Rozprawy i Studia : Wpływ naturalnej dwujęzyczności na uczenie się kolejnych języków podczas studiów neofilologicznych
Szczegóły tomu
DOI: 10.18276/978-83-7972-972-2
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISBN: | 978-83-7972-971-5 |
| ISBN (online): | 978-83-7972-972-2 |
| ISSN: | 0860-2751 |
| Autorzy: |
Louise
van Wijgerden-Bachta
Uniwersytet Szczeciński |
| Rok wydania: | 2025 |
| Dziedzina: | Dziedzina nauk humanistycznych |
| Dyscyplina: | językoznawstwo |
| OAI-PMH: | Metadane |
Informacje
Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: październik 2025
Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/
Podgląd PDF
Bibliografia (309)
- Adamowska, A. (2018). Motywy wyboru kierunku studiów na wydziale nauk ekonomicznych i informatyki w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Płocku. Nauki Ekonomiczne 27, 203–218.
- Adamska, K. (2013). Język jako narzędzie poznania i komunikacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, 17, 21–37.
- Ahrenholz, B. (2008). Erstsprache – Zweitsprache – Fremdsprache. W: B. Ahrenholz, I. Oomen-Welke (red.), Deutsch als Zweitsprache (s. 3–16). Baltmannsweiler: Schneider- -Verlag Hohengehren.
- Apeltauer, E. (1992). Sind Kinder bessere Sprachenlerner? Lernen in Deutschland, 1, 6–19.
- Apeltauer, E. (1997). Grundlagen des Erst- und Fremdsprachenerwerbs: Eine Einführung. Fernstudienprojekt zur Fort- und Weiterbildung im Bereich Germanistik und Deutsch als Fremdsprache. Teilbereich Deutsch als Fremdsprache Fernstudieneinheit 15. Berlin: Langenscheidt.
- Arabski, J. (1985). O przyswajaniu języka drugiego (obcego). Warszawa: WSiP.
- Arabski, J. (1996). Przyswajanie języka obcego i pamięć werbalna. Katowice: Śląsk.
- Arabski, J. (2007). Transfer międzyjęzykowy. W: I. Kurcz (red.), Psychologiczne aspekty dwujęzyczności (s. 341–352). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Arcisz, A. (2003). Psychologiczne aspekty procesu uczenia się języka obcego. W: H. Komorowska (red.), Reforma w nauce języka obcego. Nowe programy i podręczniki (s. 29–38). Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
- Arnberg, L. (1987). Raising children bilingually: The pre-school years. Clevedon: Multilingual Matters.
- Aronin, L. (2019). What is multilingualism? W: D. Singleton, L. Aronin (red.), Twelve Lectures in Multilingualism (s. 3–34). Bristol: Multilingual Matters.
- Auer, P. (1995). The pragmatics of code-switching: A sequential approach. W: P. Muysken, L. Milroy (red.), One speaker, two languages. Cambridge. Cross-disciplinary perspectives on code-switching (s. 115–135). Cambridge: Cambridge University Press.
- Baker, C. (1995). A Parents’ and Teachers’ Guide to Bilingualism. Bristol: Multilingual Matters.
- Baker, C. (2011). Foundations of Bilingual Education and Bilingualism. Bristol: Multilingual Matters.
- Barac, R., Bialystok, E. (2012). Bilingual effects on cognitive and linguistic development: Role of language, cultural background and education. Child Development, 83(2), 413–422.
- Bawej, I. (2019). Transfer językowy i jego negatywne aspekty w relacji język ojczysty – język obcy, pierwszy język obcy – drugi język obcy. Pobrane z: https://www.wszpwn.com. pl/wydarzenie/transfer-jezykowy-i-jego-negatywne-aspekty-w-relacji-jezyk-ojczysty- -jezyk-obcy-pierwszy-jezyk-obcy-drugi-jezyk-obcy,416.html (2.12.2022).
- Baynham, M., De Fina, A. (2017). Narrative analysis in migrant and transnational contexts. W: M. Martin-Jones, D. Martin (red.), Researching Multilingualism. Critical and ethnographic perspectives (s. 31–45). London/New York: Routledge.
- Bertelle, L. (2011). Dwujęzyczność w świetle najnowszych badań naukowych. Lingwistyka Stosowana, 4, 241–249.
- Besemeres, M. (2004). Different languages, different emotions? Perspectives from autobiographical literature. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 25(2–3), 140–158.
- Bhatia, T.K. (2007). Introduction. W: T.K. Bhatia, W.C. Ritchie (red.), The Handbook of Bilingualism (s. 5–6). Oxford: Blackwell.
- Bhatia, T.K., Ritchie, W.C. (red.) (2004). The Handbook of Bilingualism. Oxford: Blackwell Publishing.
- Bialystok, E. (2005). Consequences of bilingualism for cognitive development. W: J. Kroll, A. De Groot (red.), Handbook of Bilingualism: Psycholinguistic Approaches (s. 417–432). New York: Oxford University Press. (tłum.) Psychologiczne aspekty dwujęzyczności (2007), I. Kurcz (red.), Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 269–295.
- Bialystok, E. (2017). L’acquisition d’une deuxième langue, le bilinguisme pendant la petite enfance et leur impact sur le développement cognitif précoce. W: R.E. Tremblay, M. Boivin, R. DeV. Peters (red.), Encyclopédie sur le développement des jeunes enfants. Pobrane z: https://www.enfant-encyclopedie.com/deuxieme-langue/selon-experts/ lacquisition-dune-deuxieme-langue-le-bilinguisme-pendant-la-petite (11.10.2023).
- Bialystok, E., Craik, F., Klein, R., Viswanathan, W. (2004). Bilingualism, aging and cognitive control: Evidence from the Simon task. Psychology and Aging, 19(2), 290–303.
- Bialystok, E., Martin, M.M. (2004). Attention and inhibition in bilingual children: Evidence from the dimensional change card sort task. Developmental Science, 7(3), 325–339.
- Bialystok, E., Martin, M.M., Viswanathan, M. (2005). Bilingualism across the lifespan: The rise and fall of inhibitory control. International Journal of Bilingualism, 9(1), 103–119.
- Bialystok, E., Senman, L. (2004). Executive processes in appearance-reality tasks: The role of inhibition of attention and symbolic representation. Child Development, 75(2), 562–579.
- Biedroń, A. (2009). Czy neurologia ma zastosowanie w dydaktyce nauczania języków obcych? W: M. Pawlak, M. Derenowski, B. Wolski (red.), Problemy współczesnej dydaktyki języków obcych (s. 29–38). Poznań: Wydział Pedagogiczno-Artystyczny UAM.
- Bloomfield, L. (1933). Language. New York: Holt.
- Bohn, R. (2003). Probleme der Wortschatzarbeit. Berlin: Langenscheidt.
- Boratyńska-Sumara, J. (2015). Specyficzne cechy wielojęzyczności indywidualnej nabywanej w kontakcie szkolnym: Analiza na przykładzie studentów specjalności filologia angielska z językiem dodatkowym – język niemiecki. Lingwistyka Stosowana, 12, 15–33.
- Borecka, V.E. (2016). Rola języka ojczystego w nauczaniu języków obcych – założenia teoretyczne oraz propozycje rozwiązań metodycznych. W: E. Awramiuk, M. Karolczuk (red.), Z problematyki kształcenia językowego (t. 6) (s. 149–170). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
- Bracki, A. (2009). Surżyk. Historia i teraźniejszość. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
- Brzeziński, J. (1987). Podstawy glottodydaktyczne nauczania języka polskiego dzieci polonijnych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Bunta, F., Ingram, D. (2007). The acquisition of speech rhythm by bilingual Spanishand English-speaking 4- and 5-year-old children. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 50(4), 999–1014.
- Busch, B. (2017). Biographical approaches to research in multilingual settings. W: M. Martin- -Jones, D. Martin (red.), Researching Multilingualism. Critical and ethnographic perspectives (s. 46–59). London/New York: Routledge.
- Butler, Y.G. (2013). Bilingualism/multilingualism and second language acquisition. W: T.K. Bhatia, W.C. Ritchie (red.), The Handbook of Bilingualism and Multilingualism (s. 114–144). Malden: Blackwell.
- Cabrejas-Peñuelas, A.B. (2012). The compensation strategies of an advanced and a less advanced language learner: A case study. Theory and Practice in Language Studies, 2(7), 1341–1354.
- Carlson, S.M., Meltzoff, A.N. (2008). Bilingual experience and executive functioning in young children. Developmental Science, 11(2), 282–298.
- Chibaka, E.F. (2018). Advantages of bilingualism and multilingualism: Multidimensional research findings. W: S.B. Chumbow (red.), Multilingualism and Bilingualism (s. 15–36). London: IntechOpen.
- Chira, O. (2023). Sprachentwicklung im Kontext von Mehrsprachigkeit. Praxisbericht über die Analyse von Sprachbiografien. W: Managementul educaţional: realizări şi perspective de dezvoltare: Materialele Conferinţei ştiinţifice internaţionale, ediţia a 4-a (s. 54–59). Pobrane z: http://dspace.usarb.md:8080/jspui/handle/123456789/5944 (3.02.2024).
- Chłopek, Z. (2011). Nabywanie języków trzecich i kolejnych oraz wielojęzyczność. Aspekty psycholingwistyczne (i inne). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Chung, H.H. (2006). Code switching as a communicative strategy: A case study of Korean-English bilinguals. Bilingual Research Journal, 30(2), 293–307. DOI: 10.1080/15235882.2006.10162878.
- Cieszyńska, J. (2006). Dwujęzyczność, dwukulturowość – przekleństwo czy bogactwo? O poszukiwaniu tożsamości Polaków w Austrii. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
- Ciszewska-Psujek, U. (2020). Trudności fonetyczno-fonologiczne osób uczących się języka polskiego jako obcego w perspektywie logopedyczno-glottodydaktycznej. Logopedia, 49(2), 199–217.
- Ciuk, S., Latusek-Jurczak, D. (2012). Etyka w badaniach jakościowych. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Metody i narzędzia. Tom 1 (s. 23–40). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Cockiewicz, W. (2013). Jak uporządkować terminologiczny chaos w glottodydaktyce i po co? LingVaria, 1(15), 201–213.
- Craik, F.I., Bialystok, E., Freedman, M. (2010). Delaying the onset of Alzheimer disease: bilingualism as a form of cognitive reserve. Neurology, 75(19), 1726–1729.
- Cummins, J. (2000). Language, power, and pedagogy. Bilingual children in the crossfire. Clevedon: Multilingual Matters.
- Cunningham, U. (2020). Growing Up with Two Languages. A Practical Guide for Multilingual Families and Those Who Support Them (ed. 4). New York: Routledge.
- Curdt-Christiansen, X.L. (2018). Family language policy. W: J.W. Tollefson, M. Pérez- -Milans (red.), The Oxford Handbook of Language Policy and Planning (s. 420–441). New York: Oxford University Press.
- Czarnecka, M. (2013). Lernen Erwachsene Fremdsprachen anders? Motivation, Einstellungen, Angst als affektive Variablen im Zweitspracherwerb bei Erwachsenen und Kindern. Germanica Wratislaviensia, 137, 181–192.
- Czerwonka, A., Lib, W. (2019). Motywy wyboru studiów przez studentów – sprawozdanie z badań pilotażowych. Edukacja – Technika – Informatyka, 30(4), 298–303.
- Darcy, N.T. (1953). A review of literature on the effects of bilingualism upon the measurement of intelligence. Journal of Genetic Psychology, 82, 21–57.
- de Bot, K. (2004). The multilingual lexicon. Modelling selection and control. The International Journal of Multilingualism, 1(1), 17–32.
- de Bot, K., Lowie, W., Verspoor, M. (2007). A dynamic systems theory approach to second language acquisition. Bilingualism: Language and Cognition, 10(1), 7–21.
- de Houwer, A. (2007). Parental language input patterns and children’s bilingual use. Applied Psycholinguistics, 28(3), 411–424.
- De Keyser, R., Larson-Hall, J. (2005). What does the critical period really mean? W: J.F. Kroll, A.M.B. de Groot (red.), Handbook of Bilingualism. Psycholinguistic Approaches (s. 88–108). New York: Oxford University Press.
- Denzin, N.Y., Lincoln, Y. (2009). Metody badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Dębski, R. (2015). Phonological patterns in the speech of Polish English bilingual children in Australia. Initial findings. LingVaria, 10(20), 27–40. DOI: 10.12797/LV.10.2015.20.03.
- Dietrich, R. (2004). Erstsprache – Muttersprache. W: U. Ammon, N. Dittmar, K.J. Mattheier, P. Trudgill (red.), Sociolinguistics. An International Handbook of the Science of Language and Society (s. 305–311). Berlin: de Gruyter.
- Długosz, P. (2015). Zjawisko edukacji transgranicznej na przykładzie ukraińskich studentów na Podkarpaciu. Youth Policy: Problems and Prospects, 6, 161–168.
- Długosz, P. (2018). Integracja ukraińskich studentów podejmujących naukę w Polsce. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2(168), 67–92.
- Dörnyei, Z. (2015). Research Methods in Applied Linguistics. Quantitative, Qualitative, and Mixed Methodologies. Oxford: Oxford University Press.
- Drabczuk, M. (2022). Przyśpieszona ukrainizacja językowa. Komentarze IEŚ, 676 (188/2022), 1–2.
- Duszczyk, M., Kaczmarczyk, P. (2022). Wojna i migracja: napływ uchodźców wojennych z Ukrainy i możliwe scenariusze na przyszłość. CMR Spotlight, 4(39), 2–14.
- Düwell, H. (1979). Fremdsprachenunterricht im Schülerurteil. Untersuchungen zu Motivation, Einstellungen und Interessen von Schülern im Fremdsprachenunterricht. Schwerpunkt Französisch. Tübingen: Narr.
- Dyszak, A. (1996). Wstęp do słowotwórstwa w ramach gramatyki opisowej języka polskiego na studiach polonistycznych. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Studia Filologiczne. Filologia Polska, 40(17), 209–231.
- Eberhardt, P. (2009). Twórcy ukraińskiej geopolityki. Przegląd Geograficzny, 81(2), 145–171.
- Ecke, P. (2003). Book Review: Philip Herdina and Ulrike Jessner: A Dynamic Model of Multilingualism. Multilingual Matters, 2002. Applied Linguistics, 24(1), 125–129.
- Edmondson, W., House, J. (1993). Einführung in die Sprachlehrforschung. Tübingen–Basel: Francke.
- Fałowski, A. (2011). Język ukraiński. W: B. Oczkowa, E. Szczepańska, przy współpracy T. Kwoki (red.), Słowiańskie języki literackie. Rys historyczny (s. 127–144). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Field, F. W. (2011). Key concepts in bilingualism. Basingstoke–New York: Palgrave Macmillan.
- Flick, U. (2010). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Flick, U. (2011). Jakość w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- García, O. (2009). Bilingual education in the 21st century: a global perspective. Oxford–Malden: Wiley-Blackwell.
- Gardner, R.C., Lambert, W.E. (1972). Attitudes and Motivation in Second Language Learning. Rowley: Newbury House Publishers.
- Garncarek, P. (2018). Nauczanie dzieci języków obcych w kontekście akwizycji pierwszego języka. Postscriptum Polonistyczne, 2(22), 13–24.
- Gasińska, M. (2016). Studenci z Ukrainy w Polsce. Uwarunkowania, oczekiwania i opinie w świetle badania ewaluacyjnego w AFiB Vistula. Zeszyty Naukowe Uczelni Vistula, 47(2), 127–147.
- Gergało-Dąbek, N. (2019). Pierwsza w niepodległej Ukrainie ustawa o języku ukraińskim. Analizy/Społeczeństwo, 23.
- Gibbs, G. (2015). Analizowanie danych jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Głoskowska-Sołdatow, M. (2010). Wybrane aspekty motywowania uczniów do nauki. W: E. Jaszczyszyn, J. Szada-Borzyszkowska (red.), Edukacja dziecka: mity i fakty (s. 422–431). Białystok: Trans Humana.
- Głuszkowski, M. (2011). Socjologizm teorii badań dwujęzyczności Uriela Weinreicha. Roczniki Historii Socjologii, 1, 101–117.
- Goldstein, B.A., Gildersleeve-Neumann, C.E. (2015). Bilingualism and Speech Sound Disorders. Current Developmental Disorders Reports, 2, 237–244.
- Gorąca-Sawczyk, G. (2014). Różnorodność technik uczenia się słownictwa w języku obcym. Neofilolog, 2(43/2), 181–192. DOI: 10.14746/n.2014.43.2.4.
- Gould, S.J. (1981). The mismeasure of man. New York: Norton.
- Górska, A. (2015). Błędy studentów z Ukrainy – zapobieganie i eliminacja w grupach o zróżnicowanych możliwościach (na podstawie doświadczeń Centrum Partnerstwa Wschodniego Uniwersytetu Opolskiego). Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 22, 357–370.
- Grosjean, F. (1982). Life with two languages: an introduction to bilingualism. Cambridge: Harvard University Press.
- Grosjean, F. (1997). The bilingual individual. Interpreting, 2(1–2), 163–187.
- Grosjean, F. (2000). Myths about bilingualism. Pobrane z: https://www.francoisgrosjean. ch/myths_en.html (9.12.2022).
- Grosjean, F. (2010). Bilingual. Life and Reality. Cambridge–London: Harvard University Press.
- Grosjean, F., Byers-Heinlein, K. (2018). The Listening Bilingual. Speech Perception, Comprehension and Bilingualism. Hoboken: Wiley-Blackwell.
- Grotjahn, R. (2005). Je früher, desto besser? – Neuere Befunde zum Einfluss des Faktors „Alter” auf das Fremdsprachenlernen. W: H. Pürschel, T. Tinnefeld (red.), Moderner Fremdsprachenerwerb zwischen Interkulturalität und Multimedia: Reflexionen und Anregungen aus Wissenschaft und Praxis. Fremdsprachen in Lehre und Forschung (FLF) 38 (s. 186–202). Bochum: AKS-Verlag.
- Gudkova, S. (2012). Wywiad w badaniach jakościowych. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Metody i narzędzia. Tom 2 (s. 111–129). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Gugenberger, E. (2011). Hybridität und Translingualität: lateinamerikanische Sprachen im Wandel. W: E. Gugenberger, K. Sartingen (red.), Hybridität – Transkulturalität – Kreolisierung. Innovation und Wandel in Kultur, Sprache und Literatur Lateinamerikas (s. 11–49). Wien: LIT Verlag.
- GUS (2013). Wybory ścieżki kształcenia a sytuacja zawodowa Polaków. Pobrane z: https:// stat.gov.pl/ (6.02.2022).
- GUS (2019). Populacja cudzoziemców w Polsce w czasie COVID-19. Pobrane z: https://stat. gov.pl (6.02.2022).
- GUS (2022). Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2021/2022 (wyniki wstępne). Pobrane z: https://stat.gov.pl (23.11.2022).
- GUS (2024). Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2022/2023 (wyniki wstępne). Pobrane z: https://stat.gov.pl (3.02.2024).
- Haugen, E. (1956). Bilingualism in the Americas. Alabama: American Dialect Society.
- Haugen, E. (1969). The Norwegian Language in America: A Study in Bilingual Behavior. Bloomington: Indiana University Press.
- Hensel, P., Glinka, B. (2012). Teoria ugruntowana. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Podejścia i teorie. Tom 1 (s. 89–113). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Hentschel, G. (2014). „Trasjanka” und „Suržyk” – zum Mischen von Sprachen in Weißrussland und der Ukraine: Einführung in die Thematik und Ausblick auf den Band. W: G. Hentschel, O. Taranenko, S. Zaprudski (red.), Trasjanka und Suržyk – gemischte weißrussisch-russische und ukrainisch-russische Rede. Sprachlicher Inzest in Weißrussland und der Ukraine (s. 1–26). Frankfurt am Main: Peter Lang.
- Herdina, P., Jessner, U. (2002). A Dynamic Model of Multilingualism. Perspectives of Change in Psycholinguistics. Clevedon: Multilingual Matters.
- Heryng, J., Obrębska, M. (2018). Czy dwujęzyczność sprzyja kreatywności? Doniesienie z badań. Investigationes Linguisticae, XLII, 2–11.
- Heyd, G. (1991). Deutsch lehren – Grundwissen für den Unterricht in Deutsch als Fremdsprache. Frankfurt am Main: Diesterweg.
- Hofmański, W. (2012). Języki w kontakcie. Fenomen słowiańskiej komunikatywności. Slavia Occidentalis, 69, 91–107.
- Hrycak, J. (2000). Historia Ukrainy 1772–1999: narodziny nowoczesnego narodu. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej.
- Hudson, R.A. (1996). Sociolinguistics (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
- Hufeisen, B. (1991). Englisch als erste und Deutsch als zweite Fremdsprache. Frankfurt am Main: Peter Lang.
- Hufeisen, B. (1998). L3 – Stand der Forschung – Was bleibt zu tun? W: B. Hufeisen, B. Lindemann (red.), Teritärsprachen. Theorien, Modelle, Methoden (s. 169–183). Tübingen: Stauffenberg.
- Hufeisen, B. (2000). Dritt- und Teritärsprachenforschung. Flensburger Papiere zur Mehrsprachigkeit und Kulturenvielfalt im Unterricht, Universität Flensburg.
- Hufeisen, B. (2010). Bilingualität und Mehrsprachigkeit. W: W. Hallet, F.G. Königs (red.), Handbuch Fremsprachendidaktik (s. 376–381). Seelze-Velber: Kallmeyer.
- Hufeisen, B., Marx, N. (red.) (2004). Beim Schwedischlernen waren Englisch und Deutsch ganz hilfsvoll. Untersuchungen zum multiplen Sprachenlernen. Frankfurt am Main: Peter Lang Verlag (Forum Angewandte Linguistik 44).
- Hufeisen, B. Marx, N. (red.) (2007). EuroComGerm: Die Sieben Siebe. Germanische Sprachen lesen lernen. Aachen: Shaker.
- Izdebska-Długosz, D. (2017). Transfer jako pojęcie kluczowe w analizie błędów studentów ukraińskojęzycznych w polszczyźnie. W: R. Kordonski, O. Kordonska, Ł. Muszyński (red.), Ukraina – Polska: doświadczenia oraz perspektywy strategicznego partnerstwa (t. 3) (s. 101–112). Lwów–Olsztyn: Lwowski Uniwersytet Narodowy im. I. Franki.
- Izdebska-Długosz, D. (2022). Nauczanie i uczenie się języków obcych w kontraście z językami wschodniosłowiańskimi w opinii Słowian wschodnich – raport z badań. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Ad Didacticam Litterarum Polonarum Et Linguae Polonae Pertinentia, 13(359), 30–43.
- Jakosz, M. (2018). Zum Einfluss affektiver Faktoren auf den frühen Fremdsprachenerwerb im Elementarbereich durch den narrativen Ansatz. Glottodidactica, 45(1), 49–66.
- Jakosz, M. (2020). Stellenwert des Deutschlernens in Polen – empirische Befunde zur Motivation zum Fremdsprachenlernen. Prace Językoznawcze, XXII(1), 61–85. Jakowenko, N. (2011). Historia Ukrainy do 1795 roku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Janaszek, K. (2019). Dwie sfery osobowości studenta rusycysty. Przegląd Rusycystyczny, 2(166), 201–214.
- Janaszek, K. (2021). Kompetencje użytkowników języka obcego. Wiedza socjokulturowa i kompetencja socjolingwistyczna studentów rusycystów. Studia Rossica Posnaniensia, 46(2), 281–291.
- Janicka, M. (2011). Środowisko społeczne i szkolne ucznia a efektywność procesu nauczania i uczenia się języków obcych. Neofilolog, 36, 37–53.
- Jarecki, W. (2008). Motywy wyboru studiów i kierunku studiów wyższych. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, 3, 143–153.
- Jarecki, W. (2015). Motywacje przy podejmowaniu studiów wyższych ekonomicznych. Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 18(3), 133–141.
- Jemielniak, D. (2012). Badania jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Jespersen, O. (1922). Language. New York: Holt.
- Jung, B., Günther, H. (2016). Erstsprache, Zweitsprache, Fremdsprache. Eine Einführung (3. Aufl.). Weinheim–Basel: Beltz.
- Juszczyk, S. (2013). Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
- Kaliska, M. (2018). Model uczenia języków obcych w szkole wyższej na przykładzie języka włoskiego. Założenia teoretyczne, metodologia nauczania i zintegrowany rozwój kompetencji. W: S. Grucza (red.), Studi@ Naukowe 42. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej Uniwersytet Warszawski.
- Kang, H.S. (2015). Korean Families in America: Their Family Language Policies and Home- -Language Maintenance. Bilingual Research Journal, 38(3), 275–291.
- Kapera, I. (2017). Motywy wyboru i oczekiwania studentów z Ukrainy wobec kształcenia na kierunkach związanych z turystyką. Turyzm, 27(1), 19–23.
- Kärchner-Ober, R. (2009). The German Language is Completely Different from the English Language: Besonderheiten des Erwerbs von Deutsch als Teritärsprache nach Englisch und einer Nicht-Indogermanischen Erstsprache. Tübingen: Stauffenberg.
- Katchan, O. (2006). Wczesna dwujęzyczność – sprzymierzeniec czy nieprzyjaciel? W: I. Kurcz (red.), Psychologiczne aspekty dwujęzyczności (s. 155–172). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Kenné, A. (2015). Motivation und Demotivation im Deutschunterricht an der Universität Dschang. Informationen Deutsch als Fremdsprache, 42(1), 71–86.
- Khan, K. (2017). The risks and gains of a single case study. W: M. Martin-Jones, D. Martin (red.), Researching Multilingualism. Critical and ethnographic perspectives (s. 60–72). London–New York: Routledge.
- Kharkhurin, A.V. (2007). The role of cross-linguistic and cross-cultural experiences in bilingual’s divergent thinking. W: I. Kecskes, L. Albertazzi (red.), Cognitive Aspects of Bilingualism (s. 175–210). Dordrecht: Springer.
- Kharkhurin, A.V. (2008). The effect of linguistic proficiency, age of second language acquisition, and length of exposure to a new cultural environment on bilinguals’ divergent thinking. Bilingualism: Language and Cognition, 11(2), 225–243.
- Kiermasz, Z. (2015). Dwujęzyczność i wielojęzyczność – problemy terminologiczne w badaniach nad wieloma językami. Konińskie Studia Językowe, 3(4), 451–465.
- Klein, W. (1996). Language acquisition at different ages. W: D. Magnusson (red.), The Lifespan Development of Individuals: Behavioral, Neurobiological, and Psychosocial Perspectives: A Synthesis (s. 244–264). Cambridge: Cambridge University Press.
- Kleppin, K. (2001). Motivation – Nur ein Mythos? Deutsch als Fremdsprache, 38(4), 219–225.
- Kliś, M. (2016). Psychologiczne podstawy i korzyści wynikające z uczenia się języków obcych. Państwo i Społeczeństwo, 3, 113–129.
- Kohler, F.H. (1975). Zwischensprachliche Interferenzen. Eine Analyse syntaktischer und semantischer Interferenzfehler des Deutschen im Russischen. Tübingen: Narr.
- Kolber, M. (2015). Strategie uczenia się języka angielskiego w liceach ogólnokształcących. Polish Journal of Continuing Education, 3, 30–38.
- Komorowska, H. (1975). Nauczanie gramatyki języka obcego a interferencja. Warszawa: WSiP.
- Komorowska, H. (2005). Metodyka nauczania języków obcych. Warszawa: Fraszka Edukacyjna.
- Kondrat, D. (2017). Kreatywne uczenie się słownictwa. Języki Obce w Szkole, 3, 47–53.
- Konecki, K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- König, K. (2016). Erstsprache – Herkunftssprache – Muttersprache. Sprachbiographische Zugriffe von Deutsch-Türkinnen auf den Ausdruck Muttersprache. W: M. Raml (red.), Deutsch-türkische Sprachbiographien (s. 269–294). Würzburg: Königshausen & Neumann.
- Kostro-Olechowska, K. (2014). Różnice kulturowe w nauczaniu języka polskiego jako obcego licealistów z polskimi korzeniami ze Wschodu. Języki Obce w Szkole, 1, 109–112.
- Kovács, A.M., Mehler, J. (2009). Cognitive gains in 7-month-old bilingual infants. Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA, 106(16), 6556–6560.
- Krashen, S.D., Terrell, T.D. (1983). The natural approach: Language acquisition in the classroom. Hayward, Calif: Alemany Press.
- Krasowicz-Kupis, G., Dudka, M.J. (2023). Strategie uczenia się osób wielojęzycznych. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 42(1), 101–121.
- Krawczuk, A. (2013). Co i jak myślą o polszczyźnie jej ukraińskojęzyczni użytkownicy (na podstawie badań nad świadomością normatywną studentów polonistyki lwowskiej). W: A. Rabczuk (red.), Edukacja międzykulturowa. Forum Glottodydaktyczne. Materiały z Konferencji Naukowej (s. 95–116). Warszawa: Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców POLONICUM Uniwersytetu Warszawskiego.
- Krawczyk, A., Lorenc, A. (2019). Diagnoza artykulacji u dzieci dwujęzycznych wychowujących się w środowisku polsko-amerykańskim. Logopedia, 48(2), 307–334.
- Księżyk, F. (2023). Die Auswirkung sprachbiographischer und sprachideologischer Faktoren auf den Sprachgebrauch bilingualer Sprecher:innen. Prace Językoznawcze, 25(1), 21–40.
- Księżyk, F. (2008). Die deutsche Sprachinsel Kostenthal. Geschichte und Gegenwart. Berlin: Trafo Verlag.
- Kubicek, P. (2008). The history of Ukraine. Westport, London: Greenwood Press.
- Kubiciel-Lodzińska, S. (2012). Możliwości pozyskiwania studentów spoza Unii Europejskiej w kontekście przemian następujących w szkolnictwie wyższym województwa opolskiego – wyniki badań. Barometr Regionalny, 2(28), 101–105.
- Kurcz, I. (red.) (2006). Psychologiczne aspekty dwujęzyczności. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Kurcz, I. (2011). Charakterystyka kompetencji językowej – reprezentacje umysłowe. W: I. Kurcz, H. Okuniewska (red.), Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka (s. 249–268). Warszawa: Academica.
- Kvale, S. (2010). Prowadzenie wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Kyrc, B. (2016). Kompetencja fonologiczna a dojrzałość szkolna dziecka dwujęzycznego w Polsce. W: R. Dębski, W.T. Miodunka (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś: od teorii i metodologii badań do studiów przypadków (s. 133–146). Kraków: Księgarnia Akademicka.
- Labov, W. (1984). Field methods of the project on linguistic change and variation. W: J. Baugh, J. Sherzer (red.), Language in use: Readings in sociolinguistics (s. 28–66). Englewood Cliffs: Prentice Hall.
- Lado, R. (1957). Linguistics across cultures. Ann Arbor: The University of Michigan Press.
- Lado, R. (1967). Moderner Sprachunterricht. Eine Einführung auf wissenschaftlicher Grundlage. München: Max Heuber Verlag.
- Landry, R.S. (1974). A comparison of second language learners and monolinguals on divergent thinking tasks at the elementary school level. The Modern Language Journal, 58, 10–15.
- Laskowski, R. (2009). Język w zagrożeniu. Przyswajanie języka polskiego w warunkach polsko-szwedzkiego bilingwizmu. Kraków: Universitas.
- Lenneberg, E. (1967). Biological Foundations of Language. New York: Wiley.
- Leopold-Mudrack, A. (1998). Fremdsprachenerziehung in der Primarstufe: Voraussetzungen, Konzept, Realisierung. Münster: Waxmann.
- Lewandowska, I. (2004). Wywiad jako technika zdobywania informacji źródłowych w badaniu historii najnowszej. Echa Przeszłości, 5, 279–299.
- Lipczuk, R. (1985). Semantische Relationen im Bereich der Lexikalischen Tautonyme im Deutschen und Polnischen. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego DCCLXXXII, 61–72.
- Lipczuk, R. (1992). Internacjonalizmy a „fałszywi przyjaciele tłumacza”. W: J. Maćkiewicz, J. Siatkowski (red.), Kontakty języka polskiego z innymi językami na tle kontaktów kulturowych (s. 135–143). Wrocław: Wiedza o Kulturze.
- Lipczuk, R. (2000). „Fałszywi przyjaciele tłumacza” w słownikach niemiecko-polskich. W: A. Kątny, K. Hejwowski (red.), Problemy frazeologii i leksykografii (s. 13–21). Olecko: Wszechnica Mazurska.
- Lipińska, E. (2003). Język ojczysty, język obcy, język drugi. Wstęp do badań dwujęzyczności. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Lipińska, E. (2013). Polskość w Australii. O dwujęzyczności, edukacji i problemach adaptacyjnych Polonii na antypodach. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Lipińska, E., Seretny, A. (2012). Między językiem ojczystym a obcym. Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego na przykładzie chicagowskiej diaspory polonijnej. Kraków: Księgarnia Akademicka.
- Löschmann, M. (1993). Effiziente Wortschatzarbeit. Alte und neue Wege. Frankfurt am Main: Peter Lang.
- Luchtenberg, S. (2000). Interkulturelle Wortschatzarbeit. W: P. Kühn (red.), Studien zu Deutsch als Fremdsprache V. Wortschatzarbeit in der Diskussion (s. 223–248). Hildesheim– Zürich–New York: Georg Olms Verlag.
- Macalister, J., Mirvahedi, S.H. (2017). Beginnings. W: J. Macalister, S.H. Mirvahedi (red.), Family language policies in a multilingual world: Opportunities, challenges, and consequences (s. 1–10). New York: Routledge.
- Mackey, A., Gass, S.M. (2016). Second Language Research. Methodology and Design. New York: Taylor & Francis.
- Mackey, W. (1962). The description of bilingualism. Canadian Journal of Linguistics/Revue Canadienne de Linguistique, 7(2), 51–85.
- Macnamara, J. (1966). Bilingualism and primary education. Edinburgh: Edinburgh University Press.
- Majewska, R. (2018). Autonomia w klasach dwujęzycznych: sprawozdanie z badań jakościowych. Forum Filologiczne Ateneum, 1(6), 171–185. DOI: 10.36575/2353-2912/1(6)2018.171.
- Matras, Y. (2009). Language contact. Cambridge: Cambridge University Press.
- Matusiak, Ł. (2019). Integracja językowo-kulturowa studentów z Białorusi, Rosji i Ukrainy podejmujących studia na polskich uczelniach. Annales Universitatis Mariae Curie- -Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 32(2), 149–160. DOI: 10.17951/j.2019.32.2.149-160.
- Mericka, K. (2017). Motive für das Lernen von Deutsch als Fremdsprache am Wellesley College (USA) und an der Universidade Federal de Minas Gerais (Brasilien). Informationen Deutsch als Fremdsprache, 44(5), 641–659.
- Michalik, M., Czaplewska, E., Solak, A., Szkotak, A. (2019). Tempo artykulacji i tempo mówienia w dwujęzyczności równoczesnej niezrównoważonej (na przykładzie wypowiedzi tworzonych przez dzieci flamandzko-polskojęzyczne). Język Polski, 99(1), 26–37.
- Miński, R. (2017). Wywiad pogłębiony jako technika badawcza. Możliwość wykorzystania IDI w badaniach ewaluacyjnych. Przegląd Socjologii Jakościowej, 13(3), 30–51. DOI: 10.18778/1733-8069.13.3.02.
- Miodunka, W.T. (1977). Język polski a współczesne metody nauczania języków obcych (cz. 1). Przegląd Polonijny, 131–141.
- Miodunka, W.T. (2003). Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. W stronę lingwistyki humanistycznej. Kraków: Universitas.
- Miodunka, W.T. (2013). O definiowaniu języków ojczystego i obcego oraz o „terminologicznym chaosie” w glottodydaktyce – polemicznie. LingVaria, 2(16), 275–283.
- Miodunka, W.T. (2016). Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności. W: R. Dębski, W.T. Miodunka (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś: od teorii i metodologii badań do studiów przypadków (s. 49–87). Kraków: Księgarnia Akademicka.
- Müller, B.D. (1994). Wortschatzarbeit und Bedeutungsvermittlung. Berlin: Langenscheidt.
- Müller, N., Kupisch, T., Schmitz, K., Cantone, K. (2011). Einführung in die Mehrsprachigkeitsforschung (3. Aufl.). Tübingen: Narr Verlag.
- Muñoz, C. (2008). Age-related differences in foreign language learning. Revisiting the empirical evidence. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 46(3), 197–220.
- Muszyński, M. (2010). Hiperpoligloci – anomalia czy rezultat ciężkiej pracy, czyli o tym, co wyróżnia językowych geniuszy. Rocznik Kognitywistyczny, 4, 129–136.
- Nicińska, M. (2000). Indywidualne wywiady pogłębione i zogniskowane wywiady grupowe – analiza porównawcza. ASK: Research and Methods, 8, 39–50.
- Niestorowicz, T. (2014). Zjawisko interjęzyka w procesie przyswajania języka drugiego. Logopedia, 43–44, 33–42.
- Najwyższa Izba Kontroli (2021). Kształcenie cudzoziemców na polskich uczelniach. Pobrane z: https://www.nik.gov.pl (24.01.2022).
- Nowacka, D. (2017). Polacy uczą się ukraińskiego. Wpływ czynnika typologicznego na procesy przyswajania języków obcych. Studia Ukrainica Posnaniensia, 5, 143–150.
- OECD (2022). Pobrane z: https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance- -2022_3197152b-en/full-report.html (24.01.2022).
- Olariu, A. (2007). Individuelle Mehrsprachigkeit und begriffliche Gegenüberstellung von: Erstsprache, Muttersprache, Zweitsprache und Fremdsprache. Philologica Jassyensia, 2(06), 301–306.
- Olpińska-Szkiełko, M. (2009). Nauczanie dwujęzyczne w świetle badań i koncepcji glottodydaktycznych. Warszawa: Euro-Edukacja.
- Olpińska-Szkiełko, M. (2013). Wychowanie dwujęzyczne w przedszkolu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej.
- Olpińska-Szkiełko, M. (2014). Glottodydaktyczne implikacje lingwistycznych badań nad dwujęzycznością i koncepcji wychowania dwujęzycznego. Lingwistyka Stosowana, 9, 103–115.
- Olpińska, M. (2004). Wychowanie dwujęzyczne. Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych Uniwersytetu Warszawskiego.
- Olszański, T. (2012). Problem językowy na Ukrainie. Próba nowego spojrzenia. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich.
- OPI (2023). Cudzoziemcy na uczelniach w Polsce. Pobrane z: www.opi.org.pl.
- Otwinowska, A., Banasik-Jemielniak, N., Białecka-Pikul, M., Kiebzak-Mandera, D., Kuś, K., Miękisz, A., Szewczyk, J., Cywińska, M., Kacprzak, A., Karwala, M., Kołak, J., Łuniewska, M., Mieszkowska, K., Wodniecka, Z., Haman, E. (2012). Dwujęzyczność u progu edukacji szkolnej – interdyscyplinarny projekt badawczy. Neofilolog, 39(1), 7–29.
- Oxford, R.L. (1990). Language Learning Strategies: What Every Teacher Should Know. New York: Newbury House.
- Oxford, R.L. (2003). Language learning styles and strategies: concepts and relationships. International Review of Applied Linguistics and Language Teaching, 41, 271–278.
- Oxford, R.L. (2017). Teaching and Researching Language Learning Strategies: Self-Regulation in Context (2nd ed.). Applied Linguistics in Action. New York: Routledge.
- Oxford, R.L. (2018). Language Learning Strategies. W: A. Burns, J.C. Richards (red.), The Cambridge Guide to Learning English as a Second Language (s. 81–90). Cambridge: Cambridge University Press.
- Ó hIfearnáin, T. (2013). Family language policy, first language Irish speaker attitudes and community–based response to language shift. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 34(4), 348–365.
- Pavlenko, A. (2002). Bilingualism and emotions. Multilingua, 21(1), 45–78. DOI: 10.1515/ mult.2002.004.
- Peal, E., Lambert, W.E. (1962). The relation of bilingualism to intelligence. Psychological Monographs, 76(27), 1–23.
- Pearson, B.Z. (2008). Raising a bilingual child. A step-by-step guide for parents. New York: Living Language.
- Pędrak, A. (2018). Wielowymiarowość dwujęzyczności dzieci (w kontekście emigracji). Społeczeństwo. Edukacja. Język, 7, 149–163.
- Pfeiffer, W. (2001). Nauka języków obcych: od praktyki do praktyki. Poznań: Wagros.
- Pietnoczka, P. (2018). Sytuacja językowa na Ukrainie w świetle powszechnego spisu ludności oraz badań socjologicznych. Sprawy Narodowościowe Seria nowa, 50, 1–14. DOI: 10.11649/sn.1671.
- Pilch, T., Bauman, T. (2010). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
- Podhorodecki, L. (2022). Dzieje Ukrainy. Ukraina i Ukraińcy w latach 1914–2022 (wyd. 3). Warszawa: Bellona.
- Poplack, S. (1980). Sometimes I’ll Start a Sentence in Spanish y Termino en Español: Toward a Typology of Code-Switching. Linguistics, 18, 518–618.
- Poplack, S. (2001). Code-switching (linguistic). W: L. Wei (red.), Bilingualism and multilingualism. Critical Concepts in Linguistics. 1 (s. 15–22). Abingdon: Routledge.
- Pułaczewska, H. (2018). Mütter sprechen – Erziehung mit Herkunftssprache Polnisch am Beispiel Regensburg. Hamburg: Verlag Dr. Kovač.
- Rabiej, A. (2015). Podejścia do błędów i ich poprawy we współczesnej glottodydaktyce. Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 22, 61–73. DOI: 10.18778/0860-6587.22.04.
- Racławska-Daniluk, M. (2017). Czytanie i pisanie. Metodyka zajęć korekcyjno-wyrównawczych. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
- Racławska-Daniluk, M. (2020). Dwujęzyczność i wychowanie dwujęzyczne z perspektywy lingwistyki i logopedii (wyd. 2 popr.). Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
- Ratajczak, J. (2020). Języczni. Co język robi naszej głowie. Kraków: Karakter.
- Ricciardelli, L.A. (1992). Bilingualism and cognitive development in relation to threshold theory. Journal of Psycholinguistic Research, 21, 301–316.
- Riehl, C.M. (2014). Mehrsprachigkeit. Eine Einführung. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
- Riemer, C. (2017). Was Deutschlernende berichten und was wir daraus über Motivation und Motivierung lernen können. Fremdsprache Deutsch, 57, 10–14.
- Riemer, C., Hufeisen, B. (2010). Spracherwerb und Sprachenlernen: Modelle und theoretische Ansätze. W: H. J. Krumm, C. Fandrych, B. Hufeisen, C. Riemer (red.), Deutsch als Fremd- und Zweitsprache. Ein internationales Handbuch. Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft/HSK 1 (s. 738–753). Berlin–New York: de Gruyter.
- Riemer, C., Wild, K. (2018). Individuelle Einflüsse auf den Fremdsprachenerwerb – Einführung in das Themenfeld. W: DAAD (red.), Dhoch3-Studienmodule Deutsch als Fremdsprache (s. 1–21).
- Ritter, A., Hochholzer, R. (2019). Sprachbiographien mehrsprachiger Jugendlicher. Eine Studie mit neu zugewanderten Schülerinnen und Schülern. Critical Multilingualism Studies, 7(3), 3–54.
- Roche, J. (2008). Fremdsprachenerwerb Fremdsprachendidaktik. Tübingen: Narr Francke Attempto.
- Romaine, S. (2006). The bilingual and multilingual community. W: T.K. Bhatia, W.C. Ritchie (red.), The handbook of bilingualism (s. 385–405). Malden: Blackwell.
- Rost-Roth, M. (2001). Zweitsprachenerwerb als individueller Prozess. IV: Affektive Variablen. W: G. Helbig, L. Götze, G. Henrici, H.J. Krumm (red.), Deutsch als Fremdsprache. Ein internationales Handbuch. Tom 1 (s. 714–722). Berlin–New York: de Gruyter.
- Rost-Roth, M. (2010). Affektive Variablen/Motivation. W: H.J. Krumm, C. Fandrych, B. Hufeisen, C. Riemer (red.), Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft/ HSK. 1 (s. 876–886). Berlin–New York: de Gruyter.
- Rothman, J., Cabrelli Amaro, J., de Bot, K. (2011). Third Language Acquisition. W: J. Herschensohn, M. Young-Scholten (red.), The Cambridge Handbook of Second Language Acquisition (s. 372–393). Cambridge: Cambridge University Press.
- Rysicz-Szafraniec, J. (2021). Surżyk i jego recepcja wśród studentów ukrainistyki na Uniwersytecie Wrocławskim. Studia Ukrainica Posnaniensia, 9(1), 85–98. DOI: 10.14746/sup.2021.9.1.07.
- Saer, D.J. (1923). The effects of bilingualism on intelligence. British Journal of Psychology, 14, 25–38.
- Sala-Suszyńska, J. (2016). Dwujęzyczność jako wyzwanie edukacyjne. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 11(4), 131–144.
- Santiago-Rivera, A.L., Altarriba, J. (2002). The role of language in therapy with the Spanish- -English bilingual client. Professional Psychology: Research and Practice, 33(1), 30–38. Saunders, G. (1982). Bilingual children. Guidance for the family. Clevedon: Multilingual Matters.
- Saunders, G. Christmas (1988). Bilingual children. From birth to teens. Clevedon–Philadelphia: Multilingual Matters.
- Schiefele, U. (2008). Lernmotivation und Interesse. W: W. Schneider, M. Hasselhorn (red.), Handbuch der Pädagogischen Psychologie (s. 38–49). Göttingen: Hogrefe.
- Schiefele, U., Schreyer, I. (1994). Intrinsische Lernmotivation und Lernen: ein Überblick zu Ergebnissen der Forschung. Zeitschrift für Pädagogische Psychologie/German Journal of Educational Psychology, 8(1), 1–13.
- Schramm, K., Marx, N. (2017). Forschungsmethoden im Bereich Mehrsprachigkeit und Deutsch als Zweitsprache. W: M. Becker-Mrotzek, H.J. Roth (red.), Sprachliche Bildung – Grundlagen und Handlungsfelder (s. 211–220). Münster: Waxmann.
- Schröder, H. (2001). Didaktisches Wörterbuch. München–Wien: R. Oldenbourg Verlag.
- Selinker, L. (1972). Interlanguage. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 10(3), 209–231.
- Serczyk, W.A. (2001). Historia Ukrainy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
- Silverman, D. (2007). Interpretacja danych jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Silverman, D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Simonton, D.K. (2008). Bilingualism and Creativity. W: J. Altarriba, R.R. Heredia (red.), An introduction to Bilingualism. Principles and Processes (s. 147–166). New York–London: Lawrence Erlbaum Associates.
- Singleton, D., Aronin, L. (2007). Multiple language learning in the light of the theory of affordances. Innovation in Language Learning and Teaching, 1(1), 83–96.
- Sławecki, B. (2012). Znaczenie paradygmatów w badaniach jakościowych. W: D. Jemielniak (red.), Badania jakościowe. Podejścia i teorie. Tom 1 (s. 56–87). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Smith-Christmas, C. (2016). Family language policy: Maintaining an endangered language in the home. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
- Solmecke, G. (red.) (1983). Motivation und Motivieren im Fremdsprachenunterricht (Informationen zur Sprach- und Literaturwissenschaft 6). Paderborn: Schöningh.
- Sopata, A. (2009). Erwerbstheoretische und glottodidaktische Aspekte des frühen Zweitspracherwerbs. Sprachentwicklung der Kinder im natürlichen und schulischen Kontext. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
- Sopata, A. (2013a). Dwujęzyczność, trójjęzyczność, wielojęzyczność: podobieństwa i różnice. W: S. Puppel, T. Tomaszkiewicz (red.), Scripta manent – res novae (s. 399–408). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
- Sopata, A. (2013b). Wczesna wielojęzyczność – rola wieku rozpoczęcia akwizycji języka. Lingwistyka Stosowana, 7, 135–144.
- Sopata, A. (2019). Dwujęzyczność dzieci a ich rozwój poznawczy i językowy. Polski w Niemczech. Pismo Federalnego Związku Nauczycieli Języka Polskiego, 7, 16–23.
- Sopata, A., Długosz, K. (2020). Deutsch als schwächere Sprache bei deutsch-polnisch bilingualen Kindern: Studie zur Negation- und Verbstellung. Zeitschrift für germanistische Linguistik, 48(2), 269–297.
- Sopata, A., Długosz, K. (2022). Age of Onset Effects in Child Bilingual Acquisition: Identifying the Turning Point. GEMA Online Journal of Language Studies, 22(3), 1–23.
- Sopata, A., Długosz, K., Brehmer, B., Gielge, R. (2021). Cross-linguistic influence in simultaneous and early sequential acquisition: Null subjects and null objects in Polish-German bilingualism. International Journal of Bilingualism, 25(3), 687–707.
- Sowa, M., Mocarz-Kleindienst, M., Czyżewska, U. (2015). Nauczanie języków obcych na potrzeby rynku pracy. Lublin: Wydawnictwo KUL.
- Spiropoulou, P. (2005). Fehler im Tertiärsprachenunterricht. Beitrag im Rahmen eines Forschungsstipendiums am Europäischen Fremdsprachenzentrum (EFSZ) im Rahmen des Projekts „Mehrsprachigkeitskonzept – Tertiärsprachenlernen – Deutsch nach Englisch” (2000–2003).
- Spolsky, B. (2004). Language policy. Cambridge: Cambridge University Press.
- Spychała-Wawrzyniak, M. (2020). Problematyka badań dotyczących postaw wobec uczenia się języków obcych na przykładzie języka hiszpańskiego. Neofilolog, 55(2), 209–223.
- Stasiak, H. (2000). Wpływ czynników emocjonalnych na dziecięcą akwizycję języka obcego. W: B. Kielar, T. Krzeszowski, J. Lukszyn, T. Namowicz (red.), Problemy komunikacji międzykulturowej. Lingwistyka, translatoryka, glottodydaktyka (s. 402–427). Warszawa: Graf-Punkt.
- Stemplewska-Żakowicz, K. (2010). Metody jakościowe, metody ilościowe: Hamletowski dylemat czy różnorodność wyboru? Roczniki Psychologiczne, 13(1), 87–96.
- Stępkowska, A. (2017). Rodzinna polityka dwujęzyczności w Polsce na wybranym przykładzie. Scripta Neophilologica Posnaniensia, XVII, 329–343.
- Stępkowska, A. (2019). Pary dwujęzyczne w Polsce. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
- Stolz, T., Kolbe, K. (red.) (2003). Methodologie in der Linguistik. Frankfurt am Main: Peter Lang.
- Storch, G. (2001). Deutsch als Fremdsprache – Eine Didaktik. Theoretische Grundlagen und praktische Unterrichtsgestaltung (2. Aufl.). München: UTB.
- Studenna-Skrukwa, M. (2015). Rosyjskojęzyczny patriotyzm ukraiński. O zmianie funkcji języka rosyjskiego na Ukrainie pod wpływem Euromajdanu i wojny w Donbasie. Kultura i Społeczeństwo, 59(2), 165–181. DOI: 10.35757/KiS.2015.59.2.9.
- Studium Europy Wschodniej UW (2023). Badanie: Rośnie odsetek Ukraińców uważających ukraiński za język ojczysty oraz posługujący się nim na co dzień. Pobrane z: https://studium. uw.edu.pl/badanie-rosnie-odsetek-ukraincow-uwazajacych-ukrainski-za-jezyk-ojczysty- -oraz-poslugujacy-sie-nim-na-codzien/ (22.01.2022).
- Sunderland, J. (2015). Research Questions in Linguistics. W: L. Litosseliti (red.), Research Methods in Linguistics (s. 9–28). London: Bloomsbury Academic.
- Szczodrowski, M. (2017). Procesy przyswajania, uczenia się i użycia języka. Studia Rossica Gedanensia, 4(2017), 141–150.
- Szydło, J. (2014). Rola języka w kształtowaniu ukraińskiej kultury narodowej. Ekonomia i Zarządzanie, 6(1), 112–124.
- Szymańska, A., Köhler, C. (2018). Pogłębiony wywiad indywidualny z dziennikarzem: uwagi warsztatowe. W: A. Szymańska, M. Lisowska-Magdziarz, A. Hess (red.), Metody badań medioznawczych i ich zastosowanie (s. 219–242). Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej UJ.
- Tahta, S., Wood, M., Loewenthal, K. (1981). Age changes in the ability to replicate foreign pronunciation and intonation. Language and Speech, 24(4), 363–372.
- Targońska, J. (2011). Lexikalische Kompetenz – ein Plädoyer für eine breitere Auffassung des Begriffs. Glottodidactica, 37, 117–127.
- Tönshoff, W. (2004). Der Unterricht in zweiten oder weiteren Fremdsprachen im Rahmen eines Gesamtkonzepts einer Didaktik und Methodik der Mehrsprachigkeit.
- W: K.R. Bausch, F.G. Königs, H.J. Krumm (red.), Mehrsprachigkeit im Fokus: Arbeitspapiere der 24. Frühjahrskonferenz zur Erforschung des Fremdsprachenunterrichts (s. 226–237). Tübingen: Narr.
- Urbanikowa, J. (2011). Europejska polityka językowa i jej implikacje dla polskich szkół wyższych na przykładzie Uniwersytetu Warszawskiego. W: W. Martyniuk (red.), Internacjonalizacja studiów wyższych (s. 128–143). Warszawa: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.
- Urząd do spraw Cudzoziemców (2025). Obywatele Ukrainy w Polsce – raport. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/udsc/obywatele-ukrainy-w-polsce—aktualne-dane-migracyjne2? utm_source=chatgpt.com.
- van Wijgerden, L. (2022a). Erziehung zur Mehrsprachigkeit am Beispiel der Erfahrungen von Germanistik-Studierenden ukrainischer Herkunft. Colloquia Germanica Stetinensia, 31, 157–170.
- van Wijgerden, L. (2022b). Hilft natürliche Zweisprachigkeit im Fremdsprachenstudium? – eine Studie am Beispiel von Germanistik-Studierenden mit ukrainischem Hintergrund. W: R. Nadobnik, V. Warditz (red.), Sprachkontakt und interlinguale Kommunikation: Deutsch, Polnisch und andere Sprachen (s. 103–113). Hamburg: Verlag Dr. Kovač.
- Voytyuk, O. (2019). Problem języka ukraińskiego na Ukrainie na tle aneksji Krymu i wojny w Donbasie. Sprawy Narodowościowe Seria nowa, 51, 1–20. DOI: 10.11649/sn.1857. Walworth, M., Dewar, A., Ennever, T., Takau, L., Rodriguez, I. (2021). Multilingualism in Vanuatu: Four case studies. International Journal of Bilingualism, 25(4), 1120–1141. DOI: 10.1177/13670069211023132.
- Waschewski, T., Grotlüschen, A., Müller, A. (2022). Schriftstrukturorientierte Zugänge zur Alphabetisierung erwachsener Zugewanderter aus der Sicht von Lehrkräften. Zeitschrift für Weiterbildungsforschung, 46, 121–140.
- Weinreich, U. (1953). Languages in contact. New York: Publications of the Linguistic Circle of New York, 1.
- Weinreich, U. (1963). Languages in contact: Findings and problems. The Hague: Mouton.
- Weinreich, U. (1968). Languages in contact: Findings and problems. The Hague: Mouton.
- Weinreich, U. (1977). Sprachen im Kontakt: Ergebnisse und Probleme der Zweisprachigkeitsforschung. Mit einem Nachwort von A. de Vincenz. München: Verlag C.H. Beck.
- Widlok, B., Petravić, A., Org, H., Romcea, R. (2010). Nürnberger Empfehlungen zum frühen Fremdsprachenlernen. München: Goethe Institut.
- Wilson, A. (2004). Ukraińcy. Warszawa: Świat Książki.
- Wilson, I., Gick, B. (2014). Bilinguals use language-specific articulatory settings. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(2), 361–373.
- Wochelski, M. (2020). Historyczne i polityczne aspekty ukraińskiej drogi ku niepodległości. Refleksje. Pismo naukowe studentów i doktorantów WNPiD UAM, 22, 71–86. DOI: 10.14746/r.2020.2.6.
- Wodniecka, Z., Craik, F. I., Luo, L., Bialystok, E. (2010). Does bilingualism help memory? Competing effects of verbal ability and executive control. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 13(5), 575–595.
- Wodniecka, Z., Haman, E. (2013). Dwujęzyczność – wyzwanie, które warto podjąć, czyli co o dwujęzyczności mówi psychologia. W: D. Praszałowicz, M. Łużniak-Piecha, J. Kulpińska (red.), Młoda polska emigracja w UE jako przedmiot badań psychologicznych, socjologicznych i kulturowych (s. 299–318). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Wodniecka, Z., Mieszkowska, K., Durlik, J., Haman, E. (2018). Kiedy 1 + 1 ≠ 2, czyli jak dwujęzyczni przyswajają i przetwarzają język(i). W: E. Czaplewska (red.), Logopedia międzykulturowa (s. 92–131). Gdańsk: Harmonia Universalis.
- Woumans, E., Surmont, J., Struys, E., Duyck, W. (8–9 maja 2014). The effects of immersion on cognitve development in preschool children [referat]. Psycholinguistics in Flanders (PIF), Annual Conference, Ghent, Belgium.
- Woźniakowski, W. (1982). Glottodydaktyka w świetle zjawiska bilingwizmu naturalnego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
- Wróbel, S. (2013). Ewolucja dyspozycji do zachowań kooperacyjnych a komunikacja symboliczna. Przypadek Petera Gärdenforsa. W: P. Stalmaszczyk (red.), Metodologie językoznawstwa. Ewolucja języka. Ewolucja teorii językoznawczych (s. 27–53). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
- Wróblewska-Pawlak, K. (2004). Język – tożsamość – imigracja: O strategiach adaptacyjnych Polaków zamieszkałych we Francji w latach osiemdziesiątych XX wieku. Warszawa: Instytut Romanistyki. Uniwersytet Warszawski.
- Yekelchyk, S. (2009). Ukraina. Narodziny nowoczesnego narodu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Zaborek, Ł. (2018). Kierunki badań nad dwujęzycznością – perspektywa psychologiczna. Psychologia Wychowawcza, 56(14), 231–249.
- Zinkiewicz-Tomanek, B. (2016). Stan języka ukraińskiego po odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości w sierpniu 1991 roku. Półrocznik Językoznawczy Tertium, 1(1&2), 224–233. DOI: 10.7592/Tertium2016.1.2.Zinkiewicz.


