dostęp 5.11.2024.
55.Digital 2024: Poland, https://datareportal.com/reports/digital-2024-poland, dostęp 10.11.2024.
56.Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław 1999.
57.Doczekalska A., Drafting and interpretation of EU law – paradoxes of legal multilingualism, w: Formal Linguistics and Law, red. G. Grewendorf, M. Rathert, Berlin 2009.
58.Dorren G., Gadka. W sześćdziesiąt języków dookoła Europy, przeł. A. Sak, Kraków 2021.
59.Dudek M., M. Stępień, Courtroom Power Distance Dynamics, Cham 2021.
60.Duda A., A. Wąglorz, Zakres przedmiotowy prawa łaski z art. 139 Konstytucji (o niedopuszczalności stosowania abolicji indywidualnej), „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2016, nr 1. Dukaj J., Po piśmie, Kraków 2019.
61.Duszak A., Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa 1998.
62.Dutton K., Myślenie czarno-białe. Binarny mózg jako balast w skomplikowanym świecie, przeł. R. Madejski, Warszawa 2021.
63.Eades D., „Evidence Given in Unequivocal Terms”: Gaining Consent of Aboriginal Young People in Court, w: Language in the Legal Process, red. J. Cotterill, Palgrave Macmillan 2002.
64.Eco U., Lector in fabula, przeł. P. Salwa, Warszawa 1994.
65.Eco U., Pomiędzy autorem i tekstem, w: Interpretacja i nadinterpretacja, red. U. Eco i in., przeł. T. Bieroń, Kraków 1996.
66.Etyka prawnicza. Zagadnienia podstawowe, red. S. Sykuna, Warszawa 2018.
67.Etyka zawodów prawniczych. Etyka prawnicza, red. H. Izdebski, P. Skuczyński, Warszawa 2006.
68.Eunson B.I., Communicating in the 21st Century, 3rd ed., Wiley Academic 2013.
69.Fisher R., D. Shapiro, Emocje w negocjacjach, przeł. Z. Kościuk, Warszawa 2009.
70.Fisher R., W. Ury, B. Patton, Dochodząc do tak. Negocjowanie bez poddawania się, przeł. R.A. Rządca, Warszawa 2009.
71.Fiske J., Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, przeł. A. Gierczak, Wrocław 2008.
72.Frankfurt H.G., O wciskaniu kitu, przeł. H. Pustuła-Lewicka, Warszawa 2008.
73.Furmanek W., Niektóre pedagogiczne konsekwencje nadmiarowości informacji, „Edukacja – Technika – Informatyka” 2013, nr 2.
74.Gajda S., Styl naukowy, w: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001.
75.Gawronski B., Fundamental Attribution Error, w: Encyclopedia of Social Psychology, red. R.F. Baumeister, K.D. Vohs, t. 1, Sage Publications 2007.
76.Gizbert-Studnicki T., Język prawny a obraz świata, w: Prawo w zmieniającym się społeczeństwie. Księga jubileuszowa Profesor Marii Boruckiej-Arctowej, red. G. Skąpska i in., Toruń–Kraków 1992.
77.Gizbert-Studnicki T., Postulat jasności i zrozumiałości tekstów prawnych a dostęp do prawa, w: Prawo i język, red. A. Mróz, A. Niewiadomski, M. Pawelec, Warszawa 2009.
78.Gmerek K., Identyfikowanie czynności procesowych dokonywanych w ramach rozprawy sądowej. Rozważania na tle rzeczywistych wypowiedzi nieprofesjonalnych uczestników postępowania, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2020, nr 1.
79.Gmerek K., Kompetencja komunikacyjna prawników. Wstęp do problematyki, w: Język polskiego prawa: nowe wyzwania, red. D. Kondratczyk-Przybylska, A. Niewiadomski, E. Walewska, Warszawa 2016.
80.Gmerek K., Rozprawa sądowa jako zdarzenie komunikacji społecznej, Szczecin 2019.
81.Gmerek K., Udzielanie pouczeń nieprofesjonalnym uczestnikom rozprawy sądowej. Problem komunikatywności, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2022, nr 4.
82.Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa 2005.
83.Godek A., Zastosowanie derywacyjnej koncepcji wykładni prawa do rozstrzygania spraw ze stosowaniem przepisów unijnych, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2011, nr 1.
84.Grabias S., Interakcja językowa i jej uwarunkowania. Perspektywa lingwistyczna, w: Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, red. J. Bartmiński, U. Majer-Baranowska, Lublin 2005.
85.Grabias S., Język w zachowaniach społecznych, Lublin 1994.
86.Greco V., D. Roger, Coping with uncertainty: The construction and validation of a new measure, „Personality and Individual Differences” 2000, nr 4.
87.Grice H.P., Logika i konwersacja, w: Język w świetle nauki, B. Stanosz (wybór i wstęp), przeł. T. Hołówka i in., Warszawa 1980.
88.Griffin E., A First Look at Communication Theory, New York 2012.
89.Griffin E., Podstawy komunikacji społecznej, przeł. M. Kacmajor, W. Kubiński, Gdańsk 2003.
90.Grucza F., Kulturowe determinanty języka oraz komunikacji językowej, w: Język, kultura – kompetencja kulturowa. Materiały z XIII Sympozjum zorganizowanego przez Instytut Lingwistyki Stosowanej UW. Zaborów 5–8 listopada 1987 r., red. S. Grucza, Warszawa 1992. Grzeczność nasza i obca, red. M. Marcjanik, Warszawa 2005.
91.Hagan M., Legal Design, https://www.lawbydesign.co/ legal-design, dostęp 3.11.2024.
92.Hall E.T., Bezgłośny język, przeł. A. Skarbińska-Zielińska, R. Zimand, Warszawa 1987.
93.Hall E.T., Ukryty wymiar, przeł. T. Hołówka, Warszawa 1976.
94.Heider and Simmel (1944) animation, https://www.youtube.com/watch?v=VTNmLt7QX8E, dostęp 28.09.2021.
95.Heider F., M. Simmel, An Experimental Study of Apparent Behavior, „The American Journal of Psychology” 1944, nr 2.
96.Helios J., W. Jedlecka, Wykładnia prawa Unii Europejskiej ze stanowiska teorii prawa, Wrocław 2018.
97.Hermann M., Conventional Acts and Their Normative Consequences: Controversies Over the Poznań Concept of Conventional Acts, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2023, nr 2.
98.Hershock P., Information and innovation in a global knowledge society. Implications for higher education, w: The Emergent Knowledge Society and the Future of Higher Education. Asian perspectives, red. D.E. Neubauer, Oxon 2012.
99.Hofmański P., S. Zabłocki, Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Warszawa 2016.
100.Hymes D., Vers la competence de communication, Paris 1991.
101.Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, Warszawa 2000.
102.Internetowy System Aktów Prawnych, https://isap.sejm.gov.pl, dostęp 9.08.2024.
103.Jabłońska-Bonca J., „Efekt aureoli” i „efekt uczestnictwa” a niezależność prawników-naukowców, „Przegląd Prawa i Administracji” 2017, nr 110.
104.Jabłońska-Bonca J., O szkolnictwie wyższym i kształceniu prawników, Warszawa 2020.
105.Jabłońska-Bonca J., Prawo w kręgu mitów, Gdańsk 1995.
106.Jabłońska-Bonca J., Remote hearings and judicial symbolism. A draft, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2022, nr 2.
107.Jabłońska-Bonca J., Tempus fugit, w: Foundations of Legal Negotiations. Studies in the Philosophy of law, red. J. Stelmach, B. Brożek, Kraków 2014.
108.Jabłońska-Bonca J., Trzeba inaczej uczyć. Kilka uwag o homo zappiens i miękkich umiejętnościach komunikacyjnych prawników, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2018, nr 2.
109.Jabłońska-Bonca J., „Wciskanie kitu” (w rozumieniu H.G. Frankfurta) na temat prawa w mediach. Z problematyki komunikacji erystycznej, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2021, nr 2.
110.Jabłońska-Bonca J., Wejście do sali rozpraw. Analiza porównawcza norm zachowania uczestników rozprawy zdalnej i tradycyjnej, „Prawo i Więź” 2023, nr 2.
111.Jabłońska-Bonca J., Zmiany w powłoce kultury prawnej na przykładzie zdalnych rozpraw – szkic problemu, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2024, nr 1.
112.Jabłońska-Bonca J., K. Zeidler, Prawnik a sztuka retoryki i negocjacji, Warszawa 2023.
113.Jabłoński P., P. Kaczmarek, Granice władzy prawniczej w perspektywie polskiej tradycji socjologicznej, Kraków 2017.
114.Jabłoński P., P. Kaczmarek, O grze interpretatora z tekstem prawnym i czynnikami pozatekstowymi w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2020, nr 2.
115.Jabłoński P., P. Kaczmarek, M. Wojtanowski, Wolność wypowiedzi sędziego. Próba konceptualizacji, „Państwo i Prawo” 2023, nr 1.
116.Jadacka H., Dlaczego nie wszyscy mogą rozumieć teksty prawne, w: Prawo, język, etyka, red. A. Mróz, A. Niewiadomski, M. Pawelec, Warszawa 2010.
117.Jadacka H., A. Markowski, D. Zdunkiewicz-Jedynak, Poprawna polszczyzna. Hasła problemowe, Warszawa 2008.
118.Jakimowicz W., Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006.
119.Jakubiak-Mirończuk A., Negocjacje dla prawników. Prawo cywilne, Warszawa 2010.
120.Janicki J., Elementy hermeneutyczne w derywacyjnym modelu wykładni prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2024, nr 1.
121.Jedynak A., Doświadczenie i język, Warszawa 2007.
122.Język polskiej legislacji, czyli zrozumiałość przekazu a stosowanie prawa. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Komisję Kultury i Środków Przekazu oraz Komisję Ustawodawczą, Kancelaria Senatu, Warszawa 2007.
123.Jopek-Bosiacka A., Przekład prawny i sądowy, Warszawa 2006.
124.Jopek-Bosiacka A., Teoretycznoprawne i logiczne uwarunkowania przekładu prawnego, Warszawa 2019.
125.Kaczmarczyk-Kłak K., Prawo łaski w Polsce na tle porównawczym dawniej i współcześnie, Rzeszów 2013.
126.Kaczmarek P., Dystans do roli w zawodzie prawnika, Warszawa 2019.
127.Kaczmarek P., Wolność wypowiedzi sędziego w perspektywie pełnionych obowiązków, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2022, nr 4.
128.Kahneman D., Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, przeł. P. Szymczak, Poznań 2012.
129.Kalisz A., A. Zienkiewicz, Mediacja w sprawach gospodarczych jako narzędzie wspierające sukces w biznesie, Warszawa 2020.
130.Kamień J., Prawo i literatura jako kierunek filozoficznoprawny, Gdańsk 2024.
131.Kohlmeier A., Legal Design: Die perfekte Kombination aus Recht und Design, „The Legal Revolutionary” 2018, nr 42.
132.Kohlmeier A., M. Klemola, The Legal Design Book: Doing Law in the 21st Century, 2022.
133.Kordela M., Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2012.
134.Korgul K., J. Witczak, I. Święcicki, AI na polskim rynku pracy, Warszawa 2024.
135.Kossowska M., E. Szumowska, Niepewność i potrzeba domknięcia poznawczego a przetwarzanie informacji, w: Poczucie kontroli i niepewność. Konsekwencje dla rozumienia świata społecznego, red. M. Kofta, A.M. Rędziło, Warszawa 2020.
136.Kozłowska M., Stereotypy zawodów prawniczych w badaniach empirycznych, w: G. Skąpska, J. Czapska, M. Kozłowska, Społeczne role prawników (sędziów, prokuratorów, adwokatów), Wrocław 1989.
137.Kozłowski K., Prawo łaski Prezydenta RP. Historia. Regulacja. Praktyka, Warszawa 2013.
138.Kruglanski A.W., The Psychology of Being „Right”: The Problem of Accuracy in Social Perception and Cognition, „Psychological Bulletin” 1989, nr 3.
139.Kruszyński P., Instytucja prawa łaski – de lege lata i de lege ferenda, „Przegląd Sejmowy” 2022, nr 2.
140.Kulesza C., Rozprawa zdalna oraz zdalne posiedzenie aresztowe w świetle konwencyjnego standardu praw oskarżonego, „Białostockie Studia Prawnicze” 2021, nr 3.
141.Kurcz I., Psychologia języka i komunikacji, Warszawa 2005.
142.Law & Crime Network, Jury Hands Down Verdict in Johnny Depp’s Favor at End of Defamation Trial with Amber Heard, YouTube, Jury Hands Down Verdict in Johnny Depp’s Favor at End of Defamation Trial with Amber Heard – YouTube, dostęp 5.11.2024.
143.Leathers D.G., Komunikacja niewerbalna. Zasady i zastosowania, przeł. M. Trzcińska, Warszawa 2007.
144.Lerner J.S., Y. Li, P. Valdesolo, K. Kassam, Emotion and Decision Making, „Annual Review of Psychology” 2015, nr 66.
145.Leszczyński J., Opinia prawna jako przedstawienie wiedzy o prawie, w: Opinie prawne w praktyce, red. M. Król, Warszawa 2014.
146.Leszczyński J., Pozytywizacja prawa w dyskursie dogmatycznym, Kraków 2010.
147.Leszczyński L., B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, Wykładnia w prawie administracyjnym, w: System Prawa Administracyjnego, t. 4, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2015.
148.Leszczyński L., Wykładnia operatywna (podstawowe właściwości), „Państwo i Prawo” 2009, nr 6.
149.Leszczyński L., Zagadnienia teorii stosowania prawa. Doktryna i tezy orzecznictwa, Kraków 2001.
150.Lewandowicz-Machnikowska M., Wykorzystanie badań nad prawem w legal design, w: Legal Design Forum. Teksty wybrane 1, red. D. Płuchowska, [b.m.] 2024.
151.List otwarty Grzegorza Małeckiego do Macieja Nowaka, http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/ 158321.html, dostęp 25.08.2021.
152.Łętowska E., Kilka uwag o praktyce wykładni, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2002, nr 1.
153.Łętowska E., Pozaprocesowe znaczenie uzasadnienia sądowego, „Państwo i Prawo” 1997, nr 5.
154.Maisel M., Archeologia prawna Polski, Warszawa–Poznań 1982.
155.Malinowska E., O kompetencji komunikacyjnej uczestników dyskursu urzędowego, w: Stylistyka a pragmatyka, red. B. Witosz, Katowice 2001.
156.Malinowski A., Komunikatywność polskich kodeksów, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2016, nr 1.
157.Malinowski A., Pomiar czytelności polskiego tekstu prawnego, „Państwo i Prawo” 2017, nr 5.
158.Marchwicki W., M. Niedużak, Odpowiedzialność dyscyplinarna, etyka zawodowa adwokatów i radców prawnych. Orzecznictwo, Warszawa 2019.
159.Marcjanik M., Grzeczność w komunikacji językowej, Warszawa 2007.
160.Maroń G., Zasady prawa. Pojmowanie i typologie a rola w wykładni prawa i orzecznictwie konstytucyjnym, Poznań 2011.
161.Maruszewski T., D. Doliński, W. Łukaszewski, M. Marszał-Wiśniewska, Emocje i motywacja, w: Psychologia akademicka. Podręcznik, red. J. Strelau, D. Doliński, t. 1, Gdańsk 2010.
162.Mastalski R., Prawo podatkowe, Warszawa 2004.
163.Mastalski R., Stosowanie prawa podatkowego, Warszawa 2008.
164.Matczak M., Does Legal Interpretation Need Paul Grice? Reflections on Lepore and Stone’s Imagination and Convention, „Polish Journal of Philosophy” 2016, nr 1.
165.Matczak M., Imperium tekstu. Prawo jako postulowanie i urzeczywistnianie świata możliwego, Warszawa 2019.
166.Matczak M., Kompetencja organu administracji, Kraków 2004.
167.Matczak M., Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa, Warszawa 2007.
168.Mattelart A., M. Mattelart, Teorie komunikacji. Krótkie wprowadzenie, przeł. J. Mikułowski- -Pomorski, Warszawa–Kraków 2001.
169.McDermont V.M., Attribution Theory, w: Encyclopedia of Communication Theory, red. S.W. Littlejohn, K.A. Foss, Sage Publications 2009.
170.Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Warszawa 2024.
171.Mikułowski-Pomorski J., Informacja i komunikacja. Pojęcia, wzajemne relacje, Wrocław 1988.
172.Moroń E., T. Piekot, G. Zarzeczny, M. Maziarz, Prosto o konkursach Funduszy Europejskich. Poradnik efektywnego pisania, Warszawa 2015.
173.Morreale S.P., B.H. Spitzberg, J.K. Barge, Komunikacja między ludźmi. Motywacja, wiedza i umiejętności, przeł. P. Izdebski i in., Warszawa 2007.
174.Mulcahy L., Legal Architecture: Justice, Due Process and the Place of Law, London 2010.
175.Najda M., A. Rutkowska, D. Rutkowski, Psychologia sali sądowej. Jak komunikacja i emocje wpływają na postrzeganie sprawiedliwości, Bielsko-Biała 2022.
176.Narodowy Korpus Języka Polskiego, https://nkjp.pl, dostęp 22.08.2024.
177.Nawrocki M., Czas popełnienia czynu zabronionego w polskim prawie karnym. Podstawowe zagadnienia materialno-prawne, Szczecin 2014.
178.Nęcki Z., Komunikacja międzyludzka, Kraków 1996.
179.Nieciecka K., Kilka uwag o problematyce komunikatywności tekstów prawnych, „Studenckie Prace Prawnicze, Administratywistyczne i Ekonomiczne” 2014, nr 6.
180.„Nie jestem kotem”. Słynna rozprawa na Zoomie, https://www.facebook.com/fundacjaCWP/videos/nie-jestem-kotem-s%C5%82ynna-rozprawa-na-zoomie/1449267275449447, dostęp 30.11.2024.
181.Norma ISO w zakresie prostego języka, https://www.iso.org/standard/78907.html, dostęp 2.11.2024.
182.Nowak L., Interpretacja prawnicza. Studium z metodologii prawoznawstwa, Warszawa 1973.
183.Ollivier B., Nauki o komunikacji. Teoria i praktyka, przeł. I. Piechnik, Warszawa 2010.
184.Ong W.J., Orality and Literacy: The Technologizing of the Word, Abingdon (Oxon) 2012.
185.Opracowania wieloletnie, Baza statystyczna Ministerstwa Sprawiedliwości, https://isws. ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie, dostęp 1.12.2024.
186.Orwell G., Folwark zwierzęcy, przeł. G. Strzeboński, Kraków 2021.
187.Osiejewicz J., Komunikacja prawnicza. Prostym językiem o prawie, Warszawa 2020.
188.Osiejewicz J., Prawo do komunikacji między klientem a prawnikiem – atrybuty modelu partycypacyjnego, w: Polski system ochrony praw człowieka 70 lat po proklamowaniu Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Osiągnięcia – bariery – rozwiązania, red. J. Jaskiernia, K. Spryszak, Toruń 2019.
189.Państwowy Instytut Badawczy NASK, https://www.nask.pl/pl/aktualnosci/4271,Internetw- Polsce-ma-30-lat.html, dostęp 30.07.2024.
190.Paúl M.L., A Brazilian City Passed a Law About Water Meters. ChatGPT Wrote It, „The Washington Post”, 4.12.2023, https://www.washingtonpost.com/nation/2023/12/04/ai-written- law-porto-alegre-brazil, dostęp 14.12.2024.
191.Pease A., B. Pease, Mowa ciała, przeł. J. Grabiak, Poznań 2021.
192.Peno M., M. Zieliński, Wykładnia derywacyjna a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, red. J. Godyń, M. Hudzik, L.K. Paprzycki, Warszawa 2011.
193.Piekot T., Walidacja tekstu prawnego z perspektywy normy ISO w zakresie prostego języka, w: Legal Design Forum. Teksty wybrane 1, red. D. Płuchowska, [b.m.] 2024.
194.Piekot T., E. Maroń, G. Zarzeczny, Prosto po polsku – przyjazne upomnienia, https://mojebankowanie. pl/wp-content/uploads/2016/08/raport_prosto_po_polsku_-_przyjazne_ upomnienia.pdf, dostęp 9.12.2024.
195.Piekot T., M. Maziarz, Styl „plain language” i przystępność języka publicznego jako nowy kierunek w polskiej polityce językowej, „Acta Universitatis Vratislaviensis. Język a Kultura” 2014, nr 24.
196.Piekot T., G. Zarzeczny, E. Moroń, Standard „plain language” w polskiej sferze publicznej, w: Lingwistyka kryminalistyczna. Teoria i praktyka, red. M. Zaśko-Zielińska, K. Kredens, Wrocław 2019.
197.Pietrzykowski T., Intuicja prawnicza. W stronę zewnętrznej integracji teorii prawa, Warszawa 2012.
198.Pietrzykowski T., Naturalizm i granice nauk prawnych. Esej z metodologii prawoznawstwa, Warszawa 2017.
199.Pikut A., Aspekty prawne prowadzenia e-rozpraw w sprawach cywilnych i karnych, w: Lockdown. Prawo i społeczeństwo, red. K. Łukomiak, Łódź 2021.
200.Pilitowski B., Sądy dostępne przez Internet. Szanse i zagrożenia, Toruń 2020.
201.Pilitowski B., B. Kociołowicz-Wiśniewska, Obywatelski Monitoring Sądów 2021, Toruń 2021.
202.Piotrowski R., Stosowanie prawa łaski przez Prezydenta RP, „Studia Politologiczne” 2016, nr 42.
203.Płeszka K., Wykładnia rozszerzająca, Warszawa 2010.
204.Płuchowska D., Wprowadzenie: prawo potrzebuje interdyscyplinarnych inicjatyw, w: Legal Design Forum. Teksty wybrane 1, red. D. Płuchowska, [b.m.] 2024.
205.Poggi F., Against the Conversational Model of Legal Interpretation: On the Difference between Legislative Intent and Speaker’s Intention, „Revus” 2020, nr 40.
206.Pohl Ł., Prawo karne. Wykład części ogólnej, Warszawa 2018.
207.Pohl Ł., Struktura normy sankcjonowanej w prawie karnym, Poznań 2007.
208.Poznański J., Tłumacz w postępowaniu karnym, Warszawa 2007.
209.Pracownia Prostej Polszczyzny UWr, https://ctt.uwr.edu.pl/ppp, dostęp 2.11.2024.
210.Prawo Agaty [serial tv], reż. M. Migas i in., prod. Polska: TVN, 2012–2015.
211.Prosto z ZUS, https://www.zus.pl/-/prosto-z-zus-czyli-prostszy-jezyk-i-formularze, dostęp 2.11.2024.
212.Radwański Z., M. Zieliński, Uwagi de lege ferenda o klauzulach generalnych w prawie prywatnym, „Przegląd Legislacyjny” 2001, nr 2.
213.Ricouer P., Mowa i pismo, w: P. Ricouer, Język, tekst, interpretacja, przeł. P. Graff, Warszawa 1989.
214.Rogoziński P., Instytucja ułaskawienia w prawie polskim, Warszawa 2009.
215.Rostand E., Cyrano de Bergerac. Komedia bohaterska w pięciu aktach, przeł. M. Konopnicka, W. Zagórski, [b.m.] [b.r.], https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/rostand-cyrano-de-bergerac.pdf, dostęp 16.12.2024.
216.Rozwadowski W., Etiam clarum ius exigit interpretationem, w: W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, red. A. Choduń, S. Czepita, Szczecin 2010.
217.Ruch Wydawniczy w Liczbach 2023: Książki, t. 77, O. Dawidowicz-Chymkowska (oprac.), Biblioteka Narodowa, https://www.bn.org.pl/raporty-bn/ruch-wydawniczy-w-liczbach/ruch-wydawniczy-w-liczbach-2023-k, dostęp 5.11.2024.
218.Ruta-Korytowska K., Nie taki urząd straszny, jak o nim mówią… Prosty język w Urzędzie Miasta Poznania – dobre praktyki, „Poradnik Językowy” 2022, nr 8.
219.Ryśkiewicz M., Statystyczny obraz trudności prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2023, nr 4.
220.Rządowe Centrum Legislacji, https://rcl.gov.pl, dostęp 9.08.2024.
221.Rzucidło I., Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne a poglądy orzecznictwa, Warszawa 2020.
222.Sarkowicz R., Poziomowa interpretacja tekstu prawnego, Kraków 1995.
223.Sikorski C., Język konfliktu. Kultura komunikacji społecznej w organizacji, Warszawa 2005.
224.Sillars A.L., Interpersonal Conflict, w: Ch.R. Berger, M.E. Roloff, D.R. Roskos-Ewoldsen, The Handbook of Communication Science, 2nd ed., Thousand Oaks 2010.
225.Skoczeń I., Implicatures within Legal Language, Cham 2019.
226.Skuczyński P., Etyka adwokatów i radców prawnych, Warszawa 2016.
227.Skuczyński P., Prawnik jako tłumacz. O metaforycznym rozumieniu eksperckiego charakteru zawodów prawniczych, „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” 2022, nr 2.
228.Skuczyński P., Three Models of Judicial Free Speech and Technological Challenges, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2022, nr 4.
229.Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów, red. J. Bralczyk, wyd. 1, Warszawa 2005.
230.Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 1994.
231.Smolak M., Wykładnia celowościowa z perspektywy pragmatycznej, Warszawa 2012.
232.Sperber D., D. Wilson, Relevance: Communication and Cognition, 2nd ed., Padstow (Cornwall) 1995.
233.Stelmach J., Przypadek trudny w prawie, w: W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, red. A. Choduń, S. Czepita, Szczecin 2010.
234.Stelmach J., B. Brożek, Sztuka negocjacji prawniczych, Warszawa 2011.
235.Stępień M., Uśmiech sędziowski – pomocne i niebezpieczne narzędzie, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2022, nr 4.
236.Stroud N., Non-Adversarial Justice: The Changing Role of Courtroom Participants in an Indigenous Sentencing Court, w: Proceedings of the International Association of Forensic Linguists’ Tenth Biennial Conference, Centre for Forensic Linguistics, Birmingham, UK, https:// papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2428578, dostęp 4.12.2024.
237.Studnicki F., Przepływ wiadomości o normach prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze” 1965, nr 22.
238.Studnicki F., Znajomość i nieznajomość prawa, „Państwo i Prawo” 1962, nr 4.
239.Susskind R., Tomorrow’s Lawyers. An Introduction to Your Future, 3rd ed., Oxford 2023.
240.System Prawa Unii Europejskiej. Tom 3: Wykładnia prawa Unii Europejskiej, red. L. Leszczyński, Warszawa 2019.
241.Szafrańska M., J. Kabzińska, Strach przed przestępczością mieszkańców Krakowa w latach 2014–2016 w świetle wyników badań empirycznych, „Archiwum Kryminologii” 2018, nr 40.
242.Szulc D., O możliwościach zastosowania Plain Legal Language do polskich tekstów aktów prawnych, w: Młodzi Naukowcy 2.0, t. 2, red. J. Korpysa, P. Niedźwiedzka-Rystwej, A. Łabuz, P. Bełtowska, Szczecin 2022.
243.Szymków-Gac M., Przesłuchanie w polskiej rozprawie karnej. Studium pragmalingwistyczne, Warszawa 2019.
244.Taleb N., Czarny łabędź. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem, przeł. O. Siara, Warszawa 2020.
245.Tkacz S., O zintegrowanej koncepcji zasad prawa w polskim prawoznawstwie (od dogmatyki do teorii), Toruń 2014.
246.To jest pierwszy tekst na newonce, który w całości napisała sztuczna inteligencja, Redakcja newonce, 10.12.2020, https://newonce.net/tag/microsoft, dostęp 13.09.2021.
247.Tobor Z., W poszukiwaniu intencji prawodawcy, Warszawa 2013.
248.Tomasello M., Dlaczego współpracujemy, przeł. Ł. Kwiatek, Kraków 2016.
249.Tomasello M., Historia naturalna ludzkiego myślenia, przeł. B. Kucharzyk, R. Ociepa, Kraków 2015.
250.Tomasello M., Kulturowe źródła ludzkiego poznania, przeł. J. Rączaszek, Warszawa 2002.
251.Trzebińska J., A. Czoska, Implikatury, w: Przewodnik po filozofii języka, red. J. Odrowąż-Sypniewska, Kraków 2016.
252.Unbelievable Robot Dance by Boston dynamics, https://www.youtube.com/watch?v=UAG_FBZJVJ8, dostęp 1.12.2024.
253.Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, t. 2, Warszawa 2003.
254.Uzasadnienia decyzji stosowania prawa, red. I. Rzucidło-Grochowska, M. Grochowski, Warszawa 2015.
255.Uzasadnienie orzeczenia sądu powszechnego. Język – struktura – metodyka, red. P. Nowak, P. Zdanikowski, J. Konecki, Warszawa 2022.
256.Waismann F., Verifiability, w: Logic and Language. The First Series, red. A. Flew, Oxford 1960.
257.Watzlawick P., J.B. Bavelas, D.D. Jackson, Pragmatics of Human Communication: A Studies of Interactional Patterns, Pathologies, and Paradoxes, W.W. Norton and Company 2011.
258.Whorf B.L., Language Thought and Reality, New York 1956.
259.Wielki słownik języka polskiego, red. P. Żmigrodzki, https://wsjp.pl/haslo/podglad/29368/ kot, dostęp 26.08.2024.
260.Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji, red. E. Polański, wyd. 4, dodruk poprawiony, Warszawa 2017.
261.Winczorek J., Dostęp do prawa. Ujęcie socjologiczne, Warszawa 2019.
262.Witek M., Myślenie wolne, myślenie szybkie i implikatury konwersacyjne. O zaletach podejścia interdyscyplinarnego, w: Interdyscyplinarność w naukach ekonomicznych. Zastosowanie metod i technik neuronauki poznawczej oraz modeli kognitywistyki, red. A. Wawrzyniak, B. Wąsikowska, M. Witek, Warszawa 2017.
263.Wojciechowski B., Refleksje na temat dynamiczności i deliberatywności wykładni trudnych przypadków na przykładzie spraw dotyczących osób LGBTQ+, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2022, nr 4.
264.Wojciechowski B., Wybór stylu życia a świadomość praw podstawowych, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2022, nr 2.
265.Wojtak M., Genologia tekstów użytkowych, w: Polska genologia lingwistyczna, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008.
266.Wojtak M., Wzorce gatunkowe wypowiedzi a realizacje tekstowe, w: Gatunki mowy i ich ewolucja, t. 2: Tekst a gatunek, red. D. Ostaszewska, Katowice 2004.
267.Wojtak M., A. Siwiec, Świadomość stylistyczna na tle wybranych składników jej kontekstu pojęciowego, w: Świadomość normatywno-stylistyczna współczesnych Polaków. Mowa rozświetlona myślą, red. J. Miodek, Wrocław 1999.
268.Wronkowska S., O swoistości wykładni konstytucji. Uwagi kolejne, „Przegląd Konstytucyjny” 2018, nr 1.
269.Wronkowska S., O woluntaryzmie, instrumentalizacji i odpowiedzialności za prawo, „Przegląd Konstytucyjny” 2019, nr 1.
270.Wronkowska S., Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa, Poznań 2003.
271.Wronkowska S., M. Zieliński, Z. Ziembiński, Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1974.
272.Wronkowska S., Z. Ziembiński, Teoria prawa. Zarys wykładu, Poznań 2001.
273.Wronkowska S., P.F. Zwierzykowski, M. Krotoszyński, Wprowadzenie do prawoznawstwa, Poznań 2025.
274.Wróblewski B., Język prawny i prawniczy, Kraków 1948.
275.Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Warszawa 1990.
276.Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.
277.Wszołek M., Legal design jako indykator zmiany społecznej (przez projektowanie), w: Legal Design Forum. Teksty wybrane 1, red. D. Płuchowska, [b.m.] 2024.
278.Wszołek M., D. Płuchowska, Legal design, Wrocław 2021.
279.Zabrocka J., Zastosowanie badań w legal design na przykładzie prototypu gry informującej o przeciwdziałaniu mobbingowi, w: Legal Design Forum. Teksty wybrane 1, red. D. Płuchowska, [b.m.] 2024.
280.Zajęcki M., Aksjologiczna interpretacja prawa (studium z metodologii i teorii prawa), Warszawa 2017.
281.Zalecenie Szefa Służby Cywilnej ws. upowszechniania prostego języka, https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/zalecenie-szefa-sluzby-cywilnej-ws-prostego-jezyka, dostęp 2.11.2024.
282.ZBP – Zrozumiale. Bezpośrednio. Prosto, https://zbp.pl/aktualnosci/wydarzenia/Dobre-praktyki-prostej-komunikacji-bankowej, dostęp 2.11.2024.
283.Zeidler K., Estetyka prawa, Gdańsk–Warszawa 2018.
284.Zieliński M., Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny” 2006, nr 3.
285.Zieliński M., Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego, Poznań 1972.
286.Zieliński M., Iura novit curia a wykładnia prawa, w: Prawo, język, logika. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Malinowskiego, red. S. Lewandowski, A. Machińska, J. Petzel, Warszawa 2012.
287.Zieliński M., Język prawny, język administracyjny, język urzędowy, w: Język – Prawo – Społeczeństwo, red. E. Malinowska, Opole 2004.
288.Zieliński M., Języki prawne i prawnicze, w: Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, red. W. Pisarek, Kraków 1999.
289.Zieliński M., Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, „Palestra” 2011, nr 3–4.
290.Zieliński M., Poznanie sądowe a poznanie naukowe, Poznań 1979.
291.Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, wyd. 7, Warszawa 2017.
292.Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002.
293.Zieliński M., O. Bogucki, A. Choduń, S. Czepita, B. Kanarek, A. Municzewski, Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2009, nr 4.
294.Zieliński M., Z. Ziembiński, Uzasadnianie twierdzeń, ocen i norm w prawoznawstwie, Warszawa 1988.
295.Zieliński M., M. Zirk-Sadowski, Klaryfikacyjność i derywacyjność w integrowaniu polskich teorii wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2022, nr 2.
296.Ziembiński Z., Kompetencja i norma kompetencyjna, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1969, nr 4.
297.Ziembiński Z., Logika praktyczna, Warszawa 2011.
298.Ziembiński Z., Przepis prawny a norma prawna, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1960, nr 1.
299.Ziembiński Z., M. Zieliński, Dyrektywy i sposób ich wypowiadania, Warszawa 1992.
300.Zirk-Sadowski M., Konstrukcja racjonalnego prawodawcy a kompetencja komunikacyjna, w: M. Zirk-Sadowski, Prawo w kulturze. Eseje wybrane z teorii i filozofii prawa, Warszawa 2023.
301.Zomerski W., W kierunku demokratycznej nauki prawa? Dogmatyka, edukacja, postanalityczność, Warszawa 2023.
302.Zych N., Uproszczenie ustawy o prawach konsumenta. Plain legal language a język prawny, „Oblicza Komunikacji” 2019, nr 11.
303.Życie Warte Jest Rozmowy, serwis Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, https://zwjr. pl/mity-na-temat-samobojstw, dostęp 26.09.2021.
304.Akty normatywne
305.Kodeks Etyki Radcy Prawnego – załącznik do uchwały nr 884/XI/2023 Prezydium KRRP z dnia 7 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
306.Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza – załącznik do uchwały Nr VII/21/2011 Krajowej Rady Notarialnej z dnia 5 marca 2011 r. ze zm.
307.Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2024 poz. 867).
308.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji), (Dz. Urz. UE L 1689, 12.07.2024).
309.Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (tekst jedn. Dz.U. 2016 poz. 283).
310.Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana) (Dz. Urz. UE 2016, C 202).
311.Uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej).
312.Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (DzU 2024 poz. 1061 ze zm.).
313.Ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (DzU 2024 poz. 1568 ze zm.).
314.Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 20204 poz. 878 ze zm.).
315.Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 23).
316.Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 2151).
317.Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. 2018 poz. 1914).
318.Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. 2024 poz. 917).
319.Ustawa z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. 2024 poz. 266 ze zm.).
320.Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. 2024 poz. 17).
321.Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 2024 poz. 37 ze zm.).
322.Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2024 poz. 834).
323.Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1580).
324.Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2019 poz. 1461).
325.Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 54 ze zm.).
326.Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 poz. 935).
327.Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. 2017 poz. 683 ze zm.).
328.Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2023 poz. 1378 i 1615.
329.Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2024 poz. 622).
330.Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych – załącznik do uchwały nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych.
331.Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Prokuratorów – załącznik do uchwały Krajowej Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie Zbioru zasad etyki zawodowej prokuratorów.
332.Orzecznictwo
333.Postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 1 lipca 2016 r., III Cz 1889/15, https://orzeczenia.ms.gov.pl/content/s$0142ownik$0020j$0119zyka$0020polskiego/ 151515000001503_III_Cz_001889_2015_Uz_2016-01-07_001, dostęp 22.08.2024.
334.Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2017 r., I KZP 4/17, https:// www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia3/I%20KZP%204-17.pdf, dostęp 29.08.2024.
335.Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, https://www.sn.pl/wyszukiwanie/SitePages/orzeczenia.aspx?Sygnatura=I%20KZP%20 22/22, dostęp 2.09.2024.
336.Wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., (I OSK 2320/12), https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ doc/1ADF8FC8A9, dostęp 3.08.2024.
337.Wyrok TK z dnia 13 stycznia 2005 r., (P 15/02), OTK-A 2005, Nr 1, poz. 4.
338.Wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2011 r., (I SA/Kr 2138/10), https://orzeczenia.nsa. gov.pl/doc/E900E2E4A6, dostęp 3.08.2024.