
Studia Administracyjne
Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia Administracyjne
Administracja i organizacja szkolnictwa powszechnego i średniego w II Rzeczypospolitej
DOI: 10.18276/sa.2016.8-06
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2080-5209 |
| eISSN: | 2353-284X |
| Autorzy: |
Wiesław
Sieciński
Uniwersytet Szczeciński Zamiejscowy Wydział Społeczno-Ekonomiczny w Gorzowie Wielkopolskim |
| Słowa kluczowe: | historia administracji szkolnictwo II Rzeczypospolitej |
| Data wydania numeru / monografii: | 2016 |
| Liczba stron: | 20 (79-98) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
| Liczba pobrań ?: | 1581 |
Abstrakt
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku wzrosło zainteresowanie społeczne sprawami oświaty i wychowania. Odziedziczone po państwach zaborczych systemy edukacji wymagały ujednolicenia na terenie całego państwa. Powszechne było przeświadczenie, że w odrodzonym państwie polskim niezbędne są podstawowe akty rządowe likwidujące dotychczasowe zróżnicowanie dzielnicowe i zapewniające zwartą i jednolitą organizację szkolnictwa i oświaty w całym kraju.
Kierownictwo administracją szkolnictwa należało do ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego. Dla celów administracji szkolnej kraj został podzielony na 10 okręgów szkolnych z kuratorami na czele. Okręgi dzieliły się na obwody szkolne pod kierownictwem inspektorów szkolnych. Odziedziczone po państwach zaborczych systemy edukacji zostały ostatecznie ujednolicone na mocy ustawy w 1932 roku. Przeprowadzona reforma podzieliła szkoły na powszechne, średnie i wyższe. Ze względu na źródło finansowania wyróżniono szkoły publiczne i prywatne. Zasadę stanowić miało siedmioletnie nauczanie w zakresie szkoły powszechnej. Jednak w celu zakwalifikowania istniejących szkół do nowego modelu organizacyjnego
wprowadzono trójstopniowy podział szkół powszechnych na szkoły realizujące: program elementarny (klasy I–IV), program wyższy (klasy I–VI), program pełny (7 klas).
Na średnie szkolnictwo ogólnokształcące składać miały się po reformie 4-letnie gimnazja oraz jako szczebel wyższy – 2 letnie licea. Do gimnazjum przyjmowano (po złożeniu egzaminu) uczniów, którzy ukończyli 6 klas szkoły powszechnej. Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu egzaminu wstępnego można było kontynuować naukę w liceum, po której ukończeniu możliwe było przystąpienie do egzaminu dojrzałości, a następnie podjęcie studiów w szkole wyższej. Ustawa z 1932 roku umożliwiła zorganizowanie na analogicznych zasadach szkół zawodowych.
Podgląd PDF
Bibliografia (15)
- Araszkiewicz F.W., Ideały wychowawcze Drugiej Rzeczypospolitej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978.
- Araszkiewicz F.W., Szkoła średnia ogólnokształcąca w Polsce w latach 1918–1932, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa-Kraków– Gdańsk 1972.
- Bardach J., Leśnodorski B., Pietrzak M., Historia ustroju i prawa polskiego, LexisNexis, Warszawa 2005.
- Czubiński A., Najnowsze dzieje Polski 1914–1983, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987.
- Falski M., Fragmenty prac z zakresu oświaty 1900–1944, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1974.
- Historia Polski, t. IV, 1918–1939, cz. 1, 1918–1926, red. L. Grosfeld, Z. Zieliński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
- Kallas M., Historia ustroju Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.
- Malec D., Malec J., Historia administracji nowożytnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1996.
- Malec J., Malec D., Historia administracji i myśli administracyjnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.
- Historia wychowania, red. J. Miąso, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1984.
- Pęcherski M., Świątek M., Organizacja oświaty w Polsce w latach 1917–1969. Podstawowe akty prawne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1972.
- Suchodolski B., Edukacja narodu 1918–1968, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970.
- Trzebiatowski K., Szkolnictwo powszechne w Polsce w latach 1918–1932, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970.
- Witkowski W., Historia administracji w Polsce 1764–1989, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.
- Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej 1795–1945, t. II, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1996.



