Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Językowe środki wyrażania emocji w Łebkach od Szpilki Agnieszki Szpili z perspektywy lingwistyki pamięci
DOI: 10.18276/sj.2026.24-23
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Dorota
Szagun
Uniwersytet Zielonogórski |
| Słowa kluczowe: | autobiografizm emocje lingwistyka pamięci |
| Data wydania numeru / monografii: | 2026-02 |
| Liczba stron: | 11 (359-369) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
| |
Abstrakt
Artykuł podejmuje próbę analizy tekstu powieści autobiograficznej pod kątem językowych środków wyrażania emocji w kontekście lingwistyki pamięci. Badania z zakresu neurobiologii i psychologii wykazują istnienie silnego związku pomiędzy emocjami a zapamiętywaniem, przeżywaniem a utrwalaniem w pamięci, stąd potrzeba zaobserwowania, jakie wspomnienia są utrwalane w języku i w jaki sposób, tj. za pomocą jakich środków językowych. Tekst biograficzny, pisany jako wyraz potrzeby zachowania faktów i towarzyszących im przeżyć w pamięci, jest szczególnie bogaty w materiał badawczy tego typu. Analiza pozwala się bliżej przyjrzeć sposobom językowego i kulturowego opisywania emocji, towarzyszących im symptomów i doznań fizycznych w kontekście teorii konstruowania emocji Lisy Feldman Barrett.
Podgląd PDF
Bibliografia (24)
- Burek Tomasz. Autobiografia jako rozpamiętywanie losu: nie tylko o „Rodzinnej Europie”, Pamiętnik Literacki, 72/4 (1981), 123-141.
- Feldman Barrett Lisa. Jak powstają emocje, tłum. Agnieszka Jarosz. Warszawa: CeDeWu 2018.
- Feldman Barrett Lisa. The Conceptual Act Theory: A Précis. Emotion Review, 6/4, (2014), 292–297.
- Gawda Barbara. Wstęp. Język emocji. Annales Univerisitatis Mariae Curie-Skłodowska. Lublin-Polonia, 31/4 (2018), 10-11.
- Goleman Daniel. Inteligencja emocjonalna w praktyce, przełożył Andrzej Jankowski. Poznań: Media Rodzina of Poznań 1997.
- Grabias Stanisław. Język w zachowaniach społecznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1994.
- Grabias Stanisław. O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1981.
- Grzegorczykowa Renata. Struktura semantyczna wyrażeń ekspresywnych. W: Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, red. Mieczysław Szymczak. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1978, 117-123.
- Kensinger Elizabeth A., Schacter Daniel L. Memory and Emotion. W: Handbook of Emotions, red. Michael Lewis, Jeannette M. Haviland-Jones, Lisa Feldman Barrett. New York: Guilford Press 2008, 601-617.
- Kuś Katarzyna, Teoria emocji Anny Wierzbickiej, Linguistica Copernicana, 1/3 (2010), 207-224.
- Łątka Elżbieta. Czy mówienie o emocjach w języku obcym jest możliwe? O potrzebie rekonstruowania skryptów kulturowych wyrażania emocji dla glottodydaktyki polszczyzny. Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców 19 (2012), 35-43.
- Łukaszewicz Barbara. Emocje – kultura – język. Wyrażanie emocji negatywnych w polonistycznej praktyce glottodydaktycznej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022.
- Puzynina Jadwiga. Słowo – wartość – kultura. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1997.
- Puzynina Jadwiga. Wartość i wartościowanie w perspektywie językoznawstwa. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2013.
- Rejter Artur. Język a emocje w ujęciu glottodydaktycznym. W: Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, red. Aleksandra Achtelik, Małgorzata Kita, Jolanta Tambor. Katowice: Wydawnictwo Gnome, 2010, t.2, 75-83.
- Rejter Artur. Leksyka ekspresywna w historii języka polskiego. Kulturowo-komunikacyjne konteksty potoczności. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2006.
- Rejter Artur. Relacja język a emocje w perspektywie międzykulturowej, Poradnik Językowy, 3 (2008), 12-23.
- Rutkowski Marek. Konwersacyjne wykładniki emocji w rozmowie, Prace Językoznawcze 21/2 (2019), 161-174.
- Skrzyńska-Michalczewska Agnieszka. Agnieszka Szpila i jej Łebki od Szpilki. W: https://www.kazimierzdolny.pl/news/agnieszka-szpila-i-jej-lebki-od-szpilki/39177.html [data publikacji 09.03. 2017; dostęp z dnia 04.09.2024]
- Szpila Agnieszka. Bardo. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2018.
- Szpila Agnieszka. Heksy. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal 2021.
- Szpila Agnieszka. Łebki od Szpilki. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2015.
- Wierzbicka Anna. Emotion and facial expression: A semantic perspective. Culture & Psychology 1 (1995), 227–258.
- Wierzbicka Anna. Mówienie o emocjach, semantyka, kultura i poznanie. W: Tejże. Język – umysł – kultura. Warszawa: PWN, 1999, 138-188.